Cơ quan thống kê lý giải điện tiêu thụ thấp

Theo số liệu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), sản lượng điện thương phẩm năm 2025 toàn tập đoàn ước đạt 287,9 tỷ kWh, tăng 4,9% so với năm 2024, thấp hơn nhiều so với mức tăng 9,24% của cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, tăng trưởng GDP năm nay đạt 8,02%.

Thông thường, tăng trưởng kinh tế và tiêu thụ điện có mối quan hệ song hành. Kinh tế khởi sắc kéo theo nhu cầu điện cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt gia tăng. Tuy nhiên, mức tăng thấp hơn của sản lượng điện thương phẩm so với GDP năm nay còn gây băn khoăn, về “độ vênh” giữa tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng nhu cầu điện.

Năm 2025, GDP tăng trưởng cao nhưng sản lượng điện tiêu thụ tăng thấp.

Lý giải việc tăng trưởng kinh tế cao trong khi tiêu thụ điện tăng chậm, bà Phí Thị Hương Nga - Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng, Cục Thống kê - cho rằng cần nhìn nhận mối quan hệ này trên cơ sở cơ cấu tiêu dùng điện và đặc thù tăng trưởng của từng khu vực.

Theo bà Nga, năm 2025, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, các dự án đầu tư công về hạ tầng được triển khai mạnh mẽ trên cả nước. Tuy nhiên, tiêu thụ điện của các công trình hạ tầng không lớn và có tính chất khác biệt so với điện sử dụng trong sản xuất công nghiệp, trong khi điện phục vụ sản xuất công nghiệp chiếm trên 50% tổng sản lượng điện tiêu thụ.

Bên cạnh đó, diễn biến thời tiết trong năm 2025 cũng tác động đáng kể đến nhu cầu sử dụng điện. Nhiều địa phương, đặc biệt là khu vực miền Bắc và duyên hải miền Trung, liên tục chịu ảnh hưởng của bão lũ, mưa lớn, làm gián đoạn hoạt động sản xuất và sinh hoạt. Đồng thời, năm 2025 ít xuất hiện các đợt nắng nóng trên diện rộng như các năm 2023-2024, khiến tiêu thụ điện sinh hoạt của khu vực dân cư không tăng mạnh.

Một yếu tố quan trọng khác là sự gia tăng nhanh của điện mặt trời mái nhà và điện tự sản, tự tiêu. Theo số liệu tổng hợp từ EVN, Bộ Công Thương và điều tra ngành công nghiệp, năm 2025 ước tính tổng sản lượng điện tự sản, tự tiêu do người dân và doanh nghiệp lắp đặt đạt khoảng 10 tỷ kWh, chiếm gần 4% tổng sản lượng điện thương phẩm. Điều này góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện và làm giảm mức tăng của điện thương phẩm ghi nhận trên lưới.

Xét theo cơ cấu tiêu dùng điện năm 2025, trong mức tăng 4,9% của điện thương phẩm, điện phục vụ nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,1%, chiếm khoảng 3,5% tổng sản lượng điện tiêu thụ. Điện cho ngành công nghiệp và xây dựng chiếm 53% tổng sản lượng điện và tăng 7,2%, mức tăng được đánh giá là tương đối phù hợp với chỉ số sản xuất công nghiệp.

Điện phục vụ cho vận hành khách sạn, nhà hàng chiếm 5,4% tổng sản lượng điện, tăng 4,8% so với năm 2024. Trong khi đó, điện cho tiêu dùng dân cư chiếm 33,7% tổng sản lượng điện, nhưng chỉ tăng 1,1%. Theo bà Nga, chính mức tăng thấp của điện sinh hoạt, với tỷ trọng lớn trong cơ cấu tiêu dùng, đã kéo mức tăng chung của điện thương phẩm toàn quốc xuống còn 4,9%.

Bà Nga nhấn mạnh, nếu tính thêm lượng điện tự sản, tự tiêu của người dân và điện tự sản của các nhà máy công nghiệp lớn, mức tăng điện phục vụ sản xuất công nghiệp và xây dựng có thể đạt khoảng 12%. Mức tăng này là phù hợp với đà tăng trưởng của ngành công nghiệp và phản ánh đúng mối quan hệ giữa tiêu thụ điện sản xuất và tăng trưởng kinh tế.

Việt Linh