Co quắp tay chân, suy đa tạng vì làm việc dưới trời nắng

Nắng nóng kéo dài khiến nhiều ca say nắng, sốc nhiệt nhập viện ở Phú Thọ. Ảnh: Đinh Hà.

Thạc sĩ, bác sĩ Bùi Tất Luật, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, cho biết gần đây, khoa Cấp cứu liên tục tiếp nhận các trường hợp say nắng, say nóng với mức độ từ nhẹ đến nguy kịch.

Một trong những trường hợp điển hình là bệnh nhân N.B.K. (50 tuổi, xã Phùng Nguyên, tỉnh Phú Thọ). Theo người nhà, bệnh nhân gặt lúa liên tục ngoài trời nắng khoảng 2 giờ thì xuất hiện tình trạng mệt lả, hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi, thở nhanh, co quắp tay chân và đau nhức toàn thân.

Ngay sau đó, bệnh nhân được đưa đến cấp cứu trong tình trạng kiệt sức do nắng nóng. Tại bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị say nắng, say nóng và nhanh chóng tiến hành bù nước, điện giải kết hợp làm mát cơ thể. Sau khoảng một giờ cấp cứu, bệnh nhân tỉnh táo trở lại, giảm rõ rệt tình trạng co quắp và đau nhức. Hiện sức khỏe ổn định, chuẩn bị xuất viện.

Tuy nhiên, trường hợp khác diễn biến đặc biệt nặng nề, nguy cơ đe dọa trực tiếp tính mạng. Bệnh nhân L.T.K. (69 tuổi, ở Thổ Tang, Phú Thọ) được đưa vào viện sau khi choáng ngất lúc làm việc ngoài đồng.

Ban đầu, bệnh nhân được sơ cứu tại trạm y tế với tình trạng sốt cao tới 40 độ C, sau đó chuyển khẩn cấp đến khoa Hồi sức tích cực - Chống độc trong tình trạng hôn mê sâu, Glasgow 5 điểm, thân nhiệt tăng tới 41-42 độ C, huyết áp phải duy trì bằng thuốc vận mạch và tiểu ít.

ThS.BS Bùi Tất Luật thăm khám cho người bệnh. Ảnh: BVCC.

Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị sốc nhiệt kèm suy đa tạng. Người bệnh lập tức được hồi sức tích cực bằng các biện pháp hạ thân nhiệt chỉ huy, thở máy, dùng thuốc vận mạch, bù nước điện giải và theo dõi sát. Hiện bệnh nhân vẫn trong tình trạng rất nặng.

Theo ThS.BS Bùi Tất Luật, sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu nội khoa đặc biệt nguy hiểm, xảy ra khi cơ thể tiếp xúc quá lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc lao động gắng sức dưới trời nắng khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt bị rối loạn.

Khi thân nhiệt tăng quá mức, người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào suy đa cơ quan, tổn thương não, tim mạch và hô hấp, thậm chí không qua khỏi nếu không được cấp cứu kịp thời.

Các dấu hiệu cảnh báo say nắng, say nóng và sốc nhiệt gồm: mệt lả, đau đầu, chóng mặt, khát nhiều, da nóng đỏ, co quắp tay chân, tim đập nhanh, thở nhanh, buồn nôn, rối loạn ý thức, sốt cao trên 39-40 độ C, lơ mơ hoặc hôn mê. Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu sớm.

Trong khi đó, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, nhận định nắng nóng kéo dài đang khiến nhiều nhóm bệnh gia tăng cùng lúc trong cộng đồng.

Theo bác sĩ Hoàng, nhóm bệnh đầu tiên bị ảnh hưởng rõ rệt là tim mạch và đột quỵ. Thời tiết nóng khiến cơ thể phải giãn mạch để tản nhiệt, tim hoạt động nhiều hơn trong khi tình trạng mất nước làm máu cô đặc, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông dẫn tới nhồi máu cơ tim hoặc tắc mạch não.

Bên cạnh đó, nhiệt độ cao cũng làm gia tăng các bệnh tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn phát triển mạnh, thức ăn dễ ôi thiu nếu bảo quản không đúng cách.

Các bệnh hô hấp cũng tăng lên khi nhiều người sử dụng điều hòa sai cách, để nhiệt độ quá thấp hoặc để gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt khiến niêm mạc đường thở bị khô, suy giảm khả năng bảo vệ tự nhiên.

Ngoài ra, thời tiết nóng ẩm còn tạo điều kiện cho các bệnh truyền nhiễm mùa hè như sốt xuất huyết, tay chân miệng bùng phát mạnh hơn. Các bệnh ngoài da như rôm sảy, viêm da, nấm da cũng gia tăng do cơ thể tiết nhiều mồ hôi, da thường xuyên ẩm ướt.