Có thể học nghề ngay tại doanh nghiệp, nơi sản xuất

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn việc tổ chức thực hiện hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động ở khu vực nông thôn, người lao động là thanh niên trên Cổng thông tin điện tử của Bộ để lấy ý kiến rộng rãi của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Dự thảo này hướng dẫn cụ thể việc tổ chức thực hiện hỗ trợ đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng nhằm cụ thể hóa Điều 35, Khoản 5, tiết a của Nghị định 338/2025/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách hỗ trợ tạo việc làm. Nội dung tập trung làm rõ đối tượng thụ hưởng, quy trình, thủ tục và hồ sơ thực hiện, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các địa phương và cơ sở giáo dục nghề nghiệp triển khai trong thời gian tới.

Linh hoạt không gian học

Nhằm tháo gỡ rào cản về khoảng cách và thời gian cho người lao động, dự thảo đưa ra điểm nhấn đáng chú ý là khuyến khích tổ chức lớp học lưu động, học ngay tại doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc các cơ sở sản xuất.

Thay vì gò bó trong các cơ sở đào tạo truyền thống, người lao động có thể tham gia các khóa học ngắn hạn tại địa điểm phù hợp với công việc và điều kiện đi lại. Việc đào tạo này được định hướng gắn chặt với giải quyết việc làm sau khóa học. Trường hợp học tại doanh nghiệp hoặc hợp tác xã, người dạy nghề bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên môn theo quy định.

Một buổi tham quan trải nghiệm của sinh viên Đại học Công nghiệp Hà Nội. Ảnh minh hoạ: MK

Bên cạnh đó, trách nhiệm của các cơ sở đào tạo cũng được siết chặt. Trước khi tuyển sinh, cơ sở phải đăng ký thông tin chương trình vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành giáo dục nghề nghiệp, bảo đảm nghiêm ngặt các điều kiện về giáo viên, cơ sở vật chất và thiết bị. Sau khóa học, kết quả và việc cấp chứng chỉ sơ cấp hoặc chứng chỉ đào tạo sẽ được cập nhật minh bạch lên hệ thống dữ liệu.

Chọn nghề theo nhu cầu thực tế và thị trường lao động

Để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả, các địa phương sẽ phải tiến hành khảo sát kỹ lưỡng nhu cầu học nghề của người lao động nông thôn và thanh niên. Sở GD&ĐT sẽ chủ trì, phối hợp với chính quyền cấp xã để trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt danh mục ngành, nghề hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng.

Đặc biệt, việc lựa chọn nghề phải bám sát nhu cầu nhân lực và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Dự thảo nhấn mạnh ưu tiên các ngành nghề gắn liền với giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn và định hướng sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

Chương trình học cũng phải thiết kế sát với vị trí việc làm thực tế. Các cơ sở đào tạo được tự chủ xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, đồng thời phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về chất lượng đầu ra.

Minh bạch học phí và các khoản hỗ trợ tài chính

Một trong những vấn đề được người lao động quan tâm hàng đầu là chi phí học tập. Theo dự thảo, mức hỗ trợ đào tạo được xác định dựa trên học phí thực tế của khóa học nhưng tuyệt đối không vượt mức trần quy định tại Nghị định số 338/2025/NĐ-CP. 

Cụ thể, nếu học phí thực tế thấp hơn hoặc bằng mức trần thì mức hỗ trợ được tính theo học phí thực tế; trường hợp học phí cao hơn mức trần thì khoản hỗ trợ bằng mức trần và phần chênh lệch do người học hoặc nguồn kinh phí hợp pháp khác chi trả, trừ trường hợp Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mức hỗ trợ cao hơn theo quy định.

Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo bắt buộc phải công khai chi phí đào tạo và học phí của từng ngành nghề, khóa học trước khi tuyển sinh, đồng thời phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ để làm căn cứ thanh toán và quyết toán kinh phí hỗ trợ.

Ngoài học phí, dự thảo cũng hướng dẫn cụ thể cách tính hỗ trợ tiền ăn và sinh hoạt phí theo số ngày thực học, trong đó các ngày nghỉ, ngày lễ không được tính vào số ngày hỗ trợ và tổng số ngày được hỗ trợ không vượt quá thời gian thiết kế của chương trình đào tạo. Đối với tiền đi lại, việc hỗ trợ sẽ căn cứ vào nơi cư trú của người lao động, địa điểm học cùng các điều kiện, định mức đã quy định tại Nghị định số 338/2025/NĐ-CP.

Trong thời gian tới, Sở GD&ĐT sẽ tiếp tục đóng vai trò theo dõi, kiểm tra và giám sát việc thực hiện các nội dung trên địa bàn, trong khi các cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm bảo đảm chất lượng khóa học, công khai mức thu, lưu giữ hồ sơ, chứng từ và cung cấp thông tin khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra.