Công nghiệp ASEAN có xu hướng gì?

Ngành năng lượng, tài chính dẫn dắt “làn sóng xanh”

Philippines đang nổi lên như một điểm nhấn đáng chú ý trong xu hướng chuyển đổi xanh của khu vực Đông Nam Á, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp tích hợp các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG) vào chiến lược phát triển. Động lực đến từ cả áp lực thị trường, yêu cầu của cơ quan quản lý và tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu đối với nền kinh tế.

Trong lĩnh vực năng lượng tại Philippines, First Gen là một trong những doanh nghiệp đi đầu trong quá trình khử carbon lưới điện quốc gia. Công ty cho biết đang cung cấp khoảng 30% sản lượng điện tái tạo của Philippines. Tuy nhiên, theo lãnh đạo doanh nghiệp, mục tiêu không dừng lại ở đó. First Gen dự kiến "tái cấp điện" các nhà máy địa nhiệt đã cũ và xây dựng thêm công suất mới nhằm khôi phục 200 MW bị suy giảm theo thời gian, tương đương hơn 5% tổng sản lượng hiện tại.

Các doanh nghiệp tại Đông Nam Á tập trung chiến lược chuyển đổi xanh. Ảnh minh họa

Định hướng này gắn với mục tiêu nâng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu năng lượng quốc gia lên 35% vào năm 2030. Năm ngoái, tỷ lệ này mới đạt 21%, thuộc nhóm thấp trong khu vực Đông Nam Á và thấp hơn đáng kể so với mục tiêu mà Việt Nam đặt ra cho cùng giai đoạn. Theo giới phân tích, ngành năng lượng đang là lĩnh vực chuyển đổi nhanh nhất tại Philippines khi cả khu vực công và tư nhân đều đẩy mạnh đầu tư vào các dự án tái tạo quy mô lớn.

Song song với chuyển dịch trong sản xuất năng lượng là sự thay đổi mạnh mẽ trên thị trường vốn. Theo Ngân hàng Phát triển châu Á, tổng lượng trái phiếu bền vững do doanh nghiệp Philippines phát hành đạt 15,4 tỷ USD vào cuối quý III/2025, chiếm hơn một nửa tổng lượng phát hành.

Gần đây, BDO Unibank đã huy động 100 tỷ peso thông qua đợt phát hành trái phiếu bền vững ASEAN bằng đồng nội tệ lần thứ năm, với lượng đăng ký mua cao gấp 20 lần so với chào bán. Điều này cho thấy mức độ quan tâm lớn của nhà đầu tư đối với các công cụ tài chính gắn với mục tiêu phát triển bền vững.

Khung khổ pháp lý cũng được hoàn thiện để thúc đẩy xu hướng này. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Philippines (SEC) cùng Ngân hàng Trung ương Philippines yêu cầu các định chế tài chính tích hợp rủi ro khí hậu và tiêu chí bền vững vào hệ thống quản trị rủi ro. Tháng 9 năm ngoái, SEC giới thiệu Nhãn Cổ phiếu Xanh Philippines nhằm xác định các doanh nghiệp niêm yết đáp ứng tiêu chuẩn bền vững ở cấp độ công ty. Hai doanh nghiệp đầu tiên được trao chứng nhận là Maynilad Water Services và Alternegy.

Từ năm tài khóa 2026, các công ty có vốn hóa trên 50 tỷ peso sẽ phải công bố thông tin liên quan đến khí hậu và phát thải theo Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Philippines mới. Doanh nghiệp nhỏ hơn sẽ thực hiện nghĩa vụ này trong giai đoạn 2027-2028. Theo đánh giá của các chuyên gia, khi báo cáo trở nên nhất quán và minh bạch hơn, thị trường sẽ phân hóa doanh nghiệp dựa trên chất lượng dữ liệu bền vững và mức độ sẵn sàng cho quá trình chuyển đổi.

Bất động sản, viễn thông và công nghiệp mở rộng chuyển đổi

Ngoài năng lượng và tài chính, nhiều lĩnh vực khác tại Philippines cũng đang gia nhập làn sóng xanh. Trong bất động sản, các doanh nghiệp ngày càng tìm kiếm chứng nhận công trình bền vững nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp hơn. Chương trình Leadership in Energy and Environmental Design (LEED) hiện có khoảng 245 doanh nghiệp Philippines được xếp hạng. Con số này ít hơn Thái Lan và Việt Nam nhưng nhiều hơn Indonesia, Singapore và Malaysia.

Ayala Land cho biết phát triển bền vững là yếu tố cốt lõi trong chiến lược kinh doanh. Năm 2024, doanh nghiệp triển khai chương trình tài chính tập trung vào nguồn vốn bền vững, qua đó huy động được 1 tỷ USD kể từ năm 2024 và tiếp cận các khoản vay với lãi suất cạnh tranh hơn. Một phần trong sáng kiến xanh của công ty là chứng nhận các tòa nhà thương mại theo tiêu chuẩn EDGE zero do Tổ chức Tài chính Quốc tế vận hành.

Lĩnh vực viễn thông cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực. PLDT cho biết hiệu quả bền vững của doanh nghiệp đã cải thiện trong năm 2025, với điểm ESG tăng từ 72 lên 77 trong bảng đánh giá Corporate Sustainability Assessment của S&P Global, theo dõi 3.500 doanh nghiệp toàn cầu. Theo đại diện doanh nghiệp, trong các cuộc trao đổi với nhà đầu tư và tổ chức xếp hạng tín nhiệm, yếu tố ESG ngày càng được xem là một phần quan trọng trong đánh giá tổng thể về rủi ro và năng lực quản trị.

Trong lĩnh vực công nghiệp, Philippines, quốc gia xếp thứ 5 thế giới về đóng tàu theo Liên Hợp Quốc, vừa ra mắt tàu chở hàng rời đầu tiên trên thế giới có khả năng sử dụng methanol mang tên “Brave Pioneer”. Sự kiện này cho thấy nỗ lực đổi mới công nghệ nhằm giảm phát thải trong các ngành sản xuất truyền thống.

Ở nhóm doanh nghiệp tiêu dùng, Tập đoàn SM đang tích hợp dữ liệu thu hồi nhựa trực tiếp vào báo cáo phát thải, đồng thời chuẩn hóa quy trình kiểm toán và xác minh theo tiêu chuẩn quốc tế nhằm đáp ứng mục tiêu thu hồi 80% rác thải nhựa vào năm 2028.

Theo giới phân tích, quá trình chuyển đổi xanh tại Philippines vẫn còn khoảng cách giữa các ngành. Một số doanh nghiệp đã ghi nhận lợi ích thông qua hiệu quả vận hành, quản trị rủi ro và khả năng tiếp cận nguồn vốn đa dạng hơn, trong khi nhiều doanh nghiệp khác vẫn chưa tin rằng các biện pháp bền vững sẽ trực tiếp gia tăng lợi nhuận.

Lê An