Cú hích hơn 6.200 tỷ đồng tại Liên Chiểu: Lời giải cho 'cơn khát' Logistics và cuộc đại phẫu đô thị biển Đà Nẵng

Không chỉ là một con số ngân sách thuần túy, quyết sách này chính là "chìa khóa vàng" để kích hoạt siêu dự án logistics gần 50.000 tỷ đồng, mở ra cuộc đại phẫu đô thị biển lịch sử: Giải phóng cảng Tiên Sa, di dời hạ tầng xăng dầu khỏi lòng vịnh và khẳng định vị thế cửa ngõ quốc tế của miền Trung trên bản đồ hàng hải thế giới.

Mảnh ghép 6.200 tỷ đồng: "Bản thiết kế" hoàn thiện hạ tầng công cộng

Kỳ họp chuyên đề sáng 6/8/2026 của HĐND TP. Đà Nẵng khóa XI đã đi vào lịch sử phát triển hạ tầng của thành phố biển khi bấm nút thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Bến cảng Liên Chiểu - phần cơ sở hạ tầng dùng chung còn lại. Với tổng mức đầu tư không quá 6.200 tỷ đồng, đây là dự án thuộc Nhóm A, sử dụng nguồn kết hợp giữa ngân sách Trung ương và ngân sách thành phố, được triển khai tại phường Hải Vân trong giai đoạn 2026–2030.

Xây dựng mới 920m đê chắn sóng nối tiếp đoạn đê, kè chắn sóng dài 1.170m đã hoàn thành ở giai đoạn 1. Như vậy, tổng chiều dài đê chắn sóng sẽ đạt hơn 2.000m, tạo nên một vùng nước tĩnh phẳng lặng hoàn hảo, bảo vệ an toàn tuyệt đối cho các tàu container thế hệ mới trọng tải đến 18.000 TEU (hoặc 200.000 DWT) ra vào làm hàng.

Đầu tư xây dựng 2 bến hàng lỏng với tổng cộng 3 cầu cảng hiện đại. Đây là cơ sở hạ tầng then chốt phục vụ kế hoạch di dời toàn bộ các bến xăng dầu hiện hữu trong lòng vịnh Đà Nẵng ra khu vực chuyên dụng cách biệt.

Xây dựng khoảng 5,73km đường giao thông đối ngoại kết nối các khu bến cảng với hệ thống đường cao tốc Bắc - Nam và Quốc lộ 1A, cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ (đèn chiếu sáng, cấp thoát nước, thông tin liên lạc, cây xanh).

Thực hiện giải phóng mặt bằng, bồi thường hoàn chỉnh để bàn giao quỹ đất sạch phục vụ dự án tuyến đường sắt chuyên dùng kết nối trực tiếp từ ga Kim Liên vào thẳng Khu bến cảng Liên Chiểu, hoàn thiện mô hình vận tải đa phương thức (Đường biển - Đường sắt - Đường bộ).

Chi trả bồi thường, hỗ trợ di dời 3 cầu cảng xăng dầu trong vịnh Đà Nẵng và 1 cầu cảng chuyên dùng của Công ty CP Xi măng Vicem Hải Vân, giải phóng hoàn toàn không gian sinh thái bờ biển nội đô.

Mô hình PPP 50.000 tỷ đồng: Khi "vốn mồi" công kích hoạt dòng vốn quốc tế

Nhìn vào cấu trúc của Bến cảng Liên Chiểu, các chuyên gia kinh tế nhận định đây là mẫu hình điển hình cho sự thành công của phương thức Hợp tác Công - Tư (PPP). Dự án được chia tách làm hai hợp phần rõ ràng nhưng hỗ trợ chặt chẽ cho nhau:

Cuối năm 2022, Đà Nẵng đã phát lệnh khởi công Hợp phần A giai đoạn đầu với tổng kinh phí hơn 3.426 tỷ đồng. Đến nay, toàn bộ khối lượng công việc của giai đoạn 1 – bao gồm 1.170m đê chắn sóng và luồng tàu ban đầu – đã hoàn thành đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng kỹ thuật cao. Việc HĐND TP thông qua tiếp 6.200 tỷ đồng cho phần còn lại chính là bước đi hoàn tất toàn bộ bức tranh hạ tầng công cộng, đưa tổng nguồn vốn đầu tư công cho Liên Chiểu lên mức gần 9.630 tỷ đồng.

Chính sự quyết liệt và cam kết mạnh mẽ của Nhà nước trong Hợp phần A đã tạo ra niềm tin tuyệt đối cho các nhà đầu tư sừng sỏ. Hợp phần B – dự án đầu tư tổng thể các bến cảng container Liên Chiểu có tổng số vốn khổng lồ lên tới 45.268 tỷ đồng – hiện đang được Liên danh Công ty CP Tập đoàn Hateco và Công ty TNHH Cảng biển Hateco - APM Terminals B.V. (Hà Lan) tích cực triển khai.

Sự xuất hiện của APM Terminals – đơn vị khai thác cảng biển thuộc Tập đoàn A.P. Moller - Maersk (Hãng tàu container lớn hàng đầu thế giới) – là bảo chứng cho tầm vóc quốc tế của Liên Chiểu. Khi Hợp phần B hoàn thành, Đà Nẵng sẽ sở hữu một siêu cảng container thông minh, đủ sức đưa miền Trung Việt Nam vào mạng lưới vận tải biển trực tiếp đi Châu Âu và Bắc Mỹ mà không cần trung chuyển qua các cảng tại Singapore hay Hong Kong.

HĐND TP Đà Nẵng khóa XI đã thông qua nghị quyết quyết định chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Bến cảng Liên Chiểu - phần cơ sở hạ tầng dùng chung còn lại, với tổng mức đầu tư không quá 6.200 tỷ đồng.

Một trong những điểm đột phá mang tính nhân văn và chiến lược nhất của dự án nâng cấp Cảng Liên Chiểu chính là tác động tái thiết đô thị nội đô Đà Nẵng. Hàng chục năm qua, Cảng Tiên Sa đóng vai trò là cảng hàng hóa chính của thành phố. Tuy nhiên, vị trí của Tiên Sa nằm sâu trong bán đảo Sơn Trà, đòi hỏi toàn bộ lượng xe container, xe tải nặng chuyên chở hàng hóa phải di chuyển xuyên qua các trục đường huyết mạch nội thành như Ngũ Hành Sơn, Ngô Quyền, Yết Kiêu.

Hệ quả là tình trạng ùn tắc giao thông dai dẳng, nguy cơ tai nạn giao thông rình rập người dân và du khách, cùng sự ô nhiễm tiếng ồn, bụi mịn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh một "Thành phố đáng sống". Liên Chiểu ra đời sẽ giải triệt để bài toán lịch sử này: Toàn bộ luồng xe tải nặng và container chở hàng hóa công nghiệp sẽ được điều hướng hoàn toàn về phía Bắc thành phố, kết nối trực tiếp từ Cảng Liên Chiểu ra đường cao tốc và Quốc lộ 1A thông qua tuyến đường giao thông dùng chung 5,73km vừa được phê duyệt. Nội đô Đà Nẵng sẽ lập tức trút bỏ được gánh nặng giao thông tải trọng lớn.

Khi Cảng Liên Chiểu gánh vác toàn bộ lượng hàng hóa, Cảng Tiên Sa sẽ từng bước được chuyển đổi công năng thành Cảng du lịch quốc tế đẳng cấp. Nơi đây sẽ chỉ đón các siêu tàu khách du lịch 5 sao, du thuyền sang trọng và phát triển kinh tế đêm, dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp xung quanh bán đảo Sơn Trà.

Việc chi trả bồi thường, di dời 3 cầu cảng xăng dầu trong vịnh Đà Nẵng ra khu vực bến hàng lỏng riêng biệt tại Liên Chiểu giúp triệt tiêu nguy cơ sự cố tràn dầu, cháy nổ hay ô nhiễm hóa chất trong vùng lõi du lịch vịnh Đà Nẵng, trả lại bờ biển sạch đẹp tuyệt đối cho cộng đồng và du khách.

Ngòi nổ logistics cho hành lang kinh tế Đông- Tây

Không dừng lại ở phạm vi một địa phương, Cảng Liên Chiểu được Chính phủ định hướng là Cảng cửa ngõ quốc tế của toàn vùng duyên hải miền Trung. Vị trí của Liên Chiểu nằm ở điểm kết thúc của Hành lang Kinh tế Đông - Tây (EWEC) – tuyến đường huyết mạch nối liền 4 quốc gia: Myanmar, Thái Lan, Lào và Việt Nam.

Hiện nay, hàng hóa từ Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan muốn xuất sang các thị trường lớn như Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản hay Hàn Quốc đang chịu chi phí logistics rất cao do thiếu một cảng biển nước sâu đủ tầm ở khu vực dải đất miền Trung. Liên Chiểu đi vào hoạt động trọn vẹn vào giai đoạn 2026-2030 sẽ thay đổi cục diện này. Cụ thể: Với năng lực tiếp nhận tàu container cỡ lớn, Liên Chiểu sẽ cắt giảm từ 15% – 25% chi phí logistics cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong khu vực và các nước láng giềng trên tuyến EWEC; Dự án sẽ kích hoạt làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào các Khu công nghiệp Hòa Khánh, Liên Chiểu, Khu công nghệ cao Đà Nẵng và các Trung tâm Logistics thế hệ mới (Smart Logistics Hub) đang được quy hoạch xung quanh khu vực ga Kim Liên và Hòa Vang; Sự kết hợp giữa Cảng nước sâu Liên Chiểu, Sân bay Quốc tế Đà Nẵng, Đường sắt Quốc gia và hệ thống Cao tốc Bắc - Nam biến Đà Nẵng thành Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức hàng đầu Đông Nam Á.