Cử nhân bỏ làm kỹ sư đi lái xe bus, vì sao nhiều người trẻ 'chê' ngành danh giá?

Từ kỹ sư Samsung đến tài xế xe buýt

Khi tốt nghiệp một trong những trường kỹ thuật hàng đầu Hàn Quốc và được tuyển vào Samsung Electronics, Lee Seung-jun từng được xem là hình mẫu thành công mà nhiều người trẻ mơ ước.

Lee, 29 tuổi, tốt nghiệp Đại học Hanyang và gia nhập bộ phận bán dẫn của Samsung Electronics với mức lương khởi điểm khoảng 80 triệu won/năm (1,4 tỷ đồng), cùng nhiều khoản thưởng và chế độ đãi ngộ hấp dẫn.

Nhưng sau 6 năm làm việc, Lee quyết định nghỉ việc. Hiện anh là tài xế xe buýt tại quê nhà Daegu.

"Mức lương của tôi có giảm đi đôi chút, nhưng giờ tôi hạnh phúc hơn rất nhiều", Lee chia sẻ trong chương trình truyền hình You Quiz on the Block.

Tài xế xe buýt Lee Seung-jun (phải) xuất hiện trong chương trình truyền hình You Quiz on the Block của kênh tvN. Ảnh chụp màn hình chương trình

Lee kể rằng anh dần cảm thấy ngột ngạt trong môi trường công sở. Việc thay đổi quản lý liên tục, triển vọng nghề nghiệp bấp bênh cùng văn hóa doanh nghiệp cứng nhắc khiến thu nhập hấp dẫn không còn đủ sức níu giữ.

Giọt nước tràn ly là khi anh nghe một số cấp trên có những lời lẽ kỳ thị quê hương mình.

"Từ bỏ Samsung khiến tôi có cảm giác như trở thành kẻ thất bại trong xã hội. Nhưng tôi cũng nhận ra rằng nếu tiếp tục ở lại, có lẽ mình sẽ không thể chịu đựng nổi", anh nói.

Theo The Korea Herald, câu chuyện của Lee phản ánh sự thay đổi trong cách người trẻ Hàn Quốc nhìn nhận về thành công.

Hàn Quốc thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ học đại học cao nhất thế giới, nhưng tấm bằng đại học không còn bảo đảm một công việc tốt. Nhiều cử nhân làm trái ngành hoặc nhận mức lương thấp hơn kỳ vọng.

Khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc cho thấy cân bằng giữa công việc và cuộc sống hiện là tiêu chí quan trọng nhất khi tìm việc.

"Được giải phóng khi làm việc ở nhà"

Với Han Ga-young (30 tuổi, đã đổi tên theo yêu cầu), việc từ bỏ một nghề nghiệp được nhiều người ngưỡng mộ không phải vì phủ nhận thành công, mà vì cô nhận ra cuộc sống mình từng theo đuổi không thực sự phù hợp.

Han Ga-young từng là một trong những phóng viên trẻ nhất công ty. Tuy nhiên, cô nhận ra công việc đòi hỏi quá nhiều giao tiếp xã hội, không phù hợp với bản thân.

Trong đại dịch Covid-19, Han nhận ra mình phù hợp với hình thức làm việc từ xa. "Trong khi nhiều người thấy cô đơn vì làm việc ở nhà, tôi lại thấy được giải phóng. Một lịch làm việc không kín đặc, không phải gặp người khác mỗi ngày khiến tôi nhận ra mình thực sự muốn sống như thế nào", cô chia sẻ.

Hiện Han làm việc từ xa, từng tham gia hoạt động tình nguyện ở nước ngoài và lựa chọn lối sống linh hoạt hơn là thăng tiến theo khuôn mẫu truyền thống.

"Tôi nhận ra mình không hợp với đời sống công sở"

Tương tự Han, Choi Jae-in từng tin rằng vào làm tập đoàn lớn là con đường thành công. Nhưng sau khi nghỉ việc, cô nhận ra mình không hợp với môi trường công sở. Sau một thời gian thử làm môi giới bất động sản, Choi quyết định học để trở thành lái tàu hỏa vì muốn có công việc yên tĩnh và ít giao tiếp hơn.

"Hạnh phúc với tôi là khi chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Không khách hàng khó tính, không đấu đá nơi công sở, chỉ đơn giản là được tập trung làm tốt công việc của mình", Choi cười.

Theo Choi, hành trình nghề nghiệp nhiều lần thay đổi không phải là thất bại, mà là quá trình hiểu rõ bản thân hơn.

Choi Jae-in quyết định theo học để trở thành lái tàu hỏa ở tuổi 32. Trong ảnh là cuốn sách về pháp luật đường sắt mà cô đang sử dụng để ôn tập. Ảnh: Choi/The Korea Herald

Người trẻ đang viết lại khái niệm về thành công

Theo Giáo sư xã hội học Yoon Yin-jin, Đại học Hàn Quốc, những câu chuyện trên phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong cách thế hệ trẻ định nghĩa thành công.

Giáo sư Yoon cho rằng, thành công của các thế hệ trước thường được đo bằng bằng cấp, nơi làm việc và thu nhập. Tuy nhiên, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại và cạnh tranh ngày càng gay gắt, người trẻ ngày nay coi trọng sự tự chủ, sức khỏe tinh thần và mức độ phù hợp của công việc hơn địa vị xã hội.

"Đây không phải là sự từ chối lao động chăm chỉ, mà là sự chuyển dịch từ việc theo đuổi thành công được xã hội công nhận sang theo đuổi một cuộc sống bền vững với chính bản thân", Giáo sư Yoon Yin-jin nói.

Điều này không có nghĩa các trường đại học danh tiếng hay các tập đoàn lớn đã mất sức hút. Đó vẫn là những điểm đến có tính cạnh tranh hàng đầu đối với học sinh, sinh viên và người tìm việc tại Hàn Quốc.

Tuy nhiên, ngày càng nhiều người trẻ cho rằng việc đạt được những cột mốc ấy không còn là đích đến cuối cùng. Với người này, thành công là lái xe buýt thay vì thiết kế chip bán dẫn. Với người khác, đó là làm việc yên tĩnh tại nhà hoặc bắt đầu học một nghề mới phù hợp hơn với bản thân.

Giáo sư Yoon kết luận: "Khi thế hệ trẻ Hàn Quốc viết lại công thức thành công vốn tồn tại từ lâu, điều họ tìm kiếm không còn là leo lên chiếc thang mà xã hội đã dựng sẵn, mà là tự quyết định mình sẽ đặt chiếc thang ấy ở đâu".