Cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gửi tín hiệu gì đến thế giới?

Nhiều nhà phân tích nhận định với hãng thông tấn TASS của Nga rằng, thông qua cuộc gặp lần này, Moscow và Bắc Kinh muốn khẳng định quyết tâm tăng cường phối hợp chiến lược lâu dài, thúc đẩy xu thế đa cực và phát đi tín hiệu rằng các nỗ lực cô lập Nga của phương Tây đã không đạt được mục tiêu như kỳ vọng.

Thông điệp về 'ổn định' và phối hợp chiến lược

Theo giới học giả Trung Quốc, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Nga và Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh hệ thống quốc tế hiện nay chịu sức ép lớn từ cạnh tranh địa chính trị, xung đột khu vực và khủng hoảng niềm tin đối với các cơ chế toàn cầu.

Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu Chiến lược và An ninh Quốc tế Thượng Hải Triệu Long nhận định, hai nhà lãnh đạo đã gửi tới cộng đồng quốc tế “một thông điệp rõ ràng về sự ổn định”, đồng thời tạo thêm động lực mang tính xây dựng cho thế giới trong giai đoạn đầy biến động hiện nay.

Trong khi đó, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Nga thuộc Đại học Sư phạm Hoa Đông Lưu Quân cho rằng, các tuyên bố của ông Putin và ông Tập Cận Bình cho thấy quan hệ Nga-Trung không chỉ hướng tới lợi ích trước mắt mà đang được định hình theo tầm nhìn chiến lược dài hạn.

Theo ông, hai bên đang tìm cách tăng cường phối hợp, củng cố tình hữu nghị và thúc đẩy “sự phát triển chất lượng cao hơn” trong hợp tác song phương.

Đáng chú ý, nhiều chuyên gia Trung Quốc đánh giá quan hệ giữa hai nước đã bước sang “giai đoạn mới”, với mức độ tin cậy chiến lược cao hơn và khả năng chống chịu tốt hơn trước các sức ép bên ngoài.

Nhà nghiên cứu Trương Hồng thuộc Viện Nghiên cứu Nga, Đông Âu và Trung Á của Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc nhận định, cuộc gặp tiếp tục phản ánh xu thế “đa cực hóa” đang trở thành trạng thái mới của quan hệ quốc tế. Theo ông, trong bối cảnh đó, các cường quốc cần tăng cường đối thoại và tham vấn nhằm hạn chế nguy cơ tính toán sai lầm, đồng thời cải thiện quản trị toàn cầu.

Quan hệ thực dụng và lợi ích kinh tế đan xen

Ở góc nhìn khác, các chuyên gia Mỹ cho rằng, nền tảng quan trọng thúc đẩy Moscow và Bắc Kinh xích lại gần nhau vẫn là lợi ích kinh tế và địa chiến lược.

Nhà phân tích John Kavulich thuộc tổ chức nghiên cứu Issue Insight nhận định, Moscow muốn mở rộng quan hệ với Bắc Kinh, đặc biệt trong vai trò là thị trường tiêu thụ tài nguyên và đối tác cung cấp hàng hóa, dịch vụ cần thiết cho nền kinh tế Nga trong bối cảnh chịu nhiều sức ép từ các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Ngược lại, Trung Quốc cũng cần Nga như một nguồn cung năng lượng quan trọng, nhất là dầu mỏ, đồng thời coi Moscow là đối tác có thể hỗ trợ xử lý các vấn đề an ninh phức tạp tại Trung Đông. Theo ông Kavulich, yếu tố năng lượng ngày càng đóng vai trò then chốt khi Trung Quốc phụ thuộc lớn vào nguồn cung dầu từ Iran và khu vực Trung Đông.

Tín hiệu về một trật tự 'phi phương Tây'?

Một số chuyên gia phương Tây thậm chí cho rằng, cuộc gặp giữa ông Putin và ông Tập Cận Bình là dấu hiệu cho thấy Moscow và Bắc Kinh đang thúc đẩy hình thành một cấu trúc quyền lực toàn cầu mới, giảm ảnh hưởng của phương Tây.

Cựu sĩ quan CIA Larry Johnson nhận định, chuyến thăm của ông Putin tới Bắc Kinh cho thấy mức độ nghiêm túc trong quan hệ Nga-Trung.

"Cuộc gặp của hai nhà lãnh đạo đã gửi một thông điệp rõ ràng tới Washington và phần còn lại của phương Tây rằng Nga và Trung Quốc kiên quyết cam kết tạo ra một tổ chức kinh tế, tài chính, chính trị và an ninh toàn cầu mới, không chịu ảnh hưởng của phương Tây", cựu quan chức CIA đánh giá.

Ông Johnson đặc biệt lưu ý việc hai bên ký khoảng 40 thỏa thuận hợp tác, cho rằng điều này phản ánh quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng và mức độ phối hợp thực chất giữa Moscow và Bắc Kinh.

Cùng quan điểm, cựu cố vấn Ủy ban Tổng thống Mỹ-Nga James Carden cho rằng, cuộc gặp mới nhất giữa ông Putin và ông Tập cho thấy các nỗ lực của phương Tây nhằm cô lập Nga đã thất bại nặng nề.

Ông Carden nói rõ: "Với tư cách là những nhà lãnh đạo của thế giới phi phương Tây, với tổng GDP (tính theo sức mua tương đương) vượt xa GDP của toàn bộ nhóm G7, bất kỳ cuộc gặp nào giữa Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình đều có ý nghĩa quan trọng".

Theo ông Carden, việc Nga ngày càng xích lại gần Trung Quốc là hệ quả trực tiếp từ chính sách trừng phạt và gây sức ép kéo dài của phương Tây đối với Moscow trong nhiều năm qua. Ông nhấn mạnh rằng trật tự thế giới hiện nay “không còn nghi ngờ gì nữa là đang mang tính đa cực”.

Dù còn nhiều khác biệt trong đánh giá, phần lớn chuyên gia đều thống nhất rằng cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lần này vượt ra ngoài khuôn khổ quan hệ song phương thông thường.

Trong bối cảnh xung đột địa chính trị tiếp tục kéo dài, sự phối hợp giữa Nga và Trung Quốc đang trở thành một trong những biến số quan trọng định hình cán cân quyền lực toàn cầu. Cuộc gặp tại Bắc Kinh vì thế không chỉ phản ánh mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa hai nước láng giềng, mà còn cho thấy xu hướng tái cấu trúc trật tự quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ hơn, với sự nổi lên của các trung tâm quyền lực ngoài phương Tây.