Đa dạng cây trồng, nâng cao hiệu quả sản xuất

Mường Cơi có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi để phát triển các giống cây ăn quả có múi chất lượng cao, như cam, quýt, bưởi. Hơn 10 năm trước, những hộ dân từ Hưng Yên đã mang giống cam Vinh, cam Đường Canh lên trồng thử nghiệm. Đến nay, toàn xã phát triển gần 550 ha cây ăn quả có múi, trong đó khoảng 150 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ, trở thành cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân.

Nông dân bản Tân Kiềng, xã Mường Cơi chăm sóc cam đường canh.

Những ngày này, trên các triền đồi phủ kín màu xanh của cam, quýt, bưởi, người dân tập trung chăm sóc vườn cây bước vào giai đoạn nuôi quả. Thay cho phương thức canh tác phụ thuộc nhiều vào phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, nhiều hộ đã chuyển sang sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, cải tạo đất và bảo vệ môi trường.

Tại HTX Trồng cây ăn quả Nghĩa Hưng, bản Hưng Cơi, các thành viên đang tất bật chăm sóc vườn cây, theo dõi sâu bệnh để chuẩn bị cho vụ thu hoạch mới. Từ những diện tích trồng ban đầu, đến nay HTX đã phát triển 38 ha quýt ngọt và cam Đường Canh theo hướng hữu cơ, mỗi năm cung ứng khoảng 250 tấn quả ra thị trường. Anh Nguyễn Văn Sử, Giám đốc HTX, cho biết: Điều quan trọng nhất là thay đổi tư duy sản xuất. Thay vì chỉ quan tâm đến năng suất, chúng tôi tập trung nâng cao chất lượng, bảo đảm sản phẩm an toàn, có thể truy xuất nguồn gốc. Cùng với sự hỗ trợ về khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại, sản phẩm của HTX ngày càng được thị trường tin tưởng, tiêu thụ ổn định.

Bên cạnh phát huy lợi thế vùng cây ăn quả có múi, xã Mường Cơi chủ động cơ cấu lại sản xuất theo hướng đa dạng hóa cây trồng, hình thành các vùng chuyên canh phù hợp với điều kiện của từng khu vực. Với lợi thế nguồn nước dồi dào, toàn xã duy trì hơn 400 ha lúa, đưa các giống chất lượng cao, như: BC15, Đài Thơm 8, VNR20, TBR225 vào gieo cấy; triển khai 20,8 ha lúa hữu cơ theo phương pháp thâm canh lúa cải tiến (SRI) với sự tham gia của 120 hộ dân. Mô hình bước đầu giúp giảm chi phí sản xuất, đạt năng suất khoảng 60-65 tạ/ha, đồng thời nâng cao chất lượng hạt gạo.

Nông dân xã Mường Cơi thu hoạch chè.

Cây chè tiếp tục khẳng định vai trò là cây trồng mang lại nguồn thu ổn định cho nhiều hộ dân ở Mường Cơi. Toàn xã hiện có gần 200 ha chè với hơn 100 hộ tham gia sản xuất. Những năm gần đây, địa phương từng bước thay thế các giống chè cũ bằng các giống mới, như: Kim Tuyên, Shan tuyết; đẩy mạnh cơ giới hóa khâu thu hái, liên kết với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, năng suất chè búp tươi đạt 8,5 tấn/ha, sản lượng hơn 1.200 tấn/năm; giá thu mua duy trì ổn định từ 4.500-5.000 đồng/kg, góp phần tạo nguồn thu bền vững cho người dân.

Gia đình ông Trịnh Văn Vinh, bản Văn Cơi, nhiều năm gắn bó với cây chè. Trên diện tích 1,2 ha, mỗi năm gia đình thu hơn 50 triệu đồng từ chè búp tươi. Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, ông trồng xen cây ăn quả, mang lại thêm gần 20 triệu đồng mỗi năm. Ông Vinh chia sẻ: Cây chè cho thu hoạch từ tháng 3 đến tháng 10, thời gian còn lại chủ yếu chăm sóc, phục hồi cây. Trồng xen cây ăn quả giúp tận dụng diện tích, giữ ẩm cho đất, hạn chế xói mòn và tăng thêm thu nhập. Được Nhà nước hỗ trợ giống, tập huấn kỹ thuật và đầu tư hạ tầng giao thông, việc sản xuất, tiêu thụ chè hiện nay thuận lợi hơn nhiều so với trước.

Từ những chân ruộng sau thu hoạch lúa, nhiều mô hình sản xuất mới đang hình thành ở Mường Cơi. Thay vì để đất nghỉ hoặc trồng các loại cây giá trị thấp, người dân mạnh dạn đưa ớt xuất khẩu, dưa hấu, bí xanh và các loại rau màu ngắn ngày vào sản xuất theo hướng luân canh. Cách làm này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn mở thêm hướng tăng thu nhập, giảm rủi ro trong sản xuất nông nghiệp.

Mô hình ớt chỉ địa tại xã Mường Cơi.

Những ruộng ớt xanh tốt ở bản Tân Kiềng đang cho thấy hiệu quả từ việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Trên diện tích hơn 2 ha, người dân được doanh nghiệp hỗ trợ giống, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, bà con yên tâm đầu tư sản xuất, từng bước nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tăng thu nhập. Ông Lê Văn Toàn, bản Tân Kiềng, cho biết: Gia đình trồng hơn 1.000 m² ớt chỉ địa để xuất khẩu sang Hàn Quốc. Tham gia mô hình, gia đình được doanh nghiệp hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc theo quy trình an toàn. Đặc biệt, kỹ thuật thu hái quả cũng được hướng dẫn kỹ lưỡng để không làm ảnh hưởng đến các lứa hoa và quả non, bảo đảm cây có thể cho thu hoạch đến hết vụ. Chỉ sau 3 tháng trồng, diện tích ớt đã cho thu hoạch với năng suất cao; dự kiến vụ này gia đình thu khoảng 6 tấn, được doanh nghiệp thu mua ổn định với giá khoảng 10.000 đồng/kg; sau khi trừ chi phí, thu lãi khoảng 50 triệu đồng.

Xã Mường Cơi thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã: Mường Thải, Mường Cơi và Tân Lang. Việc mở rộng địa giới hành chính sau sáp nhập đã tạo thêm không gian phát triển cho ngành nông nghiệp của xã Mường Cơi. Phát huy lợi thế về quỹ đất, giao thông và hệ thống thủy lợi được đầu tư đồng bộ, địa phương đẩy mạnh quy hoạch các vùng sản xuất tập trung, hình thành các vùng cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao, vùng rau màu và vùng nguyên liệu gắn với nhu cầu thị trường. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị sản xuất và phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

Ông Đinh Đức Thắng, Chủ tịch UBND xã Mường Cơi, cho biết: Thực hiện đột phá phát triển nông nghiệp bền vững theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, xã đã huy động hiệu quả nguồn vốn từ các chương trình, dự án hỗ trợ nhân dân về giống, kỹ thuật; tạo điều kiện cho người dân vay vốn ưu đãi đầu tư phát triển cây trồng mới. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả, từng bước thay thế diện tích cây trồng già cỗi, năng suất thấp bằng giống chất lượng cao. Xã cũng tích cực kết nối tiêu thụ nông sản, phát triển sản xuất gắn với chế biến, xây dựng sản phẩm OCOP đối với các sản phẩm chủ lực, như: Cam, quýt, chè, góp phần nâng cao thu nhập cho nhân dân.

Từ vùng cây ăn quả có múi nổi tiếng đến những cánh đồng lúa chất lượng cao, vùng chè ổn định và các mô hình cây trồng mới, Mường Cơi đang từng bước khẳng định hướng đi phù hợp trong phát triển nông nghiệp. Sự chủ động của người dân cùng vai trò đồng hành, định hướng của chính quyền địa phương là nền tảng để hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản và tạo động lực phát triển bền vững trong giai đoạn mới.