Đa dạng hóa thị trường, thúc đẩy xuất khẩu gỗ và nội thất Việt Nam

Ảnh minh họa: TTXVN

Hội nghị tập trung đánh giá kết quả xuất khẩu, nhận diện những thách thức tại các thị trường lớn và đề xuất giải pháp mở rộng thị trường, tăng cường kết nối giao thương cho doanh nghiệp ngành gỗ, nội thất.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Lê Hoàng Tài cho biết: Năm 2025, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt khoảng 17,2 tỷ USD, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu xuất khẩu cả nước. Trong 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này ước đạt 13,43 tỷ USD, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm trước.

Theo ông Lê Hoàng Tài, kết quả trên phản ánh nỗ lực duy trì sản xuất, tìm kiếm đơn hàng và thích ứng với biến động thị trường của cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, ngành gỗ và nội thất vẫn đối mặt với nhiều thách thức từ chính sách thương mại, thuế quan và các biện pháp phòng vệ thương mại tại những thị trường lớn. Vì vậy, cùng với duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần nâng cao khả năng chống chịu, chủ động ứng phó với những thay đổi trong môi trường kinh doanh quốc tế.

“Doanh nghiệp cần chủ động quản trị xuất xứ, bảo đảm nguồn gốc nguyên liệu và đáp ứng yêu cầu của từng thị trường ngay từ khâu tổ chức sản xuất”, ông Lê Hoàng Tài nhấn mạnh, đồng thời cho rằng đa dạng hóa thị trường không chỉ dừng ở tìm kiếm thêm đơn hàng mà cần gắn với nâng cao giá trị sản phẩm và năng lực cạnh tranh.

Trên cơ sở đó, bên cạnh củng cố các thị trường truyền thống, doanh nghiệp cần chủ động khai thác những thị trường còn nhiều tiềm năng, lựa chọn phân khúc phù hợp với năng lực sản xuất và yêu cầu của khách hàng. Việc mở rộng thị trường cũng cần đi đôi với nghiên cứu nhu cầu tiêu dùng, điều kiện nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật, xu hướng thiết kế và hệ thống phân phối tại từng địa bàn.

Đây là cơ sở để doanh nghiệp điều chỉnh sản phẩm, phát triển thương hiệu và nâng cao khả năng tham gia các khâu tạo ra giá trị trong chuỗi cung ứng, phù hợp với định hướng của Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (Go Global) giai đoạn 2026–2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Để hỗ trợ doanh nghiệp triển khai hiệu quả các định hướng này, ông Lê Hoàng Tài đề nghị hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tăng cường cung cấp thông tin thị trường theo hướng cụ thể, sát nhu cầu thực tế. Trong đó, cần làm rõ nhóm sản phẩm có triển vọng, phân khúc khách hàng, xu hướng thiết kế, kênh phân phối và khả năng tiếp cận đối tác tại từng thị trường; đồng thời cập nhật kịp thời những thay đổi về thuế quan, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và phòng vệ thương mại, giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, đáp ứng quy định của nước nhập khẩu.

Cùng với cung cấp thông tin, việc tăng cường phối hợp giữa thương vụ, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại. Các hiệp hội, doanh nghiệp cần chia sẻ những khó khăn trong tìm kiếm khách hàng, phát triển sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn và tổ chức hoạt động xúc tiến để các thương vụ có cơ sở xây dựng chương trình hỗ trợ phù hợp. Hoạt động kết nối cần được chuẩn bị từ sớm, dựa trên nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp và tiếp tục theo dõi sau khi kết nối, hướng tới hình thành quan hệ hợp tác và đơn hàng thực chất.

Đánh giá về vị thế của ngành, ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP Hồ Chí Minh (HAWA) cho biết: Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu đồ gỗ nội thất, chỉ sau Trung Quốc; sản phẩm gỗ Việt Nam đã có mặt tại 167 quốc gia và vùng lãnh thổ. “Vị thế này được xây dựng từ năng lực sản xuất, tay nghề và khả năng đáp ứng những yêu cầu khắt khe của khách hàng quốc tế”, ông Phùng Quốc Mẫn khẳng định.

Doanh nghiệp Việt Nam có khả năng cung ứng đa dạng, từ nội thất gia đình, văn phòng, ngoài trời đến sản phẩm phục vụ công trình và khách sạn; đồng thời tiếp tục đầu tư vào thiết kế, công nghệ, quản trị và nguồn nguyên liệu hợp pháp, bền vững.

Để phát huy nền tảng đó, theo ông Phùng Quốc Mẫn, ngành gỗ cần củng cố thị trường truyền thống và mở rộng những thị trường còn dư địa. Sự đồng hành của hệ thống thương vụ có ý nghĩa thiết thực, giúp doanh nghiệp hiểu thị trường, tiếp cận đối tác và phát triển đơn hàng.

Theo ông Phùng Quốc Mẫn, thời gian qua, ngành gỗ đã nhận được thông tin từ các thương vụ tại UAE, Ấn Độ, Mexico, Kuwait, Pakistan về những nhà mua hàng có nhu cầu đến Việt Nam tìm kiếm nhà máy sản xuất, chế biến gỗ. Những kết nối này cho thấy nhu cầu đặt hàng, mở rộng hợp tác sản xuất và tìm kiếm nhà cung cấp từ Việt Nam là rất lớn. Vì vậy đây là dịp để giới thiệu năng lực ngành và phối hợp đưa những nhu cầu thực tế đó thành cơ hội hợp tác, đơn hàng cho doanh nghiệp.

Trong năm 2027, ngành gỗ, nội thất sẽ tiếp tục triển khai các hội chợ, triển lãm tại Việt Nam, gồm: HawaExpo 2027 - Hội chợ Xuất khẩu Đồ gỗ và Nội thất TP. Hồ Chí Minh; VIBE 2027 - Triển lãm Nội thất và Xây dựng Việt Nam kết nối nội thất với kiến trúc, xây dựng, vật liệu và thiết kế.

“Các hội chợ, triển lãm ngành gỗ, nội thất trong thời gian qua đã tạo được tiếng vang, góp phần quảng bá doanh nghiệp Việt Nam. Đây là hình thức xúc tiến xuất khẩu tại chỗ hiệu quả, giúp khách hàng trực tiếp xem sản phẩm, làm việc với nhà cung cấp và kết hợp khảo sát nhà máy trong cùng một chuyến đi”, ông Phùng Quốc Mẫn khẳng định.

Chủ tịch HAWA mong các Thương vụ quan tâm giới thiệu những chương trình trên đến các hiệp hội nhập khẩu, hệ thống phân phối và nhà mua hàng tại địa bàn phụ trách, đưa thêm khách hàng quốc tế đến tìm hiểu và hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam. Đồng thời kỳ vọng sau hội thảo, các bên sẽ xác định được đầu mối phối hợp, thị trường ưu tiên và những hoạt động cụ thể để cùng triển khai, đưa sự hợp tác giữa Cục Xúc tiến thương mại, các thương vụ, hiệp hội và doanh nghiệp ngày càng thường xuyên, thiết thực.

Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại tháng 10/2026 được tổ chức với hai phiên làm việc, tập trung vào định hướng đa dạng hóa thị trường và thúc đẩy kết nối giao thương cho ngành gỗ, nội thất Việt Nam.

Theo đó, các đại biểu tập trung thảo luận kết quả xuất khẩu gỗ, nội thất Việt Nam trong 9 tháng năm 2026; tác động của chính sách thuế quan và các biện pháp phòng vệ thương mại tại những thị trường lớn; đồng thời đề xuất giải pháp đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Bên cạnh đó, các ý kiến trao đổi về cơ hội mở rộng xuất khẩu, yêu cầu nhập khẩu và tiềm năng tiêu thụ tại các thị trường trọng điểm như Ấn Độ, Hà Lan, Tây Ban Nha, UAE và Australia.

Ngoài ra, các đại biểu cũng nhấn mạnh vai trò của hội chợ, triển lãm chuyên ngành trong quảng bá năng lực sản xuất, thiết kế, kết nối doanh nghiệp với nhà mua hàng quốc tế; đồng thời trao đổi các giải pháp tăng cường phối hợp giữa hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài và doanh nghiệp trong việc cung cấp thông tin thị trường, tháo gỡ rào cản thương mại và thúc đẩy xúc tiến xuất khẩu sản phẩm gỗ, nội thất.

Thông qua trao đổi trực tiếp giữa cơ quan xúc tiến thương mại, hệ thống thương vụ, hiệp hội và doanh nghiệp, hội nghị hướng tới tăng cường khả năng tiếp cận thông tin, nhận diện đúng nhu cầu từng thị trường và nâng cao hiệu quả kết nối đối tác. Qua đó, ngành gỗ và nội thất Việt Nam có thêm cơ sở để đa dạng hóa thị trường, chủ động ứng phó với các rào cản thương mại và khai thác tốt hơn cơ hội xuất khẩu trong thời gian tới.