Đà Nẵng sẽ cách chức chủ tịch xã nếu để xảy ra ngộ độc cá ủ chua

Cá ủ chua – món ăn truyền thống của người đồng bào ở các xã vùng cao TP Đà Nẵng. Vụ ngộ độc thực phẩm (ngộ độc Botulinum) xảy ra hồi đầu tháng 3, uy hiếp tính mạng và tiêu tốn hàng trăm triệu đồng điều trị mỗi ca.

Món cá ủ chua truyền thống của người dân vùng cao TP Đà Nẵng. Ảnh: TN

Món ăn truyền thống

Theo người dân các xã vùng cao khu vực huyện Phước Sơn, Quảng Nam cũ, cá ủ chua là món ăn truyền thống, họ vẫn dùng với tần suất khá thường xuyên. Tuy nhiên, rất ít khi xảy ra ngộ độc.

Cách chế biến món này là làm sạch ruột cá, ướp muối, nấu cơm hoặc bột bắp giã mềm, ủ chung với cá. Sau đó, cho toàn bộ cá và nguyên liệu đã trộn với nhau vào trong hũ nhựa hoặc thủy tinh (không qua nấu chín). Khoảng 1-2 tuần sau, cá mềm là ăn được.

Từ lâu, món cá ủ chua được chế biến từ cá bắt dưới suối. Sau này, món cá ủ chua được người dân chế biến từ nhiều loại cá khác nhau, có thể mua ở chợ hoặc những người bán hàng dạo.

Bà Hồ Thị Thương (ngụ thôn 2, xã Phước Năng, TP Đà Nẵng - mẹ của ba em học sinh bị ngộ độc cá ủ chua ngày 7-3), kể bình thường mọi người vẫn có thói quen hay sử dụng cá ủ chua.

Bà Thương mô phỏng lại cách chế biến sơ sài món cá ủ chua. Ảnh: TN

“Sáng 7-3, mình chế biến cho các con ăn đi học như mọi khi, nhưng không có dấu hiệu bất thường. Đến chiều, các con xuất hiện tình trạng buồn nôn, mờ mắt, tay chân bủn rủn… nên gọi chồng chở đi bệnh viện”, bà Thương nói.

Sau khi được chữa trị thành công, hai con lớn của bà đã đi học trở lại, riêng cháu nhỏ nhất (4 tuổi) ở cùng gia đình, tiếp tục theo dõi sức khỏe.

Những ca bệnh chữa trị hàng trăm triệu đồng

Sau khi tiếp nhận các ca bệnh bị ngộ độc Botulinum do ăn cá ủ chua, ngành Y tế TP Đà Nẵng ngay lập tức đề nghị Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hỗ trợ thuốc giải độc để điều trị cho các bệnh nhân.

"Thần dược" có tên Botulism Antitoxin Heptavalent, là loại thuốc cực hiếm và đắt đỏ, có giá khoảng 8.000 USD/lọ (tương đương hơn 200 triệu đồng/lọ). Thuốc đặc trị dùng để điều trị ngộ độc tố Clostridium Botulinum (ngộ độc Botulinum), thường nhập khẩu khẩn cấp từ nước ngoài.

Ông Mía chưa hết sợ hãi khi các con vừa bị ngộ độc, may mắn được chữa trị thành công. Ảnh: TN

Sau khi các con may mắn điều trị khỏi bệnh, đến nay ông Hồ Văn Mía (36 tuổi, chồng bà Thương) vẫn chưa hết sợ hãi. Nhiều năm sử dụng món ăn “truyền thống”, ông chưa bao giờ thấy ai gặp phải trường hợp bị ngộ độc tương tự như con ông vừa trải qua.

“Lâu nay người dân ở mình hay ăn, bình thường không có vấn đề gì. Hôm đó bị ngộ độc mới biết nguy hiểm, cũng không biết chữa trị tốn nhiều tiền (khoảng 300 triệu đồng/ca bệnh - PV) như vậy”, ông Mía nói.

Ông Hồ Văn Phúc (Trưởng thôn 3, xã Phước Năng) cũng cho biết xã, thôn và các trường học có tuyên truyền, vận động không sử dụng cá ủ chua nhưng thực tế tâm lý người dân có sự chủ quan.

“Sau khi xảy ra các trường hợp bị ngộ độc nặng, người dân phần nào đã nhận thức được sự nguy hiểm”, ông Phúc nói.

Theo ông Nguyễn Tấn Hải, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Đà Nẵng, trong năm 2026 đã có bảy trường hợp bị ngộ độc hoặc nghi bị ngộ độc Botulinum do ăn cá ủ chua và các món ủ chua khác. Điều này cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm tại địa bàn ở mức cao, cần phải kiểm soát chặt chẽ.

Nguyên liệu chế biến là cá từ suối. Ảnh: TN

Ông Hải cho biết, ngộ độc do độc tố Botulinum đặc biệt nguy hiểm, có thể gây liệt cơ, suy hô hấp và tử vong nhanh nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời. Trong khi đó, thuốc giải độc thuộc loại rất hiếm, việc tiếp cận và điều trị gặp nhiều khó khăn.

Phó Giám đốc Sở Y tế TP đề nghị các xã, phường cần chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động sang kiểm soát chặt, đưa nhiệm vụ phòng chống ngộ độc Botulinum vào nhóm việc trọng tâm, cấp bách phải thực hiện ngay.

“Kiểm soát nguy cơ ngay tại từng hộ gia đình thông qua việc rà soát toàn diện các hộ chế biến, sử dụng thực phẩm ủ chua. Đồng thời, lực lượng chức năng kiểm soát chặt chẽ khâu chế biến đến sử dụng, không để tồn tại các sản phẩm không đảm bảo an toàn trong cộng đồng. Kiên quyết thu hồi, tiêu hủy sản phẩm có nguy cơ”, ông Hải nói.

Sẽ cách chức chủ tịch xã để xảy ra ngộ độc

Trước thực trạng xảy ra các vụ ngộ độc cá ủ chua nghiêm trọng, ngày 31-3, bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đã trực tiếp kiểm tra, thăm hỏi các hộ dân có bệnh nhân bị ngộ độc và làm việc với UBND xã Phước Năng.

Ông Lê Viết Thắng, Chủ tịch UBND xã Phước Năng cho hay, các lực lượng của địa phương thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân sử dụng thực phẩm đảm bảo an toàn, đặc biệt không sử dụng cá và các món ủ chua có nguy cơ gây ngộ độc. UBND xã đã thành lập 10 tổ công tác, tương ứng với 10 thôn trên địa bàn làm nhiệm vụ đặc biệt này.

“Xã đã vận động bà con tự giao nộp sản phẩm có nguy cơ ngộ độc và đề nghị 800 hộ dân trên địa bàn cam kết không sử dụng các sản phẩm ủ chua”, ông Thắng nói.

Bà Thi cho hay sẽ cách chức chủ tịch xã nếu để xảy ra ngộ độc cá ủ chua. Ảnh: TN

Đến thăm hộ dân có người bị ngộ độc, bà Nguyễn Thị Anh Thi yêu cầu lãnh đạo xã quan tâm, tạo điều kiện để gia đình đưa bệnh nhân tái khám, đánh giá lại tình trạng sức khỏe sau khi điều trị thành công. Bà Thi yêu cầu các xã, phường tuyên truyền để bà con biết về sự nguy hiểm, rủi ro từ món ăn truyền thống này.

“Nếu để xảy ra trường hợp bị ngộ độc sẽ cách chức. TP Đà Nẵng đã giao nhiệm vụ cụ thể, phải nghiêm túc thực hiện, bởi vì liên quan đến đời sống, tính mạng người dân. Đồng thời, địa phương tổ chức tuyên truyền để bà con biết thuốc điều trị rất mắc tiền, hơn nữa cũng không phải có tiền là có ngay”, bà Thi nhấn mạnh.

Điều trị bệnh nhân bị ngộ độc do ăn cá ủ chua. Ảnh: CTV

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, vừa qua WHO đã có sự quan tâm, khẩn trương hỗ trợ “thần dược” để điều trị cho các bệnh nhân. Lần này, TP phải làm quyết liệt, để không ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh địa phương.

THANH NHẬT