Đại biểu Quốc hội ấn tượng với điểm sáng xuất khẩu, đề nghị phát huy tối đa các động lực tăng trưởng

Thực hiện chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 31/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại Hội trường về tình hình kinh tế - xã hội, trong đó nhiều đại biểu tập trung đóng góp ý kiến về các điểm sáng của nền kinh tế và phát huy các động lực tăng trưởng. 

Nhiều kết quả quan trọng, có ý nghĩa lớn

Tham gia thảo luận, đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP. HCM bày tỏ vui mừng với những kết quả đạt được của đất nước trong 9 tháng qua.

Đại biểu nhận định, thế giới đang trải quan nhiều bất ổn, xung đột địa chính trị leo thang, khủng hoảng năng lượng, biến đổi khí hậu khắc nghiệt, giá dầu vẫn neo ở mức cao... Điều này tác động bất lợi đến kinh tế, tài chính và đầu tư toàn cầu. Đặt trong bối cảnh trên thì những kết quả đạt được 9 tháng qua của nước ta rất quan trọng và có nhiều ý nghĩa lớn.

Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, thành tựu đó đến từ nhiều nguyên nhân. Một trong những nguyên nhân quan trọng là Quốc hội đã đồng hành cùng Chính phủ để thể chế hóa nhanh và hiệu quả các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, giúp khơi thông nguồn lực kiến tạo, phát triển, tháo gỡ các dự án tồn đọng lâu năm, đặc biệt chúng ta đã phát huy được tiềm năng, lợi thế của 34 địa phương trong cả nước. Các "đầu tàu" kinh tế các thành phố trực thuộc Trung ương vẫn giữ đà tăng trưởng cao, đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung. Các địa phương miền núi dù điều kiện khó khăn nhưng vẫn tăng trưởng tốt như: Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai. Đặc biệt các địa phương có cơ cấu kinh tế nông nghiệp chiếm tỷ trọng cao từ 30 - 35% trong GDP vẫn nỗ lực "vượt nắng, thắng mưa" để đảm bảo an ninh lương thực và tăng trưởng khá trên 7,5% như các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn ĐBQH TP. HCM: Xuất siêu trong hai tháng gần đây là một tín hiệu rất tích cực. (Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội)

Phát huy tối đa 03 động lực tăng trưởng truyền thống, khai thác các động lực tăng trưởng mới

Bên cạnh những kết quả tích cực, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, để đạt tăng trưởng 10% trong những năm tiếp theo còn rất nhiều khó khăn và thách thức. Trên cơ sở thống nhất với các giải pháp Thủ tướng Chính phủ đã trình bày trước Quốc hội, đại biểu đề xuất tập trung vào các nhóm giải pháp.

Thứ nhất, cần kiên trì thực hiện ba đột phá chiến lược, thể chế, hạ tầng nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hai là, phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp của ba động lực tăng trưởng truyền thống theo tổng cầu đó là đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu. "Một tín hiệu mới rất tích cực là sau tám tháng nhập siêu liên tục thì hai tháng gần đây, tháng 9, tháng 10 chúng ta đã xuất siêu, đặc biệt tháng 10 chúng ta xuất siêu đến 6,8 tỷ USD. Đó là nhờ chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã có những phiên họp chuyên đề quan trọng rà soát nguyên nhân, tìm ra giải pháp thúc đẩy xuất khẩu, tận dụng 18 FTA", đại biểu của Đoàn ĐBQH TP. HCM nhận định.

Ba là, Chính phủ, các địa phương cần có chương trình, kế hoạch triển khai các động lực tăng trưởng mới đã được Quốc hội thể chế hóa như: các khu kinh tế đặc biệt, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, khu phi thuế quan, trung tâm logistics tổng hợp, công nghiệp văn hóa...

Thứ tư là, tập trung giải quyết bài toán phức tạp lâu nay là cấu trúc vốn của nền kinh tế, cân đối thời hạn, tính chất nguồn vốn và sử dụng vốn để đảm bảo có một nguồn vốn đầu tư xã hội rất lớn cho tăng trưởng trong giai đoạn 2026 - 2030 là 38 triệu tỷ đồng, gấp hai lần so với giai đoạn trước nhưng không làm tổn thương đến ổn định kinh tế vĩ mô; tái cấu trúc thị trường tài chính để thị trường chứng khoán sớm là nơi chủ lực cung ứng vốn cho nền kinh tế. Quốc hội, Chính phủ sớm tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước để tăng năng lực tài chính, huy động vốn và mở rộng tín dụng có định hướng cho nền kinh tế.

Chia sẻ với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, thực hiện chính sách tiền tệ hiện nay rất khó khăn, phải đảm bảo đa mục tiêu. Vì vậy, cần phải xem xét tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại để chúng ta có được nguồn vốn và kéo giảm lãi suất như mong đợi hiện nay.

Tăng trưởng hai con số phải gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực

Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2027, đại biểu Lê Văn Thế - Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình cho rằng, vấn đề quan trọng không chỉ là huy động thêm vốn mà phải chuyển hóa nguồn lực thành năng suất, giá trị gia tăng và lợi ích cho người dân, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Đại biểu đề nghị tập trung nâng cao hiệu quả chuyển hóa vốn đầu tư thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và quan tâm đúng mức đến chi phí thời gian của doanh nghiệp.

Đại biểu Lê Văn Thế cho biết, theo phương án dự toán Chính phủ trình Quốc hội, chi đầu tư phát triển năm 2027 dự kiến tăng gần 57% so với dự toán năm 2026. Cùng với vốn tín dụng, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài, đây là nguồn lực lớn cho tăng trưởng.

Đại biểu ghi nhận Chính phủ đã xác định chuyển trọng tâm đánh giá đầu tư từ tỷ lệ giải ngân sang các công trình đưa vào khai thác và năng lực sản xuất mới. Tuy nhiên, cần cụ thể hóa việc đánh giá hiệu quả sau đầu tư theo từng loại dự án, trong đó tính đến tác động đối với việc làm và đời sống Nhân dân.

Đối với đầu tư nước ngoài, cần quan tâm mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng, khả năng chuyển giao công nghệ và chất lượng việc làm. Đối với khoa học, công nghệ, cần đánh giá kết quả nghiên cứu được ứng dụng, thương mại hóa và đóng góp thực tế vào nâng cao năng suất. Bên cạnh đó, đại biểu nêu thực tế, các doanh nghiệp không chỉ chịu chi phí vốn mà còn chịu chi phí thời gian. Lãi suất là chi phí có thể nhìn thấy, nhưng thời gian chờ đợi trong các khâu quy hoạch, thủ tục đất đai, đầu tư, xây dựng và phối hợp giữa các cơ quan cũng là chi phí thực tế của doanh nghiệp.

Từ những vấn đề trên, đại biểu Lê Văn Thế kiến nghị Chính phủ quan tâm cụ thể hóa trong công tác theo dõi, điều hành năm 2027 thông qua một số chỉ số phản ánh chất lượng chuyển hóa nguồn lực, năng suất, năng lực sản xuất mới, giá trị gia tăng, mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng và kết quả thương mại hóa khoa học, công nghệ.

Đại biểu Lê Văn Thế, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình đề nghị tập trung nâng cao hiệu quả chuyển hóa vốn đầu tư thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng. (Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội)

Cũng liên quan tới vấn đề thực hiện mục tiêu tăng trưởng, đại biểu Lê Hữu Trí, Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa đề nghị Chính phủ quan tâm đánh giá đầy đủ tính khả thi và chất lượng của mục tiêu tăng trưởng. Theo báo cáo thẩm tra, GDP 9 tháng năm 2026 ước tăng 9,01%. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 10% trở lên, quý IV cần tăng khoảng 12,5%, đặt ra thách thức rất lớn.

Đại biểu cho rằng, mục tiêu tăng trưởng cao phải đi liền với việc luận chứng đầy đủ về nguồn lực, năng lực hấp thụ vốn và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Cần phân tích mức đóng góp của tiêu dùng trong nước, đầu tư công, đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài, xuất khẩu và năng suất lao động để xác định những động lực đang dẫn dắt tăng trưởng và những lĩnh vực cần khơi thông.

Đại biểu đề nghị chuyển mạnh từ tăng trưởng theo quy mô sang tăng trưởng dựa trên năng suất, công nghệ và giá trị gia tăng trong nước. Xuất khẩu 9 tháng năm 2026 tăng 24,5%, vốn FDI thực hiện tăng 12,1%. Tuy nhiên, theo đại biểu, cần đánh giá sâu hơn hiệu quả thực chất đối với nền kinh tế trong nước, nhất là giá trị tạo ra tại Việt Nam, mức độ tham gia của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi cung ứng, năng suất lao động, trình độ công nghệ và thu nhập của người lao động...