Đại biểu Quốc hội băn khoăn về ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng để được giảm thuế

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp.

Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân phát biểu. 

Dự thảo nghị quyết quy định hộ gia đình, doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng sẽ được giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai năm 2026 và 2027. Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP Hồ Chí Minh) phân tích, nếu thực hiện giảm thuế như tờ trình và dự thảo nghị quyết thì ngân sách nhà nước sẽ sụt giảm khoảng 6.700 tỷ đồng, riêng năm 2026 sụt giảm khoảng 3.194 tỷ đồng - rất nhỏ so với tổng thu ngân sách nhà nước.

Do vậy, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị mở rộng đối tượng, không chỉ giảm thuế cho cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ có mức doanh thu không quá 10 tỷ đồng, mà giảm thuế cho cả các doanh nghiệp nhỏ và vừa để khuyến khích các doanh nghiệp đang hoạt động, vì những doanh nghiệp này "còn quan trọng hơn những doanh nghiệp thành lập mới".

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) nêu phép tính, luật hiện hành quy định, doanh nghiệp có tổng doanh thu hằng năm từ 3 đến 50 tỷ đồng được áp dụng thuế suất 17%. Như vậy, doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% thì chỉ còn phải đóng với mức thuế suất 11,9%. Còn các doanh nghiệp có doanh thu lớn hơn 10 tỷ đồng vẫn phải đóng thuế suất 17%. Một doanh nghiệp có doanh thu 9,9 tỷ đồng được hưởng mức giảm, trong khi doanh nghiệp doanh thu 10,1 tỷ đồng thì không, theo đại biểu, như vậy có thể tạo tâm lý e ngại tăng quy mô, đồng thời làm phát sinh động cơ chia tách doanh thu, tách hoạt động hoặc pháp nhân để được hưởng chính sách.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến Nhi phát biểu. 

Có chung mối e ngại, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) đề nghị Chính phủ có cơ chế kiểm soát phù hợp, nhất là với trường hợp các doanh nghiệp có cùng chủ sở hữu, cùng địa điểm, cùng ngành nghề hoặc có dấu hiệu chia tách trong kinh doanh để hỗ trợ đúng đối tượng, tránh tình trạng "né ngưỡng doanh thu".

Tương tự như vậy, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) đề xuất nghiên cứu bổ sung cơ chế chuyển tiếp đối với trường hợp doanh thu vượt không đáng kể so với ngưỡng 10 tỷ đồng, bảo đảm nguyên tắc doanh nghiệp phát triển và tăng doanh thu thì nghĩa vụ thuế có thể tăng, nhưng không "tăng đột ngột đến mức tạo ra động cơ không muốn lớn lên của doanh nghiệp". Đồng thời cần có quy định xem xét cộng gộp doanh thu trong một số trường hợp có dấu hiệu chia tách, đặc biệt là với các chủ thể có quan hệ liên kết, cùng chủ sở hữu, cùng hoạt động kinh doanh hoặc có giao dịch chuyển doanh thu không phù hợp với bản chất kinh tế.

"Cơ chế kiểm soát nên dựa chủ yếu trên hóa đơn điện tử, dữ liệu đăng ký kinh doanh, dữ liệu ngân hàng và cơ sở dữ liệu quản lý thuế thay vì yêu cầu tất cả người nộp thuế phải cung cấp thêm hồ sơ. Như vậy, chúng ta thực hiện được đồng thời hai yêu cầu tưởng như mâu thuẫn, đó là đối với số đông người nộp thuế tuân thủ tốt thì thủ tục phải thật đơn giản, đối với trường hợp có rủi ro thì quản lý phải thật chặt chẽ", đại biểu Thạch Phước Bình nói.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình trước Quốc hội. 

Giải trình trước Quốc hội về việc tại sao lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn dẫn số liệu thống kê, hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng chiếm tới 99,98%, doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng chiếm khoảng 81,1%. Như vậy, với điều kiện 10 tỷ đồng thì đại đa số doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đã được hưởng lợi từ chính sách này.

Về e ngại chia tách doanh nghiệp để được hưởng lợi chính sách, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định sẽ loại trừ các trường hợp công ty con, công ty liên kết để bảo đảm hạn chế tối đa việc lợi dụng chính sách.