Đại biểu Quốc hội kiến nghị rà soát quy định về hàng hải, bảo đảm phù hợp với Luật Thủ đô

Phát biểu định hướng thảo luận, Phó Bí Thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà đề nghị: Đối với dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), các đại biểu tập trung thảo luận về chính sách phát triển, trong đó các cơ chế ưu đãi cần có trọng tâm, tạo đột phá, tránh dàn trải, bảo đảm phù hợp với pháp luật hiện hành và cơ chế đặc thù của Thủ đô.

Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà phát biểu định hướng thảo luận tổ. Ảnh: Văn Tuyến

Về kết cấu hạ tầng, cần bảo đảm tính đồng bộ trong quy hoạch, kết nối giao thông, giảm chi phí logistics; đồng thời làm rõ phân cấp quản lý đầu tư và khai thác hạ tầng.

Về công nghiệp hàng hải, cần có chính sách phát triển công nghiệp đóng tàu, công nghiệp hỗ trợ, đẩy mạnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Về an toàn, an ninh hàng hải, cần làm rõ cơ chế quản lý nhà nước, cơ chế cung cấp dịch vụ, quản lý người thu và bảo đảm công khai, minh bạch.

Đối với dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận về phạm vi điều chỉnh, cần phân định rõ các quy định mang tính kỹ thuật và chuyên ngành; về quản lý nhà nước, cần xác định rõ cơ quan đầu mối, trách nhiệm phối hợp và giám sát thị trường.

Đại biểu Đoàn Hà Nội tham dự phiên thảo luận tổ chiều 13-11. Ảnh: Văn Tuyến

Tổ chức và vận hành thị trường, cần quy định chặt chẽ các điều kiện hoạt động của sở giao dịch, trung tâm thanh toán và các thành viên; quản trị rủi ro, cần bảo đảm an toàn hệ thống, phòng ngừa thao túng, gian lận, rửa tiền, đồng thời xây dựng cơ chế cảnh báo và xử lý vi phạm.

Đặc biệt, về hội nhập quốc tế và cơ chế đặc thù của Thủ đô, cần bảo đảm an toàn giao dịch xuyên biên giới, đồng thời tạo điều kiện phát triển thị trường tài chính giao dịch hàng hóa phái sinh tại Hà Nội, phù hợp với Luật Thủ đô năm 2026.

Phát biểu thảo luận về dự án Bộ luật Hàng hải Việt Nam (sửa đổi), đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà tập trung góp ý vào các nhóm vấn đề: Cơ chế xử lý tài sản kết cấu hạ tầng cảng biển khi chấm dứt dự án; lộ trình chuyển đổi phương tiện thủy nội địa mang cấp VR-SB; bảo đảm tính thống nhất giữa dự thảo Bộ luật Hàng hải Việt Nam (sửa đổi) với Luật Thủ đô năm 2026.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Trong đó, về sự thống nhất giữa dự thảo Bộ luật với Luật Thủ đô năm 2026 và bảo đảm tính khả thi của Luật Thủ đô năm 2026, đại biểu chỉ ra hai nội dung cần chỉnh lý.

Một là, về thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư dự án kết cấu hạ tầng. Khoản 4 Điều 19 dự thảo Bộ luật quy định, đối với mọi dự án cảng biển, cảng thủy nội địa thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND cấp tỉnh, cơ quan có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư phải lấy ý kiến bằng văn bản của bộ quản lý chuyên ngành về sự phù hợp với quy hoạch và tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành trước khi quyết định.

Đại biểu cho rằng, quy định này chưa thống nhất với thẩm quyền đặc thù được Quốc hội giao riêng cho người đứng đầu chính quyền Thủ đô tại điểm b khoản 2 Điều 13 Luật Thủ đô năm 2026.

Quang cảnh thảo luận tổ của các đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội. Ảnh: Văn Tuyến

Cụ thể, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư. Quy định này nhằm tạo sự chủ động tối đa, cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ đầu tư các cảng cạn kết hợp cảng thủy nội địa, trung tâm logistics và hạ tầng giao thông kết nối vùng Thủ đô.

Việc dự thảo Bộ luật ấn định thêm một bước thủ tục bắt buộc phải lấy ý kiến thỏa thuận bằng văn bản của bộ quản lý chuyên ngành đối với mọi dự án sẽ tạo thêm tầng nấc trung gian, kéo dài thời gian thực hiện dự án và vô hình trung làm giảm hiệu quả cơ chế phân quyền vượt trội của Thủ đô.

Vì vậy, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 4 Điều 19 dự thảo Bộ luật theo hướng bổ sung nguyên tắc thống nhất về quy mô và điều khoản loại trừ minh bạch đối với trường hợp dự án đầu tư thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của chính quyền Thủ đô; hoặc trường hợp luật khác có quy định về thẩm quyền, trình tự đặc thù thì thực hiện theo quy định của luật đó.

Thứ hai, về thẩm quyền quản lý, sử dụng quỹ đất bãi sông, bãi nổi để phát triển kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa, khoản 2 Điều 11 giao UBND cấp tỉnh quyết định vị trí, quy mô, tỷ lệ diện tích xây dựng cơ sở đóng mới, sửa chữa phương tiện tại bãi sông, bãi nổi, đại biểu cho rằng quy định này chưa tương thích với điểm d khoản 2 Điều 24 Luật Thủ đô (quy định thẩm quyền này thuộc HĐND thành phố Hà Nội).

Việc dự thảo Bộ luật giao thẩm quyền này cho UBND cấp tỉnh sẽ tạo ra sự chồng chéo, xung đột thẩm quyền giữa cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương là HĐND và cơ quan hành chính là UBND ngay trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

Vì vậy, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị bổ sung vào khoản 5 Điều 11 dự thảo Bộ luật quy định theo hướng: Đối với Thủ đô Hà Nội, thẩm quyền và việc quản lý, sử dụng quỹ đất bãi sông, bãi nổi để xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ giao thông thủy, cơ sở đóng mới, sửa chữa phương tiện được thực hiện theo quy định của Luật Thủ đô.

Đại biểu Tô Huy Vũ phát biểu thảo luận tổ. Ảnh: Văn Tuyến

Tham gia thảo luận về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, đại biểu Tô Huy Vũ đánh giá cao việc dự thảo xác định rõ vai trò quản lý của Bộ Công Thương, trách nhiệm phối hợp của các bộ, ngành; bổ sung nguyên tắc bảo đảm quốc phòng, an ninh, an ninh tài chính và hoàn thiện quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp nhà nước.

Đại biểu cũng góp ý cụ thể về các giải pháp nhằm đánh giá hiệu quả thực chất của chính sách; ngăn chặn đầu cơ, bảo vệ nhà đầu tư và phòng ngừa các sàn giao dịch trá hình; kiểm soát chặt dòng ngoại tệ chuyển ra nước ngoài qua giao dịch liên thông; bảo đảm vai trò kiểm soát của nhà nước đối với sở giao dịch và trung tâm thanh toán bù trừ; hoàn thiện cơ chế giám sát và lộ trình mở cửa thị trường.