Hà Nội siết truy xuất nguồn gốc thực phẩm, hướng tới bảo đảm an toàn bữa ăn học đường

Theo báo cáo của UBND TP Hà Nội cập nhật đến ngày 4/11/2026, trong tổng số 696.645 lô thực phẩm nhập được ghi nhận trên hệ thống, có tới 561.042 lô thiếu thông tin, chiếm 80,5%. Con số này đáng chú ý khi thành phố đang thúc đẩy công nghệ để kiểm soát nguồn cung thực phẩm, nhất là cho các cơ sở giáo dục.

Thí điểm truy xuất từ giết mổ đến bếp ăn

Cơ sở giết mổ là mắt xích quan trọng trong chuỗi truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Ảnh: Báo Xây dựng

Trong 326 nhà cung cấp có dữ liệu lô nhập, 203 đơn vị có trên 50% số lô thiếu thông tin. Trong 433 nhà cung cấp đang hoạt động, 372 đơn vị có nhập liệu (85,9%), nhưng 107 đơn vị chưa khai báo bất kỳ lô hàng nào: 61 đơn vị hoàn toàn không nhập liệu và 46 đơn vị có cập nhật dữ liệu nhưng chưa khai báo lô hàng. Ngoài ra, 9 đơn hàng của 3 nhà cung cấp không thể truy xuất nguồn gốc. Những khoảng trống này gây khó khăn cho việc xác minh nguyên liệu của bếp ăn trường học, nhất là khi phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Trước thực trạng đó, ngày 2/11/2026, UBND TP Hà Nội ban hành Kế hoạch số 426/KH-UBND về thí điểm Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Hệ thống theo dõi thực phẩm xuyên suốt các công đoạn giết mổ, vận chuyển, sơ chế, phân phối và tiêu thụ; giai đoạn đầu tập trung vào thịt gia súc, gia cầm, trọng tâm là thịt lợn.

Quy mô thí điểm dự kiến gồm ít nhất 2 chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, với 2 cơ sở chăn nuôi, 2 cơ sở giết mổ tập trung, 2 đơn vị phân phối hoặc sơ chế, các đơn vị vận chuyển, 20 điểm bán và 5 bếp ăn tập thể, đặt tại 3–5 xã, phường. Trong 20 điểm bán, ít nhất 10 điểm là hộ kinh doanh nhỏ lẻ ở chợ dân sinh, nhằm kiểm chứng khả năng áp dụng công nghệ truy xuất ở quy mô nhỏ.

Thay vì kiểm tra giấy tờ riêng lẻ từng công đoạn, hệ thống hướng tới dữ liệu thống nhất, có thể đối chiếu. Tại cơ sở giết mổ, hệ thống ghi nhận mã lô vật nuôi, nguồn gốc trang trại, hồ sơ kiểm dịch và số lượng thực nhận; sau giết mổ, sản phẩm được phân loại, tạo mã lô và liên kết với thông tin trước đó. Ở bếp ăn trường học, nguyên liệu đầu vào được gắn với thực đơn, món ăn hoặc ca chế biến.

Thử nghiệm khóa mã QR, khoanh vùng thực phẩm có nguy cơ mất an toàn

Khi phát hiện lô hàng có rủi ro, cơ quan quản lý chuyên ngành có thể kích hoạt lệnh “Tạm dừng lưu thông/Tạm khóa mã QR lô hàng”. Dữ liệu truy xuất giúp xác định đơn vị cung cấp, quá trình vận chuyển và những nơi đã tiếp nhận, sử dụng nguyên liệu, từ đó khoanh vùng và thu hồi kịp thời. Hệ thống cũng đối soát hằng ngày các lô thiếu hồ sơ, sai lệch số lượng hoặc dùng mã không đúng quy định. Cơ sở tham gia chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu nhập, còn UBND cấp xã rà soát, kiểm tra theo thẩm quyền.

Người dân sẽ tra cứu nguồn gốc thực phẩm ngay trên ứng dụng Công dân số Thủ đô (iHanoi) và Cổng thông tin điện tử thành phố, không cần cài thêm ứng dụng riêng. Hệ thống dự kiến kết nối với HanoiCheck và Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông lâm thủy sản thực phẩm của thành phố để hình thành cơ sở dữ liệu thống nhất.

Thời gian vận hành thí điểm tối thiểu 15 ngày, dự kiến tổng kết trong tháng 11/2026. Kết quả được đánh giá qua độ chính xác của dữ liệu, thời gian xử lý sự cố, hiệu quả cảnh báo, truy xuất, thu hồi và chi phí vận hành. Trên cơ sở đó, Hà Nội sẽ hoàn thiện quy trình, cơ chế quản lý và trách nhiệm của các đơn vị tham gia, làm căn cứ mở rộng sang các nhóm thực phẩm khác.