Đại học Quốc gia Hà Nội mở ngành học trái quy định
Thanh tra Chính phủ xác định, trong giai đoạn 2021 - 2022, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đã ban hành các quy định trái thẩm quyền khi cho phép trường này tự chủ mở ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe và mở ngành Ngoại khoa. Theo quy định, thẩm quyền quyết định mở ngành đào tạo lĩnh vực sức khỏe thuộc Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường vừa ký ban hành thông báo Kết luận thanh tra trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường. Ảnh: TTCP.
Thu học phí cao hơn quy định, trích thiếu quỹ học bổng 94 tỷ đồng
Kết quả thanh tra cho thấy, bên cạnh những mặt đã triển khai, công tác quản lý chuyên môn, tài chính, ngân sách, đầu tư xây dựng và tài sản công tại ĐHQGHN và đơn vị thành viên, trực thuộc còn một số hạn chế, vi phạm.
Cụ thể, Trường Quản trị và Kinh doanh thu học phí năm học 2023-2024 đối với 8 chương trình đào tạo chưa đạt kiểm định chất lượng, chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật. Mức thu 6-7 triệu đồng/tháng đối với cử nhân, 6,75-7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ, 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ là cao hơn quy định.
Trường Đại học Kinh tế thu học phí văn bằng 2 năm học 2021-2022 các ngành kinh tế ở mức 450.000 đồng/tín chỉ và Trường Đại học Giáo dục thu học phí văn bằng 2 các ngành đào tạo giáo viên ở mức 470.000 đồng/tín chỉ là cao hơn quy định. TTCP xác định, đây là các hành vi vi phạm hành chính.
Kết luận thanh tra cũng xác định, trong giai đoạn 2021-2024, 8 trường được kiểm tra chưa thực hiện trích lập đủ 8% số tiền học phí thu được để làm quỹ học bổng khuyến khích học tập cho đối tượng là học sinh, sinh viên với. Cụ thể tổng số tiền 8 trường phải trích quỹ học bổng là hơn 332 tỷ đồng, nhưng các trường mới trích lập gần 238 tỷ đồng đạt 5,73%, còn thiếu 2,27% (tương đương hơn 94 tỷ đồng).
Ngoài ra, 3 trường sử dụng quỹ học bổng sai mục đích gồm: Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật hơn 1,57 tỷ đồng; Trường Quản trị và Kinh doanh hơn 742 triệu đồng; Trường Đại học Công nghệ hơn 596 triệu đồng.
Qua thanh tra xác định có 6 trường tuyển sinh vượt số lượng chỉ tiêu trình độ đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo giao hoặc vượt số lượng chỉ tiêu trình độ đại học, trình độ thạc sĩ do ĐHQGHN phê duyệt.
Trong quản lý tài chính, ĐHQGHN chưa tổ chức kế toán riêng, chưa lập báo cáo tài chính hằng năm đối với nguồn kinh phí trích chuyển; Ban Kế hoạch - Tài chính cũng chưa thực hiện đầy đủ việc thanh quyết toán, đối chiếu, kiểm tra theo quy định.
Vẫn theo kết luận thanh tra, giai đoạn 2021 - 2024, ĐHQGHN cấp hơn 138,36 tỷ đồng từ nguồn này cho 66 khoản chi, trong đó có khoản chi sai, chi trùng với nhiệm vụ thường xuyên đã được ngân sách Nhà nước cấp. Hơn 18,24 tỷ đồng còn dư tại các đơn vị chưa được kiểm tra, quyết toán và thu hồi.
Bên cạnh đó, việc xác định mức độ tự chủ tài chính chưa đúng quy định, dẫn đến kinh phí hỗ trợ chi thường xuyên từ ngân sách Nhà nước được giao cao hơn mức tạm tính hơn 215,67 tỷ đồng.
ĐHQGHN còn cấp, quyết toán 6 tỷ đồng kinh phí chi thường xuyên cho Trường THPT Khoa học Giáo dục thuê cơ sở vật chất, dù đơn vị này tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư.

Đại học Quốc gia Hà Nội.
Vi phạm trong tuyển sinh, đầu tư xây dựng
Trong thực hiện quyền tự chủ chuyên môn, Thanh tra Chính phủ xác định, tháng 12 năm 2022, Giám đốc ĐHQGHN ban hành quy định cho phép tự chủ mở ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe là trái thẩm quyền. Theo quy định, thẩm quyền quyết định mở ngành đào tạo lĩnh vực này thuộc Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Trước đó, vào tháng 8 năm 2021, Giám đốc ĐHQGHN đã ký ban hành quyết định số 2360, mở ngành Ngoại khoa trình độ thạc sỹ. Thanh tra Chính phủ cũng xác định quyết định này trái thẩm quyền.
Bên cạnh đó, trong giai đoạn 2021 - 2024, ĐHQGHN đã ban hành 6 quyết định mở ngành đào tạo trình độ đại học thí điểm và đề nghị mở 3 ngành trình độ thạc sĩ thuộc lĩnh vực sức khỏe khi chưa đáp ứng điều kiện về đội ngũ giảng viên cơ hữu.
Một số ngành tại Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật cũng không duy trì đủ giảng viên có chuyên môn phù hợp.
Qua kiểm tra còn phát hiện 6 trường tuyển sinh vượt chỉ tiêu trình độ đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo giao hoặc vượt chỉ tiêu đại học, thạc sĩ do ĐHQGHN phê duyệt.
Vẫn theo kết luận thanh tra, trong công tác tổ chức bộ máy, ĐHQGHN chưa phê duyệt đề án tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập; 6 đơn vị chưa xây dựng đề án trình cấp có thẩm quyền …
Trong đầu tư xây dựng, tại gói thầu xây dựng nhà D7 và D8 thuộc dự án ký túc xá Hòa Lạc, đơn giá dự toán phát sinh được phê duyệt chưa đúng quy định, với giá trị tạm tính cao hơn 450 triệu đồng; giá trị nghiệm thu, quyết toán A-B sai với số tiền tạm tính hơn 765 triệu đồng.
Về tài sản công, một số đơn vị mua sắm ô tô vượt mức tối đa; Văn phòng ĐHQGHN, Trường Quản trị và Kinh doanh, Trường Đại học Ngoại ngữ cho thuê, liên doanh, liên kết tài sản công khi chưa có đề án được phê duyệt.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra ĐHQGHN và các đơn vị còn có một số vi phạm, tồn tại, hạn chế về quy chế, quy trình, hồ sơ và công tác quản lý có tính chất, mức độ vi phạm cần tiếp tục phải đánh giá, làm rõ và khắc phục triệt để.
Ngoài ra, qua thanh tra còn một số tồn tại, hạn chế khác trong công tác quản lý đầu tư xây dựng như công trình xây dựng chưa đáp ứng yêu cầu về quy hoạch, giấy phép, phòng cháy, chữa cháy; chưa chấp hành các quy định của pháp luật về đấu thầu; việc xác định giá, xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật; việc ban hành văn bản, quy định nội bộ về tuyển sinh, quản lý đào tạo; việc sử dụng kết quả kiểm định của tổ chức nước ngoài chưa được công nhận hoạt động tại Việt Nam; việc thực hiện nghĩa vụ giảng dạy của giảng viên giữ chức vụ quản lý trong ĐHQGHN; việc kiểm định cơ sở giáo dục và kiểm định chương trình giáo dục…
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo ĐHQGHN, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ và cơ quan liên quan theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, tổ chức thực hiện đầy đủ Kết luận thanh tra; xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả, thu hồi tiền, tài sản, chấn chỉnh công tác quản lý; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người học, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của ĐHQGHN và các đơn vị thành viên, trực thuộc.
Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát các vi phạm của đơn vị, cá nhân tại Đại học Quốc gia Hà Nội và các đơn vị thành viên, trực thuộc; bãi bỏ các quy định trái thẩm quyền, trái luật. Nếu đủ căn cứ, xem xét xử lý trách nhiệm đối với các phó giám đốc và kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý trách nhiệm đối với Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2021-2024.
Trong 60 ngày kể từ ngày công khai kết luận thanh tra, đơn vị phải báo cáo kết quả thực hiện, kèm chứng từ nộp tiền, quyết định xử lý trách nhiệm và tài liệu chứng minh việc khắc phục.

