Ngã rẽ của thạc sĩ đam mê hoạt động giáo dục cộng đồng

Việt Anh cùng các em nhỏ trong hoạt động tình nguyện dạy tiếng Anh tại Nepal. Ảnh: NVCC.

Hành trình bén duyên hoạt động từ thiện

Thạc sĩ Nguyễn Việt Anh, 31 tuổi, hiện là đại diện Đại học New Brunswick (Canada) tại khu vực Đông Nam Á, cựu sinh viên ngành Công nghệ môi trường, Trường Đại học Thủy lợi.

Với lợi thế về tiếng Anh, khi còn là sinh viên năm 2, Trường Đại học Thủy lợi, Việt Anh được các giảng viên tạo điều kiện tham gia dự án liên quan đến giáo dục môi trường.

Tháng 8/2018, Việt Anh được cử tham gia chương trình tình nguyện dạy kiến thức môi trường bằng tiếng Anh tại một cơ sở chăm sóc trẻ mồ côi ở thủ đô Kathmandu (Nepal) kéo dài 6 tuần.

Tại Nepal, điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn, môi trường sống khác biệt nên Việt Anh phải học cách thích nghi với những khó khăn mà trước đó chưa từng hình dung. Chính trong hoàn cảnh ấy, Việt Anh lại học được nhiều điều từ các em nhỏ.

“Mình nhận ra rằng niềm vui không nhất thiết phải đến từ những điều kiện vật chất đầy đủ hay một cuộc sống hoàn hảo. Đôi khi, niềm vui hiện diện trong những điều rất giản dị, trong sự sẻ chia và cách mỗi người đón nhận cuộc sống”, Việt Anh kể.

Anh tâm niệm, chuyến đi đến Nepal với mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé của bản thân cho những người yếu thế. Nhưng sau chuyến đi, người nhận được nhiều bài học quý giá lại là chính mình.

Năm 2019, Việt Anh cùng các thành viên trong nhóm tham gia xây dựng dự án cải thiện hệ thống lọc nước và giáo dục môi trường tại Tây Java (Indonesia), đồng thời kêu gọi thành công 20.000 USD tài trợ từ Maybank trong khuôn khổ chương trình Empowering Youths Across ASEAN.

Dự án giúp Việt Anh hiểu rằng, làm việc vì cộng đồng không chỉ xuất phát từ lòng nhiệt tình. Để tạo ra những thay đổi thực sự, người làm dự án cần biết xác định nhu cầu của địa phương, xây dựng kế hoạch, huy động nguồn lực, phối hợp với các bên liên quan và quan trọng nhất là nghĩ đến tính bền vững sau khi dự án kết thúc. “Mình bắt đầu quan tâm nhiều hơn việc làm thế nào để những giá trị mình tạo ra có thể tiếp tục tồn tại khi mình không còn ở đó”, Việt Anh nói.

Việt Anh (thứ 3 từ phải sang) và các thành viên dự án cải thiện hệ thống lọc nước tại Indonesia. Ảnh: NVCC.

Quãng thời gian tham gia các hoạt động xã hội giúp Việt Anh cảm nhận những chuyến đi không chỉ giúp bản thân hiểu hơn về các vấn đề cuộc sống mà còn giúp bản thân anh trưởng thành hơn.

Xuất phát từ tình yêu thương con người và muốn đóng góp nhiều hơn cho hoạt động giáo dục khiến Việt Anh theo học thạc sĩ Giáo dục học tại Đại học Leeds Beckett (Vương quốc Anh). Sau đó, anh tiếp tục học thạc sĩ Quan hệ công chúng và Chiến lược truyền thông ở ngôi trường này. “Giáo dục muốn tạo ra tác động rộng hơn cần có khả năng truyền tải thông điệp, kết nối cộng đồng và xây dựng những chiến lược phù hợp”, Việt Anh nói.

Khi nhìn lại, Việt Anh không nghĩ việc chuyển hướng từ kỹ thuật sang giáo dục là một sự rẽ ngang hoàn toàn. Những kiến thức về môi trường, kinh nghiệm làm dự án và kỹ năng truyền thông đang bổ trợ cho công việc ngày hôm nay.

Trở về với những dự án cộng đồng

Sau khoảng 12 năm có những trải nghiệm học tập, làm việc và tham gia các chương trình tại nhiều quốc gia, Việt Anh quyết định trở về Việt Nam vào tháng 8/2025. Với mong muốn tạo ra mô hình giáo dục cộng đồng, Việt Anh cùng 2 cộng sự khác phát triển dự án dạy ngoại ngữ cho trẻ em tại tỉnh Lâm Đồng.

Dự án mong muốn mang đến cho học sinh cơ hội tiếp cận tiếng Anh với chi phí hợp lý trong một môi trường học tập gần gũi, thực tế và phù hợp với nhu cầu của các em. Với những học sinh học giỏi, nhưng hoàn cảnh gia đình khó khăn, dự án sẽ miễn giảm chi phí học tập.

Các em nhỏ tham gia một hoạt động dã ngoại để phát triển kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh. Ảnh: NVCC.

Bên cạnh các lớp học ngoại ngữ, Việt Anh cùng cộng sự tổ chức các trại hè, workshop và hoạt động phát triển kỹ năng mềm, giúp học sinh từng bước xây dựng sự tự tin, khả năng giao tiếp và tư duy độc lập.

“Học ngoại ngữ không đơn thuần là ghi nhớ từ vựng hay hoàn thành một bài kiểm tra. Đó còn là việc mở rộng thế giới quan, tiếp cận những nền văn hóa khác nhau và có thêm lựa chọn cho tương lai”, Việt Anh nói.

Với dự án này, Việt Anh mong muốn có thể mở rộng mô hình đến những khu vực còn hạn chế về cơ hội tiếp cận tiếng Anh và các hoạt động phát triển kỹ năng ở những địa phương còn khó khăn.

Bên cạnh làm các dự án xã hội, Việt Anh đến nay ra cho ra mắt 4 cuốn sách về chủ đề quản lý áp lực, định hướng nghề nghiệp, sự trưởng thành và hành trình tìm kiếm giá trị bản thân. Anh nói rằng, viết sách là cách để ngồi lại với chính mình để nhìn lại những điều đã trải qua, những lựa chọn khó khăn, những thất bại trong quá khứ và bài học có được sau một khoảng thời gian đủ dài.

Việt Anh chia sẻ, chất liệu cho sách không chỉ đến từ câu chuyện cá nhân. Đó còn là những cuộc trò chuyện, những câu chuyện của các bạn trẻ anh từng gặp gỡ, phỏng vấn và đồng hành trong quá trình học tập, tìm việc hay định hướng tương lai.

Chương trình ra mắt cuốn sách thứ 4 của Việt Anh. Ảnh: NVCC.

Động lực viết sách đến từ việc Việt Anh nhìn nhận thấy nhiều người trẻ đang phải đối mặt với những áp lực tương tự nhau như lo lắng về sự nghiệp, sợ bị bỏ lại phía sau, không biết mình thực sự giỏi điều gì hoặc cảm thấy bản thân chưa đủ tốt khi so sánh với người khác.

Vì thế, khi viết sách, anh không muốn đứng ở vị trí của một người đã có tất cả câu trả lời để chỉ dẫn người khác phải sống thế nào mà mong muốn trở thành một người đồng hành hơn.

“Mình hy vọng những cuốn sách có thể giúp độc giả nhìn nhận các vấn đề từ một góc độ khác, tìm được một vài gợi ý thực tế và cảm thấy rằng họ không đơn độc trong những giai đoạn khó khăn”, Việt Anh nói.

Hiện tại, công việc phụ trách khu vực Đông Nam Á của Đại học New Brunswick với những chuyến công tác tại Hà Nội, TPHCM và nhiều quốc gia giúp Việt Anh được tiếp tục đồng hành cùng người trẻ.

Sau tất cả những trải nghiệm đã qua, Việt Anh tin rằng giáo dục không chỉ giúp mỗi người biết thêm nhiều điều, mà còn nhìn thấy nhiều cơ hội hơn trong cuộc sống. Bất kể xuất phát điểm mỗi người từ đâu, nếu nỗ lực, niềm tin vào bản thân sẽ gặt hái thành công.