Đại học Thái Nguyên - Phân hiệu tại tỉnh Điện Biên: Cột mốc mới trên bản đồ nguồn nhân lực chất lượng cao

Giải quyết nỗi lo "cơm áo" và khát vọng tri thức

Điện Biên là tỉnh biên giới có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại, song trong nhiều năm qua vẫn đối mặt với không ít khó khăn về phát triển nguồn nhân lực. Một thực tế kéo dài là trên địa bàn tỉnh chưa có cơ sở giáo dục đại học, khiến phần lớn học sinh sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông phải rời quê nhà để theo học tại các thành phố lớn.

Điều kiện môi trường sống vùng cao khắc nghiệt, khoảng cách địa lý xa, chi phí sinh hoạt cao cùng sự khác biệt về môi trường học tập đã trở thành rào cản lớn đối với tiếp cận giáo dục đại học của người dân, đặc biệt đối với con em đồng bào dân tộc thiểu số. Không ít học sinh dù đủ điều kiện trúng tuyển đại học nhưng buộc phải từ bỏ cơ hội học tập vì hoàn cảnh gia đình.

Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên

Trong bối cảnh đó, việc hình thành một cơ sở giáo dục đại học ngay tại địa phương được xem là giải pháp mang tính lâu dài. Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên ra đời nhằm thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục, giúp người học giảm gánh nặng chi phí, đồng thời tạo điều kiện để hình thành đội ngũ nhân lực được đào tạo bài bản ngay tại chỗ.

Theo đề án tuyển sinh giai đoạn 2026 - 2030 được công bố tại sự kiện, Phân hiệu sẽ không đào tạo dàn trải mà tập trung vào các ngành "đặt hàng" thiết yếu của địa phương: Nhóm ngành khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên; nhóm ngành Nông - Lâm và nhóm ngành Sức khỏe. Đây được xem là những lĩnh vực “xương sống”, vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa tạo nền tảng nhân lực lâu dài cho phát triển bền vững.

GS TS Nguyễn Tiến Thảo Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học thừa ủy quyền của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo trao quyết định thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên cho tập thể lãnh đạo ĐHTN

Đại diện Đại học Thái Nguyên nhấn mạnh, việc thành lập Phân hiệu tại Điện Biên là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 11-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ. Đây không đơn thuần là việc mở rộng không gian phát triển và nâng tầm đại học, mà là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm "xóa vùng trũng" về giáo dục đại học tại khu vực biên viễn của Tổ Quốc; một sự tri ân đối với đồng bào các dân tộc Tây Bắc tại vùng đất lịch sử Điện Biên Phủ anh hùng.

Tầm nhìn quốc tế nơi ngã ba biên giới

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện dân sinh, sự hiện diện của Đại học Thái Nguyên tại Điện Biên còn gắn với tầm nhìn dài hạn về phát triển vùng biên giới trong bối cảnh hội nhập. Với vị trí tiếp giáp các tỉnh Bắc Lào và nằm trong trục kết nối khu vực Tây Bắc, Điện Biên được xác định là địa bàn có nhiều tiềm năng trong hợp tác giáo dục và giao lưu nhân dân.

Giám đốc Đại học Thái Nguyên tặng hoa chúc mừng các đồng chí được bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc và Phó giám đốc phân hiệu ĐHTN tại tỉnh Điện Biên

Hiện nay, Đại học Thái Nguyên đang đào tạo khoảng 1.000 sinh viên quốc tế đến từ 26 quốc gia và vùng lãnh thổ, chủ yếu là các nước láng giềng. Thông qua mạng lưới các phân hiệu tại khu vực biên giới như Lào Cai,Tuyên Quang và nay là Điện Biên, nhà trường từng bước hình thành vai trò cầu nối tri thức, góp phần thúc đẩy hợp tác giáo dục, tăng cường hiểu biết và gắn kết giữa các địa phương biên giới.

Điểm nhấn đặc biệt trong chiến lược phát triển Phân hiệu chính là tư duy liên kết vùng và quốc tế. Lãnh đạo Đại học Thái Nguyên khẳng định, Phân hiệu Điện Biên nằm trong trục hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, có vị trí địa - chính trị đặc biệt quan trọng.

Do đó, Phân hiệu được định vị trở thành trung tâm giao lưu đào tạo quốc tế, kết nối trực tiếp với các tỉnh Bắc Lào và Vân Nam (Trung Quốc). Ngành Ngôn ngữ Lào và định hướng mở mới ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, Kinh tế số sẽ là chìa khóa để cung cấp nhân lực cho kinh tế cửa khẩu và hội nhập quốc tế.

Lãnh đạo Đại học Thái Nguyên trao học bổng khuyến khích học tập cho sinh viên của hai trường Cao đẳng sư phạm và Cao đẳng y tế Điện Biên

Bên cạnh hợp tác quốc tế, giáo dục đại học tại vùng biên còn được nhìn nhận là nền tảng quan trọng cho ổn định xã hội lâu dài. Việc đào tạo đội ngũ nhân lực tại chỗ, am hiểu địa bàn và gắn bó với cộng đồng được xem là yếu tố góp phần củng cố nền tảng xã hội, tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế – xã hội.

Sau hơn 30 năm xây dựng và phát triển, Đại học Thái Nguyên hiện có mạng lưới 14 đơn vị đào tạo, gần 4.000 cán bộ và khoảng 2.500 giảng viên, trong đó trên 40% có trình độ tiến sĩ và học hàm giáo sư, phó giáo sư. Quy mô đào tạo năm 2025 đạt trên 115.000 người học, với tỷ lệ sinh viên dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ đáng kể. Thực tiễn cho thấy, nhiều địa phương trong khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ hiện có đội ngũ cán bộ, công chức là cựu sinh viên Đại học Thái Nguyên, đang trực tiếp tham gia vào quá trình phát triển ở cơ sở.

Lãnh đạo Bộ GD và ĐT, lãnh đạo tỉnh Điện Biên và lãnh đạo Đại học Thái Nguyên thực hiện nghi thức công bố biển hiệu phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điên Biên

Việc thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên vì vậy không chỉ mang ý nghĩa mở rộng quy mô đào tạo, mà còn được xem là một cột mốc mới trên bản đồ nguồn nhân lực chất lượng cao của khu vực Tây Bắc. Khi giảng đường không còn quá xa bản làng, cơ hội học tập được mở rộng, tạo nền tảng để hình thành đội ngũ nhân lực có trình độ, sẵn sàng đồng hành cùng sự phát triển bền vững của vùng biên viễn Tổ quốc.

P.V