Đắk Lắk khơi lại dòng vốn đầu tư cho dự án năng lượng

Dòng vốn nghẽn mạch

Sau sáp nhập, Đắk Lắk trở thành địa phương sở hữu dư địa phát triển năng lượng hàng đầu cả nước, với hàng loạt dự án điện gió, điện mặt trời được quy hoạch, hứa hẹn trở thành động lực tăng trưởng quan trọng trong giai đoạn mới.

Tỉnh Đắk Lắk được quy hoạch 125 dự án năng lượng, với tổng công suất hơn 14.036 MW. Trong đó, giai đoạn 2025 - 2030 được quy hoạch 91 dự án năng lượng tái tạo với tổng công suất 7.823,5 MW; giai đoạn 2031 - 2035 được quy hoạch 34 dự án năng lượng tái tạo với tổng công suất 6.213 MW. Địa phương mới chấp thuận chủ trương đầu tư 15 dự án với tổng công suất 892,5 MW; trong đó, điện gió chiếm tỷ trọng lớn nhất với 12 dự án, với công suất 534,9 MW…

Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy nguồn lực đầu tư khổng lồ này vẫn chưa được khai thông như kỳ vọng. Nhiều dự án chậm tiến độ, vướng mắc kéo dài, khiến dòng vốn hàng chục nghìn tỷ đồng chưa thể phát huy hiệu quả.

Tỉnh Đắk Lắk sở hữu nhiều tiềm năng và dư địa phát triển các dự án năng lượng.

Trong số 15 dự án được chấp thuận đầu tư, 13 dự án vẫn đang triển khai nằm trong giai đoạn vận hành 2025 - 2030. Có 2 dự án chậm tiến độ, nằm trong giai đoạn vận hành 2023 - 2025 tại Quyết định số 768/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đó là Trang trại phong điện HBRE An Thọ giai đoạn 1 và Nhà máy điện gió xanh Sông Cầu giai đoạn 1.

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, Trang trại phong điện HBRE An Thọ giai đoạn 1, công suất 200 MW chậm triển khai do chủ đầu tư dự án không có cơ sở tính toán hiệu quả kinh tế - tài chính cho dự án. Điều này gây khó khăn trong công tác thu xếp tài chính, chuẩn xác tổng mức đầu tư và đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán điện cho nhà máy. Ngoài ra công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao đất gặp khó khăn. Dự án dự kiến hoàn thành đưa vào hoạt động trong năm 2025; tuy nhiên, chủ đầu tư chưa trình cơ quan có thẩm quyền thẩm định thiết kế xây dựng dự án, thậm chí chưa hoàn thành việc bồi thường giải phóng mặt bằng…

Tương tự, Nhà máy điện gió xanh Sông Cầu giai đoạn 1, công suất 49,9 MW, cũng không đảm bảo tiến độ vận hành theo quy hoạch. Tuy nhiên, nhà đầu tư chưa nộp hồ sơ đề xuất điều chỉnh đầu tư dự án do đó UBND tỉnh chưa đủ cơ sở chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án theo quy định…

Không chỉ các dự án đang triển khai gặp khó khăn, nhiều dự án đã đi vào vận hành thương mại cũng đang đối mặt với hàng loạt vướng mắc. Tỉnh Đắk Lắk hiện có 9 dự án năng lượng đã vận hành thương mại, với tổng công suất 880,4 MW đang gặp những khó khăn khác nhau, gồm 7 dự án điện mặt trời và 2 dự án điện gió. Cụ thể là khó khăn liên quan đến việc huy động, cắt giảm công suất các nhà máy; bị áp giá tạm thời hoặc điều chỉnh giá do vướng điều kiện COD, nghiệm thu; thanh toán tiền điện chưa đảm bảo theo hợp đồng mua bán đã ký… Ngoài ra, việc triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh theo Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội đang gặp vướng mắc chưa ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về trình tự thủ tục điều chỉnh cập nhật quy hoạch và chấp thuận nhà đầu tư đối với dự án lưới điện…

Đây được xem là một trong những nút thắt lớn khiến nhiều dự án năng lượng tiếp tục phải chờ đợi, trong khi nguồn lực đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng vẫn đang mắc kẹt.

Quyết liệt tháo gỡ

Sau thời gian dài trầm lắng, lĩnh vực năng lượng tại Đắk Lắk đã đón tín hiệu tích cực khi cuối tháng 5/2026, tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư Nhà máy điện mặt trời Tây Hòa 3, tổng vốn 1.332 tỷ đồng, do Công ty Cổ phần Solar Tân Thành thực hiện. Động thái này không chỉ “phá băng” một dự án quy mô lớn mà còn mở ra kỳ vọng khơi thông dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực năng lượng trên địa bàn tỉnh.

Nhà máy điện mặt trời Tây Hòa 3 nằm trong 12 dự án nguồn điện (tổng công suất 837 MW), được tỉnh Đắk Lắk thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội. Đối với các dự án còn lại trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh (công suất 4.299 MW), Sở Tài chính Đắk Lắk đang tiếp nhận hồ sơ đề xuất của nhà đầu tư để xem xét thẩm định chủ trương đầu tư đối với 21 dự án; trong đó có 4 dự án điện gió, 15 dự án điện mặt trời, 2 dự án thủy điện, với tổng công suất khoảng 3.962MW.

Theo thống kê, một nguồn lực đầu tư lớn trong lĩnh vực năng lượng tại Đắk Lắk đang chờ được khơi dòng. Bởi trước đây, hai địa phương Đắk Lắk và Phú Yên đã cho phép nghiên cứu, khảo sát và đã có các văn bản gửi Bộ Công thương đề nghị bổ sung các dự án vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia (Quy hoạch điện VIII điều chỉnh).

Tuy nhiên, đến nay các dự án này chưa được bổ sung vào Quy hoạch điện, gồm 164 dự án có tổng công suất 34.390,5 MW. Trong đó, có 3 dự án thủy điện, 54 dự án điện mặt trời, tổng công suất 14.180 MW; 84 dự án điện gió trên bờ, tổng công suất 14.555 MW và 23 dự án điện gió ngoài khơi, tổng công suất 5.605 MW. Không những thế, sau khi sáp nhập tỉnh đến nay, rất nhiều nhà đầu tư quan tâm, đề xuất Đắk Lắk cho phép nghiên cứu khảo sát để bổ sung quy hoạch điện, với tổng công suất đề nghị khảo sát trên 5.700 MW…

Nếu được tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch và thủ tục đầu tư, khối lượng dự án khổng lồ này sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, tạo dư địa quan trọng để Đắk Lắk hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh Đắk Lắk đã kiến nghị Bộ Công thương cho phép cập nhật bổ sung các dự án năng lượng tái tạo tiềm năng vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030 trong thời gian tới. Đồng thời, sớm có hướng dẫn về trình tự, thủ tục điều chỉnh cập nhật quy hoạch theo Nghị quyết số 253/NQ/2025/QH15 của Chính phủ…

Ngoài ra, theo quy hoạch, giai đoạn đến năm 2030 tổng công suất các nguồn điện được tăng thêm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk là 91 dự án với tổng công suất là 7,8GW, vì vậy tỉnh Đắk Lắk đề nghị Bộ Công thương sớm chỉ đạo triển khai các dự án Trạm biến áp 500kV, 220Kv để giải tỏa công suất các dự án nguồn điện, tạo điều kiện cho các dự án năng lượng phát huy hiệu quả.

Song song với việc kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách, Đắk Lắk đang đẩy mạnh rà soát và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc đối với từng dự án cụ thể. Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk - ông Lương Nguyễn Minh Triết đã yêu cầu khẩn trương xử lý dứt điểm khó khăn, vướng mắc từng dự án; đối với các dự án đã có chủ trương đầu tư, cần tạo điều kiện thuận lợi để sớm triển khai, đưa vào vận hành. Các dự án chậm tiến độ hoặc vướng mắc pháp lý phải được rà soát năng lực nhà đầu tư, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo quy định…

Với tiềm năng năng lượng thuộc nhóm lớn nhất cả nước cùng quyết tâm tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, hạ tầng và thủ tục đầu tư, Đắk Lắk đang đứng trước cơ hội chuyển hóa nguồn tài nguyên gió, nắng thành động lực tăng trưởng mới.