Đảm bảo nguồn cung xăng sinh học phục vụ nhu cầu tiêu dùng

Từ ngày 1/6/2026, xăng không chì phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Ảnh: A.N

Vì mục tiêu an ninh năng lượng quốc gia

Từ 0 giờ ngày 1/6, xăng E10 chính thức áp dụng trên toàn quốc, đưa Việt Nam gia nhập nhóm hơn 60 quốc gia sử dụng xăng nhiên liệu sinh học.

Bộ Công thương chia sẻ, một trong những lý do căn bản nhất để triển khai E10 là bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Việt Nam hiện phải nhập khẩu phần lớn xăng dầu, phụ thuộc trực tiếp vào biến động thị trường quốc tế. Thay thế 10% lượng xăng tiêu thụ bằng ethanol sản xuất trong nước đồng nghĩa giảm tương ứng kim ngạch nhập khẩu, ước tính tiết kiệm gần 1 tỷ USD mỗi năm.

Nguồn ethanol cho E10 được sản xuất từ sắn, ngô, mía, những cây trồng phổ biến trên đất Việt sẽ tạo nên vòng tuần hoàn kinh tế khép kín: nông nghiệp trong nước cung cấp nguyên liệu, công nghiệp chế biến tạo ethanol, nhiên liệu được tiêu dùng trong nước thay vì ngoại tệ chảy ra ngoài.

Theo tính toán của giới chuyên gia, khi triển khai toàn quốc, E10 giúp giảm khoảng 2,5 triệu tấn CO₂ tương đương mỗi năm, đóng góp trực tiếp vào cam kết trung hòa carbon năm 2050 mà Thủ tướng đã công bố tại COP26.

Về nông nghiệp, mỗi nhà máy ethanol khi vận hành thu mua ổn định cho khoảng 15.000 hộ trồng sắn vùng cao; mở rộng sản xuất ethanol tạo đầu ra bền vững cho cây sắn, ngô, mía, những cây trồng chủ lực của nông dân trung du, miền núi, nơi thiếu đầu ra ổn định nhất. Đây là kênh tác động trực tiếp của chính sách năng lượng tới thu nhập nông dân mà không cần cơ chế trợ giá riêng.

Để đảm bảo nguồn cung xăng sinh học phục vụ nhu cầu tiêu dùng và lưu thông hàng hóa trên thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) yêu cầu các thương nhân đầu mối sản xuất xăng dầu chủ động nguồn xăng nền, đẩy nhanh tiến độ pha chế, phối trộn xăng sinh học E5, E10; bảo đảm cung ứng đầy đủ sản lượng xăng sinh học đã ký kết, thỏa thuận với các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu theo đúng kế hoạch và tiến độ cam kết.

Đối với các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu, Cục yêu cầu chủ động xây dựng phương án pha chế, phối trộn, mua bán xăng sinh học từ các thương nhân có cơ sở pha chế, phối trộn xăng sinh học và các thương nhân đầu mối nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho hệ thống phân phối.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần chỉ đạo, phối hợp với hệ thống phân phối trực thuộc, thương nhân nhượng quyền và các đại lý bán lẻ xăng dầu chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, điều kiện kỹ thuật để sẵn sàng phân phối xăng sinh học E5, E10 từ ngày 1/6.

Cục cũng yêu cầu các thương nhân đầu mối sản xuất, kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối theo dõi sát diễn biến tiêu thụ xăng sinh học trên thị trường; chủ động phương án nguồn hàng, bảo đảm cung ứng đầy đủ, liên tục xăng sinh học trong mọi tình huống.

Trong quá trình triển khai, trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền, các doanh nghiệp được yêu cầu kịp thời báo cáo về Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước để xem xét, xử lý, tuyệt đối không để xảy ra gián đoạn nguồn cung xăng sinh học trên thị trường.

Đánh giá tính tương thích của phương tiện đối với xăng E10

Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) đã có công văn gửi Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA); Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM); các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy về việc triển khai Thông tư số 50/2025/TT-BCT.

Theo đó, để việc sử dụng xăng E10 cho động cơ xăng trên toàn quốc được triển khai đồng bộ, an toàn, hiệu quả, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đồng thời, hạn chế các phát sinh kỹ thuật trong quá trình sử dụng phương tiện giao thông, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công thương, Cục Công nghiệp đề nghị VAMA, VAMM và các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy triển khai một số nội dung, đánh giá tính tương thích của phương tiện đối với xăng E10. Cụ thể, tổ chức rà soát, đánh giá và xác định mức độ tương thích của các dòng ô tô, xe máy đang được sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, phân phối và lưu hành tại thị trường Việt Nam đối với xăng E10.

Nội dung đánh giá tập trung vào các yếu tố kỹ thuật chủ yếu như: Khả năng tương thích của động cơ, hệ thống phun nhiên liệu, hệ thống cung cấp nhiên liệu và vật liệu tiếp xúc với nhiên liệu; ảnh hưởng của xăng E10 đến hiệu suất vận hành, mức tiêu hao nhiên liệu, độ bền động cơ và khí thải; các yêu cầu kỹ thuật, bảo dưỡng hoặc thay thế vật tư (nếu có) để bảo đảm phương tiện vận hành an toàn, ổn định khi sử dụng xăng E10.

Bên cạnh đó, tổng hợp danh mục các dòng xe: Hoàn toàn tương thích với xăng E10; tương thích có điều kiện hoặc khuyến nghị kỹ thuật khi sử dụng xăng E10; kèm theo nguyên nhân kỹ thuật và giải pháp xử lý.

Cục yêu cầu có thông cáo, khuyến nghị đối với người tiêu dùng. Cụ thể, chủ động ban hành thông cáo hoặc hướng dẫn chính thức gửi hệ thống đại lý, trung tâm bảo hành và công bố công khai trên các phương tiện thông tin của doanh nghiệp về việc sử dụng xăng E10 đối với từng dòng xe đang lưu hành trên thị trường.

Nội dung khuyến nghị cần rõ ràng, dễ hiểu, bao gồm: Các dòng xe được khuyến nghị sử dụng xăng E10; các lưu ý trong quá trình sử dụng, bảo dưỡng và bảo quản phương tiện; khuyến nghị đối với phương tiện đã sử dụng lâu năm hoặc có thay đổi kết cấu kỹ thuật; các trường hợp cần kiểm tra, bảo dưỡng trước khi chuyển đổi sang sử dụng xăng E10...