Đàm phán Mỹ-Iran: Tiến triển đã có, đồng thuận vẫn ở phía trước

Trong những ngày gần đây, hàng loạt thông tin trái chiều liên quan đến tiến trình đối thoại giữa Mỹ và Iran liên tiếp xuất hiện, từ các tín hiệu tích cực trên bàn đàm phán cho tới những tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía. Diễn biến này cho thấy, bức tranh ngoại giao giữa Washington và Tehran vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, bất chấp những nỗ lực trung gian nhằm hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực.

Những thông tin trái chiều

Theo tạp chí Spiegel của Đức, một lộ trình đàm phán kéo dài 60 ngày vẫn đang được các bên xem xét và đến nay Mỹ cùng Iran chưa đạt được bất kỳ thỏa thuận chính thức nào. Trong khi đó, Tehran tuyên bố đã bắn hạ một máy bay Mỹ, song thông tin này đã bị Lầu Năm Góc bác bỏ.

Đến thời điểm hiện tại, các nguồn tin vẫn đưa ra những đánh giá khác nhau về kết quả thương lượng giữa Washington và Tehran. Dù vậy, tiến trình đàm phán được cho là vẫn đang tiếp diễn, với mục tiêu tìm kiếm giải pháp hạ nhiệt căng thẳng và xử lý các bất đồng còn tồn tại giữa hai bên.

Cùng thời điểm, Đài truyền hình Nhà nước Iran đưa tin lực lượng nước này đã bắn hạ một máy bay Mỹ gần thành phố Bushehr. Tuy nhiên, tuyên bố trên nhanh chóng bị Washington bác bỏ. Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định, không có bất kỳ máy bay nào của Mỹ bị bắn rơi và toàn bộ khí tài đang hoạt động đều an toàn.

Trong một diễn biến khác, CNN dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, Washington và Tehran đã đạt được đồng thuận sơ bộ về việc mở lại eo biển Hormuz cũng như khởi động các cuộc đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Dù vậy, thỏa thuận này vẫn cần sự phê chuẩn cuối cùng từ Tổng thống Donald Trump trước khi có hiệu lực.

Về phía Mỹ, Phó Tổng thống J.D. Vance, một trong những nhân vật tham gia tiến trình đàm phán, nhận định các bên đã đạt được “nhiều tiến triển”. Ông đưa ra phát biểu này khi trả lời báo giới về các cuộc thương lượng nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn hiện hành giữa Mỹ và Iran.

Vẫn chờ lệnh của Tổng thống Trump

Dù đánh giá các cuộc đàm phán đã đạt được nhiều tiến triển, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết, Tổng thống Donald Trump vẫn chưa chấp thuận những kết quả hiện tại. Theo ông, dự thảo thỏa thuận vẫn chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu mà nhà lãnh đạo Mỹ đặt ra.

Phó Tổng thống Vance nhấn mạnh, chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là vấn đề then chốt trong quá trình thương lượng. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng thừa nhận hiện rất khó dự đoán thời điểm Tổng thống Trump đưa ra quyết định cuối cùng, thậm chí chưa thể khẳng định liệu ông có ký thông qua thỏa thuận hay không.

Theo các nguồn tin từ Washington, đại diện Mỹ và Iran đã thống nhất về một khuôn khổ cho các vòng đàm phán tiếp theo. Hãng tin AFP cho biết, dự thảo sơ bộ bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày.

Nếu được triển khai, đây sẽ là lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2/2026, hai bên nối lại các cuộc thương lượng quy mô lớn liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Lệnh ngừng bắn hiện nay đã có hiệu lực từ ngày 8/4, trong khi khuôn khổ thỏa thuận mới cũng đề cập tới mục tiêu chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hezbollah tại Lebanon.

Tiếp tục áp đặt các lệnh trừng phạt

Cho đến thời điểm hiện tại, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa đánh giá kết quả đàm phán là đủ để đi tới quyết định cuối cùng. Về phía Iran, giới chức nước này cũng liên tục bác bỏ các thông tin cho rằng, hai bên đã đạt được thỏa thuận. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định, Tehran chưa hề thông báo với Pakistan, bên đang đóng vai trò trung gian, rằng văn bản đàm phán đã được hoàn tất.

Hãng thông tấn Tasnim của Iran cũng bác bỏ các thông tin từ truyền thông phương Tây cho rằng thỏa thuận đã được ký kết và chỉ còn chờ hai bên chính thức công bố.

Trái với những kì vọng về một kết quả tích cực của các cuộc đàm phán, Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran thông qua các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào hoạt động xuất khẩu dầu mỏ.

Hiện Bộ Tài chính Mỹ đã đưa tám tàu vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran vào danh sách trừng phạt. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố, Washington sẽ không cho phép Tehran gia tăng nguồn thu từ dầu mỏ để tái thiết lực lượng vũ trang và củng cố năng lực quân sự. Bên cạnh đó, hơn 15 doanh nghiệp khác cũng bị áp đặt các biện pháp hạn chế, trong đó có nhiều công ty đặt trụ sở tại Hong Kong (Trung Quốc) và Dubai (UAE).

Nhìn chung, triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện giữa Mỹ và Iran vẫn còn nhiều trở ngại. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào mức độ nhượng bộ cũng như quyết định chính trị từ cả hai phía.