'Đánh thức' vùng cát

Sau nhiều năm sinh sống, làm việc ở tỉnh Khánh Hòa (cũ), năm 2025 anh Trương Văn Đức ở thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt trở về quê hương rồi “tính chuyện” lập nghiệp dài lâu với nghề nuôi cá lăng đuôi đỏ và cá diếc trên diện tích hơn 4.000m2 cát trắng.

Anh Đức cho biết, anh đã mạnh dạn chọn cá lăng đuôi đỏ, cá diếc để thử nghiệm nuôi ở vùng cát xã Nam Cửa Việt. Từ khoảng tháng 8/2025, anh thả nuôi 13.000 con cá diếc và 7.000 con cá lăng đuôi đỏ giống. Cá lăng đuôi đỏ dễ nuôi, giá trị kinh tế cao nhất trong họ cá lăng trên thị trường. Mặt khác, cá lăng đuôi đỏ có thể nuôi lồng ghép với các loài cá khác như cá diếc, chép, trắm…

Cá lăng giống được anh Đức chọn mua từ cơ sở uy tín, cá khỏe mạnh, cỡ đồng đều, khối lượng trung bình 10g/con. Dự kiến, sau 10 tháng nuôi, cá lăng đạt trọng lượng hơn 1kg/con. Mặt khác, cá lăng đuôi đỏ có giá trị dinh dưỡng cao, phần thịt mềm và thơm hơn khi chế biến món ăn nên cá lăng dễ tiêu thụ, giá cũng đắt hơn các dòng cá lăng khác. Hiện tại, giá cá lăng bán tại hồ khoảng 100 nghìn đồng/kg.

Mô hình nuôi cá kình trên cát mang lại hiệu quả kinh tế cao ở thôn 9, xã Nam Cửa Việt - Ảnh: S.H

Riêng cá diếc, đây là loại cá khỏe, dễ nuôi, vốn đầu tư thấp, tốn ít công sức, thịt cá thơm ngon, được sử dụng như một bài thuốc chữa bệnh và bồi bổ cơ thể. Cá diếc là loài ăn tạp nên có thể cho ăn cám gạo, thức ăn viên công nghiệp hoặc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp.

Sau 4-5 tháng nuôi, cá đạt kích cỡ thương phẩm từ 100-200g/con, với giá bán hiện tại khoảng 150 nghìn đồng/kg. Từ đầu năm 2026 đến nay, anh Đức đã bắt đầu thu tỉa cá diếc để bán cho thương lái và thu về hơn 50 triệu đồng. Dự kiến, mô hình nuôi cá lăng đuôi đỏ, cá diếc sẽ mang lại nguồn thu nhập hơn 200 triệu đồng/năm.

Thời gian qua, xã Nam Cửa Việt đã tập trung phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng thâm canh, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, công nghệ mới, các mô hình nuôi theo hướng hữu cơ, nuôi sinh thái và áp dụng các tiêu chuẩn chứng nhận thực hành nuôi trồng thủy sản tốt (GAP) để nâng cao giá trị và phát triển bền vững. Xã cũng tăng cường quản lý các vùng nuôi, nhất là nuôi tôm trên cát, bảo đảm môi trường, an toàn dịch bệnh; tập trung rà soát quy hoạch vùng nuôi, trong đó chú trọng ổn định diện tích nuôi trồng thủy sản hiện có.

Bên cạnh đó, xã chú trọng đa dạng hóa đối tượng nuôi; tiếp tục phát triển mô hình nuôi tôm 2-3 giai đoạn theo hướng bền vững; khuyến khích xây dựng ao lắng đối với các hồ nuôi cao triều, bảo đảm đủ điều kiện nuôi thâm canh theo hướng bền vững; tập trung đầu tư phát triển đối tượng nuôi chủ lực, nuôi an toàn sinh học, bảo vệ môi trường trong quản lý nuôi trồng thủy sản.

Đến nay, tổng diện tích nuôi trồng thủy sản của xã Nam Cửa Việt đạt 385ha. Trong đó, có 22ha nuôi ốc hương, 201ha nuôi tôm thẻ chân trắng, 35ha diện tích nuôi xen ghép... Tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản 6 tháng đầu năm 2026 đạt 570 tấn.

Phó Chủ tịch UBND xã Nam Cửa Việt Lê Đức Anh cho biết, những năm qua, cấp ủy, chính quyền xã đã có nhiều giải pháp đẩy mạnh phát triển lĩnh vực thủy sản, đặc biệt chú trọng khai thác và nuôi trồng thủy sản theo hướng bền vững; phát triển đa dạng các đối tượng, hình thức nuôi trồng thủy sản ở vùng nước mặn, lợ và ngọt như tôm thẻ chân trắng, tôm sú, ốc hương, cá kình, cá lăng, cá diếc có giá trị kinh tế cao.

Thời gian tới, xã Nam Cửa Việt sẽ tập trung phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng ứng dụng công nghệ cao gắn với bảo vệ môi trường; ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sản xuất thủy sản; khuyến khích đầu tư phát triển nuôi trồng thủy sản ở các khu vực đất nông nghiệp canh tác không hiệu quả; góp phần cải thiện thu nhập cho lao động nông thôn, xây dựng nông thôn mới.

Ngoài ra, địa phương chú trọng phát triển các đối tượng thủy sản tiềm năng; tổ chức các lớp tập huấn cho người dân về kỹ thuật và biện pháp phòng trị bệnh cho các đối tượng nuôi ở vùng nước mặn, lợ và ngọt như tôm thẻ chân trắng, tôm sú, ốc hương, cá kình, cá lăng, cá diếc để giảm tỉ lệ hao hụt; quan trắc môi trường ở các vùng nuôi. Xã tăng cường công tác theo dõi kết quả quan trắc của các cơ quan chuyên môn để theo dõi diễn biến xâm nhập mặn trên các sông; chú trọng kiểm tra, hướng dẫn các điều kiện an toàn thực phẩm trong nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã.

Với những giải pháp đồng bộ, sự hỗ trợ tích cực của chính quyền, vùng cát xã Nam Cửa Việt đang được “đánh thức” bằng các mô hình nuôi trồng thủy sản theo hướng hữu cơ, nuôi sinh thái và áp dụng các tiêu chuẩn chứng nhận thực hành nuôi trồng thủy sản tốt để nâng cao giá trị và phát triển bền vững.