Đánh thuế bán vàng miếng 0,1%: Cử tri lo ngại, Bộ Tài chính trấn an

Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời cử tri TP.HCM về kiến nghị xem xét quy định thu thuế đối với giao dịch vàng miếng trong Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Cử tri TP.HCM cho rằng, việc thu thuế đối với giao dịch vàng miếng gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, làm gia tăng chi phí giao dịch, tác động đến tâm lý sở hữu vàng và có khả năng ảnh hưởng đến sự ổn định của thị trường vàng.

Về vấn đề này, Bộ Tài chính cho biết, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 quy định thu thuế đối với vàng miếng với mức thuế suất là 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.

Đề xuất đánh thuế đối với chuyển nhượng vàng miếng đã được rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng, trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các cơ quan, các Bộ, ngành, ý kiến rộng rãi của người dân, và được các cơ quan của Quốc hội, đa số đại biểu quốc hội biểu quyết tán thành.

Bộ Tài chính cho rằng việc đánh thuế vàng miếng không ảnh hưởng đến quyền lợi người dân

Theo đó, luật cũng giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế nhằm mục đích loại trừ trường hợp những cá nhân thực hiện mua, bán vàng cho mục đích tiết kiệm, cất giữ (không vì mục đích kinh doanh), phù hợp với tập quán mua vàng tích trữ của người dân hiện nay.

Để đảm bảo khả thi khi thực hiện, theo Bộ Tài chính, luật đã giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng thu và điều chỉnh thuế suất thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng vàng miếng phù hợp với lộ trình quản lý thị trường vàng.

Do đó, căn cứ vào lộ trình quản lý thị trường vàng, khi các điều kiện về quản lý thị trường vàng đáp ứng yêu cầu của công tác thu và quản lý thu, Chính phủ quyết định việc thu thuế đối với giao dịch chuyển nhượng vàng miếng.

“Các quy định này không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, không làm xáo trộn thị trường và là bước đi cần thiết để góp phần hạn chế việc đầu cơ vàng và góp phần ổn định thị trường vàng”, Bộ Tài chính khẳng định.

Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 quy định, chuyển nhượng vàng miếng sẽ chịu mức thuế suất là 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Cụ thể, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ bán vàng miếng được tính theo công thức: Thuế phải nộp = Giá bán vàng miếng × Thuế suất 0,1%.

Ví dụ, trường hợp người dân bán vàng miếng với giá 300 triệu đồng thì số thuế thu nhập cá nhân phải nộp là 300.000 đồng (300 triệu đồng × 0,1%).

Dù luật có hiệu lực thi hành từ 1.7 quy định, nhưng thời điểm bắt đầu thu thuế từ hoạt động bán vàng miếng sẽ do Chính phủ quy định chi tiết.

Vấn đề đánh thuế thu nhập cá nhân đối với vàng miếng cũng từng được các chuyên gia “mổ xẻ” trước đây.

Đánh giá về chính sách lần đầu tiên áp dụng thuế TNCN khi chuyển nhượng vàng miếng, với mức 0,1%, TS Lê Bá Chí Nhân cho rằng đây là bước đi mang tính quản lý nhiều hơn là tận thu.

“Mức thuế suất 0,1% là rất thấp, gần như không ảnh hưởng đến quyết định mua - bán vàng của người dân. Điều này cho thấy Nhà nước không đặt mục tiêu tăng thu ngân sách từ vàng, mà hướng tới minh bạch hóa các giao dịch, từng bước đưa hoạt động mua bán vàng miếng vào khuôn khổ quản lý thuế tương tự các loại tài sản khác”, ông chia sẻ.

TS Lê Bá Chí Nhân - chuyên gia kinh tế

Còn theo chuyên gia kinh tế, PGS-TS Đinh Trọng Thịnh, việc thu thuế với vàng không sai, bởi vàng cũng là một loại hàng hóa như nhiều hàng hóa khác. Tuy nhiên, việc thu 0,1% thuế khi bán vàng có thể sẽ làm tăng chi phí cho người dân và gây ra hiệu ứng “thuế chồng thuế”.

Bình luận sâu hơn về thị trường vàng, Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng việc tạo ra loại vàng miếng SJC là một sự phi lý về pháp lý và kinh tế khi cùng hàm lượng, khối lượng và giá trị, nhưng chỉ đóng thêm nhãn hiệu của Nhà nước mà giá tăng vọt. Tiếp đó, cùng là miếng vàng như nhau, nhưng bán vàng miếng thì tính 0,1% thuế thu nhập, còn bán vàng khác thì không lại thêm một sự bất hợp lý.

Theo ông Đức, cần xóa bỏ sự phân biệt giữa vàng miếng và loại vàng khác (không phải là trang sức, mỹ nghệ); bỏ thuế thu nhập đối với việc bán vàng miếng, vì vừa không công bằng, vừa không có có hiệu quả.

Bên cạnh đó, cần đánh thuế giá trị gia tăng sòng phẳng đối với việc mua bán và xuất nhập khẩu vàng. Khi ấy, không cấm, không khuyến khích, mà tự người dân tự cân nhắc việc mua bán, tích trữ vàng.

Lam Thanh