Đâu là 'điểm tựa' để du lịch Việt Nam tăng trưởng hai con số?

Biển trời non nước Cô Tô, Quảng Ninh. (Ảnh minh họa: Vương Công Nam/Vietnam+)

Mục tiêu tăng trưởng hai con số của du lịch Việt Nam không thể chỉ được tính bằng những con số của một mùa cao điểm hay một năm bứt tốc. Trong Kịch bản phát triển ngành du lịch gắn với mục tiêu tăng trưởng “2 con số,” năm 2026 được xem như “bản lề” của chặng đường đến năm 2030, khi ngành hướng tới 45-50 triệu lượt khách quốc tế và duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong cả giai đoạn.

Đặc biệt, Kịch bản năm 2026 không chỉ có mục tiêu 25-27 triệu lượt khách quốc tế, 150-153 triệu lượt khách nội địa và tổng thu 1.125-1.230 nghìn tỷ đồng, mà còn được xác định là “tiền đề quyết định” cho các kịch bản tăng trưởng trung bình và cao vào năm 2030.

Từ đây, bài toán đặt ra không chỉ là đạt mục tiêu trước mắt, mà phải tạo được nền tảng về thị trường, sản phẩm, hạ tầng, công nghệ và năng lực quản trị để duy trì tăng trưởng hai con số.

Năm 2026: Nền móng cho chặng tăng trưởng năm 2030

Điểm đáng chú ý của kịch bản là mục tiêu tăng trưởng không được đặt riêng cho từng năm, mà được thiết kế theo ba cấp độ thời gian. Trước mắt là những tháng còn lại của năm 2026; tiếp đó là giai đoạn 2027-2030 nhằm ổn định tốc độ tăng trưởng và tạo nền tảng phát triển bền vững; về dài hạn là duy trì liên tục tăng trưởng du lịch hai con số trong cả giai đoạn 2026-2030.

Trong năm 2026, kịch bản cao đặt mục tiêu đón 27 triệu lượt khách quốc tế và 153 triệu lượt khách nội địa. Kịch bản này được xây dựng trên giả định đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì và những tác động từ xung đột tại Trung Đông sớm được giải quyết.

Trọng tâm là thị trường Trung Quốc; duy trì đà tăng trưởng tại Hàn Quốc và Ấn Độ; thúc đẩy thị trường Nga, Tây Âu, Bắc Mỹ, đồng thời khai thác các thị trường Đông Nam Á có khả năng kết nối bằng đường hàng không, đường bộ và đường biển.

Du khách quốc tế tham quan Văn Miếu-Quốc Tử Giám. (Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN)

Ở chiều ngược lại, kịch bản thấp dự kiến 23,2 triệu lượt khách quốc tế và 148 triệu lượt khách nội địa nếu các yếu tố bất lợi kéo dài, trong đó có tác động của xung đột chính trị, gián đoạn kết nối hàng không và giá dầu ở mức cao. Khi đó, thị trường Đông Bắc Á và Đông Nam Á sẽ được ưu tiên, cùng các giải pháp riêng đối với Trung Quốc và Hàn Quốc; đồng thời tiếp tục phục hồi các thị trường Tây Âu, Bắc Mỹ, Nga và Ấn Độ.

Việc đặt ra nhiều kịch bản cho thấy tăng trưởng du lịch được tính toán trong tương quan với những biến động bên ngoài, thay vì chỉ dựa trên con số mục tiêu. Tuy nhiên, kịch bản cũng xác định rõ yêu cầu: hoàn thành mục tiêu 25-27 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026 là “tiền đề quyết định” để có thể tiến tới các phương án tăng trưởng trung bình và cao vào năm 2030.

Theo định hướng này, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế và khoảng 160 triệu lượt khách nội địa, tập trung hơn vào nhóm khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, với tổng thu từ du lịch đạt 80-90 tỷ USD và đóng góp trực tiếp của du lịch vào tổng sản phẩm trong nước đạt 10-12%.

Ba phương án tăng trưởng được xây dựng cho giai đoạn 2027-2030. Ở kịch bản thấp, khách quốc tế tăng 8-10% mỗi năm, đạt khoảng 35-38 triệu lượt vào năm 2030. Kịch bản trung bình đặt mức tăng 12-15% mỗi năm, đạt 40-45 triệu lượt. Kịch bản cao hướng tới mức tăng 15-18% mỗi năm, đưa lượng khách quốc tế lên 45-50 triệu lượt.

Như vậy, mục tiêu của năm 2026 không chỉ nằm ở việc đạt thêm bao nhiêu triệu lượt khách. Cách thiết kế kịch bản cho thấy năm nay được xem như bước kiểm chứng khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng, mở rộng thị trường và chuẩn bị năng lực cho một quy mô du lịch lớn hơn trong những năm tiếp theo.

Du khách quốc tế trải nghiệm làm gốm Bàu Trúc. (Ảnh: CTV/Vietnam+)

Bài toán giá trị phía sau những con số

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, nhóm giải pháp được đặt ra không chỉ tập trung vào kích cầu trong những tháng cuối năm mà hướng tới thay đổi chất lượng tăng trưởng. Trong ngắn hạn, ngành du lịch sẽ tiếp tục nghiên cứu chính sách thị thực, mở rộng và đàm phán các đường bay trực tiếp tới những thị trường trọng điểm, triển khai chương trình kích cầu du lịch quốc gia, linh hoạt cơ cấu lại thị trường quốc tế và tăng cường xúc tiến, quảng bá.

Thị trường nội địa tiếp tục được xác định là một động lực tăng trưởng, với các sản phẩm ngắn ngày, mức giá phù hợp và linh hoạt hơn. Cùng với đó là định hướng chuyển một phần nhu cầu du lịch ra nước ngoài sang các sản phẩm, dịch vụ cao cấp trong nước.

Ở cấp độ sản phẩm, kịch bản hướng tới phát triển du lịch hội nghị, hội thảo, khen thưởng, triển lãm; nghỉ dưỡng cao cấp; du lịch chăm sóc sức khỏe; trải nghiệm văn hóa và địa phương; du lịch đêm. Việc tổ chức các sự kiện, sản phẩm và chương trình kích cầu theo chuỗi, tăng liên kết giữa địa phương, vùng và doanh nghiệp cũng được đặt ra nhằm tạo hiệu ứng rộng hơn thay vì các hoạt động đơn lẻ.

Từ năm 2027 đến năm 2030, trọng tâm được mở rộng sang những yếu tố quyết định chất lượng tăng trưởng. Ngành du lịch sẽ xây dựng các đề án phát triển du lịch mạo hiểm, du lịch ẩm thực, du lịch Halal, du lịch golf, du lịch hội nghị, hội thảo, khen thưởng, triển lãm và du lịch chăm sóc sức khỏe chất lượng cao; đồng thời tiếp tục mở rộng thị trường thông qua các hội chợ du lịch quốc tế và hợp tác song phương, đa phương.

Một hướng đi đáng chú ý là đưa dữ liệu và công nghệ vào sâu hơn trong quản lý, xúc tiến và dự báo thị trường. Kịch bản đặt yêu cầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quảng bá, phân tích thị trường; sử dụng dữ liệu lớn để quản lý, dự báo; xây dựng khả năng dự báo, cảnh báo thị trường theo thời gian thực và kết nối dữ liệu giữa cơ quan quản lý du lịch Trung ương, địa phương, điểm đến và doanh nghiệp.

Tái hiện những giá trị văn hóa truyền thống để góp phần phát triển du lịch. (Ảnh: Cục Du lịch quốc gia)

Mục tiêu cuối cùng được đặt ra không chỉ là tăng số lượng khách mà còn nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, tăng tỷ lệ khách quốc tế quay trở lại, thu hút nhóm khách chi tiêu cao và lưu trú dài ngày, giảm tính mùa vụ, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm, qua đó nâng giá trị gia tăng và tính bền vững của ngành.

Ở tầm dài hạn, kịch bản tiếp tục đặt vấn đề thay đổi tư duy phát triển, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, hoàn thiện cơ chế quản trị hệ sinh thái du lịch, đầu tư hạ tầng và hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh. Du lịch cũng được đặt trong mối liên kết rộng hơn với các ngành công nghiệp văn hóa, điện ảnh, âm nhạc, ẩm thực, kinh tế di sản; với du lịch cộng đồng, nông thôn gắn với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm; đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch xanh, giảm phát thải.

Một điểm quan trọng khác là yêu cầu gắn mục tiêu với cơ chế theo dõi và đo lường. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam được giao theo dõi lượng khách quốc tế, khách nội địa và tổng thu từ du lịch hằng tháng, báo cáo theo quý. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đặt nhiệm vụ phối hợp với Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính xây dựng Tài khoản vệ tinh du lịch nhằm tính toán, công bố dữ liệu và đánh giá đầy đủ hơn đóng góp của du lịch.

Từ một kịch bản tăng trưởng cho những tháng cuối năm, các nhiệm vụ được thiết kế thành một chuỗi từ thị trường, sản phẩm, hạ tầng, công nghệ đến cơ chế quản lý và đo lường. Đây cũng là cách để mục tiêu tăng trưởng hai con số không dừng ở một con số phải đạt, mà trở thành định hướng xuyên suốt cho quá trình phát triển du lịch đến năm 2030./.

Du khách tham quan tại Tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ. Tượng đài này bằng đồng, được xây dựng trong dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. (Ảnh: Hoàng Tuyết/TTXVN)