Đầu tư đồng bộ nguồn và lưới điện

 Sửa chữa hệ thống biến áp, bảo đảm vận hành lưới điện ổn định tại khu vực đô thị. Ảnh: Huyền Điền (Công ty Điện lực Huế)

Hạ tầng đi trước

Với đà phát triển kinh tế, nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn thành phố ngày càng tăng. Năm 2025, công suất phụ tải cực đại (Pmax) đạt 402,4MW, tăng 7,36% so với năm trước. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Pmax đạt 449,2MW, ghi nhận ngày 24/6, tăng 11,65% so với năm 2025. Sản lượng điện thương phẩm đạt 892,7 triệu kWh, tăng 9,62% so với cùng kỳ năm trước.

Áp lực cấp điện được dự báo tiếp tục gia tăng khi các khu kinh tế (KKT), khu công nghiệp (KCN) và dự án trọng điểm từng bước được triển khai. Giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu điện tăng thêm tại các khu vực, dự án này ước khoảng 731MW; sau năm 2030, con số dự kiến lên đến 2.721,5MW. Riêng KKT Chân Mây - Lăng Cô cần thêm 267MW trong giai đoạn 2026 - 2030 và 862,5MW sau năm 2030; chưa kể các công trình, dự án lớn công nghiệp, nông nghiệp ra đời sau năm 2030.

Những con số trên cho thấy, bài toán điện không chỉ nằm ở khả năng đáp ứng nhu cầu hiện tại mà còn ở dự báo phụ tải và bố trí hạ tầng phù hợp với tiến độ phát triển. Nguồn điện cần đi đôi với năng lực truyền tải, phân phối, tránh tình trạng dự án đi vào hoạt động nhưng hệ thống cấp điện chưa đáp ứng kịp.

Những năm qua, hệ thống điện trên địa bàn đã được quan tâm đầu tư. Giai đoạn 2021 - 2025, thành phố hoàn thành 4 dự án lưới điện 110kV, với tổng chiều dài 36,588km đường dây và bổ sung 160MVA công suất trạm biến áp. Đối với lưới trung, hạ áp, 180 dự án được hoàn thành, đưa vào vận hành hơn 350km đường dây trung áp, hơn 453km đường dây hạ áp và hơn 287 MVA công suất trạm biến áp.

Nguồn điện trên địa bàn cũng từng bước được đa dạng hóa. Hiện, thành phố có 16 nhà máy điện, một hệ thống tận dụng nhiệt khí thải và khoảng 600 hệ thống điện mặt trời mái nhà, với tổng công suất khoảng 624,3MW. Các nguồn điện gồm thủy điện, điện mặt trời, điện rác và điện tận dụng nhiệt trong sản xuất công nghiệp.

Về lưới điện, hệ thống hiện có 2 trạm biến áp 220kV, tổng công suất 625MVA; 26 trạm biến áp 110kV, tổng dung lượng 1.234MVA.

Theo ông Nguyễn Đại Phúc, Giám đốc Công ty Điện lực Huế, hệ thống hiện có cùng kế hoạch đầu tư đến năm 2030 cơ bản có khả năng đáp ứng nhu cầu tăng thêm khoảng 731MW. Song, khả năng đáp ứng còn phụ thuộc vào tiến độ triển khai các công trình theo quy hoạch. Khi phụ tải tăng nhanh, phân bố tại nhiều khu vực và có sự khác biệt về quy mô, thời điểm sử dụng điện, việc đầu tư cần được tính toán đồng bộ để vừa bảo đảm cấp điện, vừa sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Ưu tiên công trình truyền tải trọng điểm

Để đáp ứng nhu cầu phụ tải, giai đoạn 2025 - 2027, ngành điện tiếp tục triển khai các dự án lưới điện 110kV với hơn 48km đường dây và 63MVA công suất trạm biến áp. Riêng lưới trung, hạ áp, giai đoạn 2026 - 2027 dự kiến thực hiện 24 dự án, bổ sung hơn 34km đường dây trung áp, hơn 87km đường dây hạ áp và 31,34MVA công suất trạm biến áp.

Ở cấp điện áp 220kV, năm 2026 dự kiến bổ sung khoảng 250MVA công suất thông qua xây dựng mới trạm biến áp Chân Mây, nâng công suất trạm Phong Điền. Giai đoạn 2027 - 2030, ngành điện tiếp tục đầu tư thêm khoảng 375MVA, trong đó có trạm 220kV Hương Thủy và nâng công suất trạm Chân Mây. Các trạm biến áp 110kV, như Huế 5, Hương Thọ, Chân Mây cùng những tuyến đường dây liên kết cũng nằm trong định hướng đầu tư, góp phần tăng khả năng cấp điện linh hoạt, an toàn.

Cùng với lưới điện, việc phát triển các nguồn điện mới cũng cần được tính đến. Theo Quy hoạch điện VIII, giai đoạn 2025 - 2030, thành phố có 23 dự án nguồn điện với tổng công suất tăng thêm 590MW. Trong đó, có 8 dự án điện mặt trời, công suất 437MW; điện gió có 2 dự án, công suất 150MW, cùng các dự án thủy điện, điện sinh khối, điện rác.

Hiện nay, một số dự án đang từng bước hoàn thiện thủ tục. Cụ thể, Nhà máy điện mặt trời Phong Hòa, công suất 40 MW đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự kiến vận hành vào giữa tháng 6/2027. Dự án điện gió Phong Điền, công suất 100MW, đang thực hiện đo gió và lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Tại cuộc họp vào cuối tháng 8 vừa qua về quy hoạch, triển khai các dự án điện trên địa bàn đến năm 2030, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Lê Trí Thanh yêu cầu phát triển nguồn và lưới điện phải gắn với nhu cầu phụ tải, phù hợp định hướng phát triển kinh tế - xã hội. Thành phố cần chủ động chuẩn bị hạ tầng năng lượng phục vụ các KKT, KCN và dự án trọng điểm, đồng thời tập trung tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai công trình điện.

Đối với năng lượng tái tạo, thành phố định hướng không phát triển thêm thủy điện nhỏ; việc lựa chọn vị trí đầu tư điện mặt trời phải bảo đảm sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp quy hoạch. Thành phố khuyến khích nghiên cứu mô hình kết hợp phát điện với sản xuất nông nghiệp, khai thác điện mặt trời mái nhà tại các KCN, CCN.

Thành phố giao Sở Công Thương phối hợp với ngành điện, các đơn vị liên quan rà soát nhu cầu phụ tải, quy hoạch lưới điện, trạm biến áp và cân đối nguồn điện theo từng giai đoạn. Đồng thời, đề nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam, các đơn vị liên quan ưu tiên đầu tư công trình truyền tải trọng điểm, hỗ trợ đấu nối các dự án nguồn điện, tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng để bảo đảm tiến độ, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn.