Đẩy mạnh công tác bảo hiểm y tế trong tình hình mới

Từ phát triển người tham gia, mở rộng chính sách hỗ trợ, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số đến quản lý, sử dụng Quỹ BHYT, tỉnh Lào Cai từng bước nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh, bảo đảm quyền lợi của người tham gia và hướng tới mục tiêu BHYT toàn dân.

Tăng độ bao phủ, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Tỉnh Lào Cai chú trọng phát triển người tham gia, bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh, thực hiện chính sách đối với từng nhóm đối tượng, đồng thời tăng cường quản lý, kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh BHYT. Các chính sách hỗ trợ mức đóng từ ngân sách địa phương tiếp tục được duy trì, góp phần giúp người dân, nhất là những nhóm có điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn, tham gia và duy trì BHYT.

Đến ngày 20/8/2026, toàn tỉnh có 1.567.427 người tham gia BHYT trên tổng số 1.690.652 dân số, tỷ lệ bao phủ đạt 92,71%. Trong cơ cấu người tham gia, nhóm do ngân sách nhà nước đóng chiếm 67,3%; nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng chiếm 10,59%; nhóm tham gia theo hộ gia đình chiếm 9,61%; nhóm do người lao động và đơn vị sử dụng lao động đóng chiếm 8,6%; nhóm do cơ quan BHXH đóng chiếm 3,89%.

Cùng với phát triển người tham gia, tỉnh tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ mức đóng BHYT đối với một số nhóm như lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; người thuộc hộ cận nghèo; người dân tộc thiểu số có khó khăn đặc thù; người cao tuổi từ đủ 60 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc diện không được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng. Việc duy trì, từng bước hoàn thiện chính sách hỗ trợ góp phần bảo đảm an sinh xã hội và thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân.

Người dân xã Cao Sơn khám, tư vấn sức khỏe, góp phần nâng cao nhận thức và chủ động tham gia BHYT. Ảnh: T.A

Đẩy mạnh cải cách, chuyển đổi số

Một chuyển biến rõ nét trong thực hiện chính sách BHYT là cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Đến nay, 100% thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực BHYT được cung cấp trên môi trường điện tử; người dân có thể đăng ký tham gia, gia hạn thẻ BHYT hộ gia đình trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.

100% cơ sở khám, chữa bệnh BHYT trên địa bàn đã triển khai tra cứu, xác thực thông tin người tham gia bằng căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VssID/VNeID. Việc khai thác thông tin BHYT điện tử giúp giảm yêu cầu xuất trình thẻ BHYT giấy, rút ngắn thời gian làm thủ tục, giảm giấy tờ và tạo thuận lợi cho người dân khi đi khám, chữa bệnh.

Chuyển đổi số cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế nguy cơ lạm dụng, trục lợi Quỹ BHYT, đồng thời tạo nền tảng để các cơ quan, cơ sở khám, chữa bệnh khai thác dữ liệu phục vụ quản lý người tham gia và tổ chức khám, chữa bệnh ngày càng thuận tiện, minh bạch.

Bám thôn, bản đưa chính sách BHYT đến người dân

Với đặc thù địa bàn miền núi, biên giới, dân cư phân tán, trên 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương triển khai nhiều giải pháp linh hoạt, bám sát cơ sở để tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHYT.

Hiện Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương quản lý địa bàn 4 xã gồm Mường Khương, Pha Long, Cao Sơn và Bản Lầu. Toàn địa bàn có 71.661 người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 99,48%.

Năm 2025, Quỹ BHYT chi trả chi phí khám, chữa bệnh cho 68.121 lượt người, với tổng số tiền gần 49,8 tỷ đồng. Trong 7 tháng đầu năm 2026, có 37.556 lượt người được Quỹ BHYT chi trả, với tổng số tiền 28,7 tỷ đồng.

Theo Bảo hiểm xã hội cơ sở Mường Khương, để duy trì tỷ lệ bao phủ cao trên địa bàn là nhiệm vụ không đơn giản. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông tại một số khu vực còn khó khăn, trong khi trên 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Vì vậy, nội dung tuyên truyền phải ngắn gọn, dễ hiểu và phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

Đơn vị chú trọng phát huy vai trò của trưởng thôn, bí thư chi bộ, người có uy tín, già làng, trưởng dòng họ và cán bộ các hội, đoàn thể ở cơ sở. Bên cạnh các hội nghị tuyên truyền, đối thoại trực tiếp tại xã, thôn, bản, chính sách BHYT còn được phổ biến thông qua họp thôn, sinh hoạt chi bộ, hoạt động đoàn thể và các phiên chợ vùng cao.

Đặc biệt, cán bộ, nhân viên thu trực tiếp đến từng hộ gia đình chưa tham gia hoặc tham gia chưa đầy đủ để tư vấn, giải đáp những vấn đề còn băn khoăn. Dữ liệu người tham gia được rà soát, phân loại để có phương thức vận động phù hợp.

Tại xã Bản Lầu, chị Tráng Thị Nguyệt, nhân viên thu, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội, thường xuyên trực tiếp gặp gỡ, tư vấn cho người dân về chính sách BHYT hộ gia đình. Bản Lầu có 18 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 70%. Hiện toàn xã có 18.296/18.667 người tham gia BHYT, đạt 98,1%. Riêng 7 tháng đầu năm 2026, chị Nguyệt đã vận động gần 600 người tham gia BHYT hộ gia đình và trực tiếp quản lý hơn 800 người tham gia.

Hiện nhận thức của người dân về BHYT hộ gia đình thời gian gần đây có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều người đã chủ động tham gia thường xuyên, liên tục để được bảo vệ trước những rủi ro về sức khỏe.

Tiếp tục mở rộng diện bao phủ bảo hiểm y tế

Bên cạnh kết quả đạt được, việc duy trì và mở rộng tỷ lệ bao phủ BHYT tại các xã vùng cao vẫn còn không ít khó khăn. Nhóm khó vận động chủ yếu là các hộ đã thoát nghèo, hộ có mức sống trung bình và lao động tự do không thuộc diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ. Một số trường hợp trước đây được ngân sách đóng hoặc hỗ trợ mức đóng BHYT, khi chuyển sang tự đóng còn tâm lý chần chừ.

Thời gian tới, Lào Cai tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng gần dân, sát dân; tăng cường đối thoại trực tiếp tại thôn, bản; phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng.

Đơn vị đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở, trang thông tin điện tử, mạng xã hội và các nhóm Zalo cộng đồng; hướng dẫn người dân sử dụng VssID và dịch vụ công trực tuyến để tiếp cận, tra cứu, thực hiện các dịch vụ liên quan đến BHXH, BHYT.

Từ việc bám sát địa bàn, đổi mới phương thức tuyên truyền và lấy những câu chuyện thực tế làm minh chứng, chính sách BHYT đang từng bước đến gần hơn với người dân vùng cao, biên giới Mường Khương. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, hình thành thói quen tham gia BHYT thường xuyên, liên tục và tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe của người dân.