Đẩy mạnh hiện đại hóa quy trình, tiên phong chuyển đổi số toàn diện Thủy điện Thác Mơ hướng tới Nhà máy thông minh

Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng hiệu quả các công nghệ số đã giúp Công ty CP Thủy điện Thác Mơ không chỉ thực hiện tốt công tác quản lý kỹ thuật, bảo dưỡng định kỳ, sửa chữa nâng cấp hệ thống thiết bị, duy trì trạng thái sẵn sàng cao của các tổ máy (theo huy động của Hệ thống) đảm bảo vận hành an toàn, tin cậy…, đồng thời từng bước hiện đại hóa quy trình, hướng tới nhà máy thông minh.

Công ty Cổ phần Thủy điện Thác Mơ (Thủy điện Thác Mơ) hiện đang quản lý và vận hành ba nguồn năng lượng quan trọng là Nhà máy Thủy điện (150 MW), Nhà máy Điện mặt trời (50 MWp) và Nhà máy Thủy điện Thác Mơ mở rộng (50 MWp). Trong đó Nhà máy Thủy điện Thác Mơ, nằm trên dòng chính sông Bé ( Thành phố Đồng Nai) là một công trình quan trọng đặc biệt cấp quốc gia, có vai trò "đa mục tiêu" là đảm bảo an ninh năng lượng và điều tiết tài nguyên nước.

Nhà máy Thủy điện Thác Mơ.

Nhà máy Thủy điện Thác Mơ.

Tiên phong chuyển đổi số toàn diện, đẩy mạnh ứng dụng AI Thủy điện Thác Mơ từng bước hiện đại hóa quy trình sản xuất

Với Trung tâm điều khiển OCC Nhà máy Thủy điện kết hợp với Nhà máy Điện mặt trời (năng lượng tái tạo) giúp Thủy điện Thác Mơ tận dụng, tối ưu hóa nguồn lực. Song song với việc luôn nghiêm túc chấp hành các quy định pháp luật, Quy trình vận hành... việc đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng hiệu quả các công nghệ số đã giúp Thủy điện Thác Mơ thực hiện tốt công tác quản lý kỹ thuật, bảo dưỡng định kỳ, sửa chữa nâng cấp hệ thống thiết bị, máy móc… Các tổ máy của Công ty luôn duy trì trạng thái sẵn sàng cao theo huy động của Hệ thống điện, đồng thời đảm bảo vận hành an toàn, tin cậy, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tài nguyên nước.

Thực tế tại Tổng công ty Phát điện 2, Công ty Cổ phần Thủy điện Thác Mơ là một trong những đơn vị tiên phong trong thực hiện chiến lược chuyển đổi số toàn diện. Việc tận dụng các ứng dụng AI, mạnh dạn nâng cấp hệ thống thiết bị, trang bị các hệ thống quản lý có tích hợp AI vào công tác quản lý, vận hành và bảo dưỡng thiết bị đã giúp doanh nghiệp từng bước hiện đại hóa quy trình sản xuất hướng tới mô hình nhà máy điện thông minh.

Mô hình Nhà máy Thủy điện kết hợp với Nhà máy Điện mặt trời (năng lượng tái tạo) giúp Thủy điện Thác Mơ tận dụng, tối ưu hóa nguồn lực.

Mô hình Nhà máy Thủy điện kết hợp với Nhà máy Điện mặt trời (năng lượng tái tạo) giúp Thủy điện Thác Mơ tận dụng, tối ưu hóa nguồn lực.

Cụ thể Thủy điện Thác Mơ cho biết đã xây dựng đề án xây dựng Nhà máy điện Thông minh với chim chỉ nam tháp tự động hóa ISA-95, kết nối dữ liệu từ các thiết bị cảm biến trường lên mức quản trị doanh nghiệp. Triển khai thành công Hệ thống Camera AI thông minh để giám sát thiết bị, an ninh công trình. Hệ thống tự động phát hiện xâm nhập thông qua "ranh giới ảo", nhận diện người vào khu vực vận hành máy biến áp và cảnh báo các sự cố như camera bị che khuất hoặc mất kết nối; Đồng thời Công ty cũng thử nghiệm phần mềm AI dự báo lưu lượng nước về hồ Thác Mơ, triển khai các phần mềm AI khác như: AI dự báo công suất phát Nhà máy điện mặt trời Thác Mơ, AI Flycam kiểm tra tấm pin quang điện Nhà máy Điện mặt trời Thác Mơ.

Để giám sát nhiệt độ thiết bị từ xa Thủy điện Thác Mơ đã ứng dụng AI phối hợp với thiết bị đo nhiệt độ để theo dõi tình trạng vận hành của các thiết bị điện, giúp phát hiện sớm các điểm nóng (hotspot) để đưa ra cảnh báo kịp thời ngăn ngừa cháy nổ xảy ra. Đối với Nhà máy Điện mặt trời Thác Mơ, việc ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) kết hợp AI đã tạo bước đột phá trong công tác bảo trì đưa ra các Phân tích tự động. Với thiết bị này thay vì kiểm tra thủ công hơn 124.000 tấm pin, AI sẽ tự động xử lý dữ liệu nhiệt/RGB từ UAV để nhận diện và định vị các lỗi vi nứt, bụi bẩn hoặc suy hao cục bộ… hoặc các ứng dụng AI phân tích hình ảnh nhiệt từ các mối nối trên đường dây 22kV, cảnh báo hiện tượng tăng nhiệt bất thường do lão hóa hoặc lỏng cơ khí...

Đẩy mạnh ứng dụng AI: Thủy điện Thác Mơ phát hiện sớm các khiếm khuyết của thiết bị và tối ưu hóa, sử dụng hiệu quả nguồn nước

Thực tế theo Thủy điện Thác Mơ, việc đẩy mạnh ứng dụng AI đã giúp doanh nghiêp mang lại nhiều giá trị thực tế trong sản xuất vận hành. Cụ thể như giúp nâng cao độ tin cậy, giảm thiểu sự cố bất ngờ nhờ chuyển đổi từ bảo trì định kỳ sang bảo trì dự báo (PdM). Đặc biệt trong đó phải kể đến là AI giúp phát hiện sớm các khiếm khuyết thiết bị trước khi xảy ra sự cố nghiêm trọng. Những ứng dụng này còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa, sử dụng hiệu quả nguồn nước, dự báo nước về hồ chính xác hơn giúp tăng hiệu suất phát điện và đảm bảo an toàn vùng hạ du.

Các ứng dụng đồng thời giúp rút ngắn thời gian kiểm tra thiết bị (đặc biệt là tại cánh đồng pin mặt trời diện tích lớn) và giảm thiểu các cảnh báo giả trong giám sát an ninh; Giảm thiểu thời gian làm việc của con người trong các môi trường nguy hiểm nhất là các khu vực có điện áp cao (thông qua giám sát từ xa và mô phỏng thực tế ảo) từ đó giúp Thủy điện Thác Mơ tiết kiệm được nguồn lực và nâng cao an toàn trong lao động.

Thực tế Thủy điện Thác Mơ cho biết từ năm 1995 đến năm 2025 Tổng sản lượng điện Công ty đã phát lên lưới Quốc gia là 23,5 tỷ kWh, bình quân là 761 GWh (cao 24.7% so với thiết kế). Trong đó, Năm 2025 ghi nhận thành tích ấn tượng của doanh nghiệp khi tổng sản lượng điện sản xuất đạt 824 triệu kWh, vượt 113% kế hoạch năm và đạt tổng doanh thu là 712,9 tỷ VND, lợi nhuận sau thuế sấp sỉ 303,8 tỷ VND (trong đó Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu của Công ty cũng duy trì ở mức ấn tượng). Công ty đồng thời cũng tham gia hiệu quả thị trường điện, góp phần điều tiết phụ tải cho hệ thống điện miền Nam.

Tích cực xây dựng môi trường làm việc hiện đại, chuyên nghiệp, chú trọng bảo tồn và phát huy văn hóa EVN, bên cạnh việc quan tâm chăm lo đời sống vật chất tinh thần, Thủy điện Thác Mơ còn luôn quan tâm tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho cán bộ, nhân viên tập trung vào các linh vực vào an toàn lao động, quản trị hiện đại và kỹ thuật chuyên sâu. (Riêng năm 2025, công ty đã tổ chức hơn 5.196 lượt đào tạo cho cán bộ nhân viên)…

Thủy điện Thác Mơ cho biết đang triển khai các dự án để mở rộng quy mô nguồn điện theo hướng không chỉ dừng lại ở thủy điện truyền thống. Nối tiếp thành công của Nhà máy Điện mặt trời Thác Mơ (50 MWp) đi vào vận hành từ cuối năm 2020. Cụ thể hiện Công ty đang triển khai đầu tư Dự án Điện mặt trời Thác Mơ giai đoạn 2 (100 MWp) trên lòng hồ Thác Mơ. Dự án được đánh giá là góp phần tối ưu hóa, tận dụng hạ tầng truyền tải, nguồn lực sẵn có… đồng thời đáp ứng xu hướng giảm sự bốc hơi nước.

Phan Vi - M. Phương

Nguồn Tạp chí Công thương: https://tapchicongthuong.vn/day-manh-hien-dai-hoa-quy-trinh--tien-phong-chuyen-doi-so-toan-dien-thuy-dien-thac-mo-huong-toi-nha-may-thong-minh-546525.htm