Đẩy mạnh liên kết đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Du lịch được xác định là ngành kinh tế trọng điểm, đóng góp then chốt vào sự phát triển chung

Những bước chân trong hành trình vạn dặm

Năm 2026 ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách du lịch quốc tế, 150 triệu lượt khách du lịch nội địa. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngay trong quý I/2026, Việt Nam đã đón khoảng 6,76 triệu lượt khách quốc tế, tăng 12,4% so với cùng kỳ 2025, đánh dấu mức cao nhất trong lịch sử; lượng khách du lịch nội địa ước đạt 37,0 triệu lượt. Tổng thu từ khách du lịch ước khoảng 267 nghìn tỷ đồng. Kết quả này mới chỉ là “những bước chân” trong hành trình vạn dặm sắp tới.

Trong cuộc họp diễn ra gần đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, nhấn mạnh ngành văn hóa, thể thao và du lịch có vai trò rất quan trọng với tăng trưởng 2 con số. Ví dụ như nếu tăng mạnh lượng du khách quốc tế tới Việt Nam sẽ giúp tăng thu từ chi tiêu của du khách, từ hàng không, khách sạn, ẩm thực… mà không ảnh hưởng nhiều tới môi trường. Đặc biệt trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động mạnh, Việt Nam là điểm đến rất an toàn, đây là cơ hội rất lớn để thu hút khách quốc tế, song phải có giải pháp đột phá.

Trong tiến trình đó, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Hồ An Phong cho biết, du lịch được xác định là ngành kinh tế trọng điểm, đóng góp then chốt vào sự phát triển chung. Bộ đang khẩn trương xây dựng Đề án tổng kết Nghị quyết 08-NQ/TW, từ đó đề xuất Bộ Chính trị ban hành một nghị quyết mới, tạo hành lang pháp lý vững chắc để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu, mô hình tăng trưởng còn thiên về số lượng, hiệu quả và tính bền vững chưa cao. Nhiều sản phẩm du lịch còn trùng lặp, thiếu chiều sâu và giá trị thương hiệu. Cùng với đó, thị trường khách chưa đa dạng, công tác quản trị điểm đến còn bất cập. Công tác xúc tiến, quảng bá chưa đủ mạnh. Năng lực của doanh nghiệp và chất lượng nguồn nhân lực chưa thực sự đáp ứng yêu cầu.

Bên cạnh đó, điểm nghẽn lớn hơn của ngành du lịch lại nằm ở cấu trúc phát triển thiếu đồng bộ. PGS, TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam phân tích, nhiều địa phương đã bắt đầu tái cấu trúc lợi thế du lịch theo hướng mới. Tuy nhiên, nhìn tổng thể, ngành du lịch Việt Nam vẫn thiếu tính bài bản và chưa đủ cởi mở để tạo ra các sản phẩm đủ sức cạnh tranh quốc tế. Kinh tế đêm chưa phong phú, nhiều sản phẩm độc đáo chưa dám làm mạnh tay. Công nghiệp văn hóa mới chỉ ở giai đoạn nhận diện vai trò chứ chưa biến được thành tiền bạc, giá trị thực sự.

Xóa bỏ sự rời rạc giữa các chủ thể trong chuỗi dịch vụ

Không chỉ vậy, điểm yếu cố hữu của du lịch Việt Nam là sự rời rạc giữa các chủ thể tham gia chuỗi dịch vụ. Hàng không lo phần hàng không, khách sạn lo phần khách sạn, nhà hàng lo phần nhà hàng. Ai cũng muốn giữ phần lợi ích của mình. Do đó, cần nhanh chóng xây dựng chuỗi liên kết có cam kết giữa hàng không, doanh nghiệp lữ hành, địa phương và hệ thống dịch vụ. Việc liên kết này không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu mà phải có cơ chế phối hợp thực chất, thậm chí cần những cam kết hành động mang tính ràng buộc, PGS, TS. Trần Đình Thiên nhấn mạnh.

Thực tế, việc liên kết hợp tác phát triển du lịch đang dần được ứng dụng không chỉ là các sản phẩm, dịch vụ mà còn có cả cơ chế, chính sách. Gần đây nhất là Chương trình liên kết hợp tác phát triển du lịch các tỉnh Tây Bắc mở rộng và Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2030 vừa được triển khai.

Theo đó, giai đoạn 2026-2030, các tỉnh Tây Bắc mở rộng (bao gồm Sơn La, Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Lai Châu, Lào Cai, Lạng Sơn và Thái Nguyên) cùng Thành phố Hồ Chí Minh thống nhất hợp tác các nội dung trong công tác quản lý nhà nước về du lịch, phát triển và liên kết sản phẩm du lịch; hợp tác triển khai chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển du lịch, quảng bá xúc tiến và thu hút đầu tư phát triển du lịch, cũng như phát triển nguồn nhân lực du lịch. Mục tiêu nhằm tăng tỷ lệ khách du lịch trao đổi hai chiều giữa các tỉnh Tây Bắc mở rộng và Thành phố Hồ Chí Minh. Bên cạnh thúc đẩy tăng trưởng bền vững ngành du lịch, các bên sẽ phối hợp xây dựng kế hoạch phát triển du lịch đồng bộ giữa các địa phương, hỗ trợ phát huy lợi thế địa phương và khai thác nguồn lực hợp lý.

Giải pháp này phù hợp với định hướng chung của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Theo đó, các địa phương cần chuyển mạnh từ liên kết theo sự kiện sang liên kết theo chuỗi giá trị du lịch, trọng tâm là xây dựng một số sản phẩm liên vùng có sức cạnh tranh, có khả năng thương mại hóa và gắn với thương hiệu chung của Tây Bắc mở rộng. Đặc biệt, cần phát huy rõ hơn vị trí cửa ngõ thị trường của Thành phố Hồ Chí Minh với vai trò trung tâm phân phối khách, trung tâm doanh nghiệp lữ hành, truyền thông, đầu tư và kết nối quốc tế hàng đầu cả nước.

Không chỉ vậy, theo Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng, hàng không và du lịch có mối quan hệ gắn bó, tương hỗ chặt chẽ và mang tính chiến lược đối với phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước. Trong đó, hàng không đóng vai trò “mở đường”, kết nối dòng khách, mở rộng không gian phát triển; còn du lịch tạo ra nhu cầu vận tải, thúc đẩy tăng trưởng cho ngành hàng không. Ở chiều ngược lại, sự phát triển của du lịch tiếp tục tạo động lực để mở rộng đường bay, tăng tần suất khai thác và nâng cấp hạ tầng hàng không. Do đó, cần tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không - du lịch - địa phương; đẩy mạnh xúc tiến thị trường quốc tế trọng điểm và mở thêm các đường bay mới tới thị trường tiềm năng.

"Chỉ khi tạo được sự liên kết chặt chẽ, dài hạn và đồng bộ giữa các chủ thể, mới có thể phát huy hết tiềm năng, trở thành động lực tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới", ông Uông Việt Dũng nhấn mạnh.