Đẩy mạnh phân cấp, cắt giảm thủ tục trong lĩnh vực viễn thông, công nghệ

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ. Ảnh: Media Quốc hội.

Ngày 24/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, với 100% đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Trước khi biểu quyết, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã báo cáo tiếp thu, giải trình Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Theo Phó Thủ tướng, các quy định mới tập trung cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân định rõ thẩm quyền quản lý và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, qua đó tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp công nghệ, viễn thông và đổi mới sáng tạo.

Đối với lĩnh vực tần số vô tuyến điện, luật điều chỉnh thẩm quyền cấp, công nhận và thu hồi chứng chỉ vô tuyến điện viên, qua đó tạo cơ sở bãi bỏ ngành nghề kinh doanh có điều kiện "Đào tạo, cấp chứng chỉ vô tuyến điện viên".

Theo quy định mới, Bộ Xây dựng quản lý việc cấp, công nhận và thu hồi chứng chỉ vô tuyến điện viên trong lĩnh vực hàng hải, hàng không, trừ những trường hợp thuộc phạm vi quốc phòng, an ninh. Bộ Quốc phòng và Bộ Công an phụ trách các chứng chỉ liên quan đến nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý chứng chỉ vô tuyến điện nghiệp dư. Việc phân định lại thẩm quyền nhằm hạn chế chồng chéo trong công tác đào tạo, sát hạch, cấp chứng chỉ và quản lý người sử dụng thiết bị vô tuyến điện.

Đối với Luật Viễn thông, một số điều kiện liên quan đến cấp giấy phép viễn thông, tham gia đấu giá, thi tuyển quyền sử dụng tần số và hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền được cắt giảm.

Cùng với việc đơn giản hóa thủ tục, cơ quan quản lý sẽ tăng cường giám sát hoạt động của doanh nghiệp thông qua dữ liệu số, báo cáo, thanh tra và kiểm tra. Doanh nghiệp vi phạm quy định có thể bị đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động cung cấp dịch vụ theo quy định.

Luật cũng bổ sung quy định về chia sẻ hạ tầng viễn thông để phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Việc chia sẻ được thực hiện trên cơ sở hợp đồng hoặc hình thức văn bản phù hợp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Chính phủ sẽ quy định cụ thể cơ chế, chính sách chia sẻ hạ tầng theo yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong từng thời kỳ.

Đối với lĩnh vực giao dịch điện tử, luật mới cắt giảm thủ tục gia hạn giấy phép và thay đổi nội dung giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy. Theo Chính phủ, việc bãi bỏ các thủ tục này dựa trên cơ sở khai thác dữ liệu dùng chung và tăng cường kết nối giữa các cơ quan quản lý.

Doanh nghiệp chỉ phải thông báo, cập nhật thông tin một lần tại cơ quan đăng ký doanh nghiệp thay vì thực hiện nhiều thủ tục hành chính liên quan. Cơ chế quản lý cũng được chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Cơ quan quản lý sẽ theo dõi hoạt động của doanh nghiệp thông qua báo cáo, chia sẻ thông tin trên môi trường điện tử và kiểm tra trong quá trình doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng. Ảnh: Media Quốc hội.

Đối với Luật Chuyển giao công nghệ, luật mới quy định, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan xây dựng và ban hành chương trình phát triển thị trường khoa học và công nghệ quốc gia.

Chương trình phải hướng tới giải quyết những vấn đề có tính liên ngành, liên vùng. Việc thẩm định được thực hiện thông qua hội đồng gồm đại diện các bộ, ngành, địa phương và chuyên gia hoặc lấy ý kiến bằng văn bản của các cơ quan liên quan.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng chủ trì, phối hợp với các Bộ và UBND cấp tỉnh xây dựng, ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành chương trình, đề án, chính sách về nhập khẩu công nghệ.

Các chính sách tập trung phát triển thị trường khoa học và công nghệ, thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng và đổi mới công nghệ. Phạm vi chính sách được áp dụng trên cả nước, trong đó chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp tại khu vực miền núi, biên giới.

Một điểm mới quan trọng khác, luật quy định về cấp băng tần trong trường hợp đặc biệt cho doanh nghiệp Nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh, nhằm kết hợp phát triển kinh tế với thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Theo đó, Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an có trách nhiệm lập đề án sử dụng băng tần, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trước khi Bộ Khoa học và Công nghệ cấp phép. Đề án phải xác định cụ thể nhiệm vụ quốc phòng, an ninh giao cho doanh nghiệp. Lượng tần số phục vụ các nhiệm vụ này phải chiếm tỷ lệ cơ bản trong tổng lượng tần số đề nghị cấp phép. Việc sử dụng băng tần phải bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, bảo vệ bí mật Nhà nước và cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực viễn thông.

Chậm nhất 9 tháng trước khi giấy phép hết hiệu lực, Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an phải đánh giá hiệu quả sử dụng băng tần và báo cáo Thủ tướng xem xét quyết định dừng hoặc tiếp tục thực hiện đề án. Thời gian tiếp tục thực hiện không quá 10 năm.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Riêng quy định về cấp băng tần cho doanh nghiệp Nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh và các nội dung sửa đổi Luật Chuyển giao công nghệ có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.