Đẩy nhanh tiến độ thu tiền sử dụng đất, tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển

Xã Nho Quan đẩy mạnh nguồn thu từ đất để tạo nguồn lực đầu tư hạ tầng.

Khơi thông nguồn thu

Năm 2026, dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh được HĐND tỉnh giao là 80.260,8 tỷ đồng. Trong đó, thu tiền sử dụng đất là 42.402 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dự toán thu ngân sách. Theo báo cáo của Sở Tài chính, 7 tháng năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt 37.708,7 tỷ đồng, bằng 47% dự toán HĐND tỉnh giao và bằng 92,4% so với cùng kỳ. Thu tiền sử dụng đất đạt 9.126 tỷ đồng, bằng 21,5% dự toán và bằng 48,8% so với cùng kỳ.

Dự toán thu tiền sử dụng đất năm 2026 gồm 18.088 tỷ đồng từ các khu đất giao cho nhà đầu tư theo hình thức lựa chọn nhà đầu tư, đấu giá quyền sử dụng đất; 22.848,2 tỷ đồng từ các khu đất được Nhà nước đầu tư hạ tầng; 1.465,8 tỷ đồng từ chuyển mục đích sử dụng đất và đấu giá đất xen kẹp.

Đại lộ Hoa Lư hoàn thiện và đưa vào sử dụng tạo dư địa phát triển cho các xã miền núi của tỉnh Ninh Bình.

Kết quả rà soát đến ngày 4/8 cho thấy, tiến độ giữa các nhóm thu còn chênh lệch. Thu từ các khu đất giao cho nhà đầu tư theo hình thức lựa chọn nhà đầu tư, đấu giá quyền sử dụng đất đạt 1.454 tỷ đồng, bằng 8,04% dự toán. Thu tại các khu đất được Nhà nước đầu tư hạ tầng đạt 6.322 tỷ đồng, bằng 28,4%. Thu từ chuyển mục đích sử dụng đất và đấu giá đất xen kẹp đạt 1.313 tỷ đồng, bằng 89,6% dự toán.

Số thu tiền sử dụng đất chưa đạt tiến độ đã ảnh hưởng đến khả năng cân đối, phân bổ vốn cho các nhiệm vụ đầu tư phát triển. Trong khi đó, nhu cầu vốn dành cho các dự án chuyển tiếp, công trình khởi công mới và các nhiệm vụ cấp thiết của tỉnh còn lớn.

Theo phân tích của các cơ quan chuyên môn, nhiều dự án khai thác quỹ đất đang gặp vướng mắc trong xác định nguồn gốc đất, xây dựng phương án bồi thường, xác định giá đất và di dời công trình hạ tầng kỹ thuật. Một số hộ dân chưa đồng thuận với phương án giải phóng mặt bằng. Thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa mất nhiều thời gian. Tiến độ lập, điều chỉnh quy hoạch và chuẩn bị đầu tư tại một số dự án còn chậm.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng dự án phải chuyển giao tương đối lớn. Nhiều dự án được chuyển về các ban quản lý dự án cấp tỉnh hoặc UBND cấp xã cần tiếp tục rà soát hồ sơ, xác định nhiệm vụ và hoàn thiện thủ tục. Việc phối hợp giữa một số cơ quan, đơn vị có lúc chưa chặt chẽ; một số chủ đầu tư chưa kịp thời xử lý hoặc báo cáo vướng mắc thuộc thẩm quyền.

Tại xã Nho Quan, nhiệm vụ thu tiền sử dụng đất trong những tháng cuối năm đang được tập trung thực hiện. Đồng chí Hoàng Ngọc Vinh, Trưởng phòng Kinh tế, xã Nho Quan cho biết: Số thu tiền sử dụng đất UBND tỉnh giao xã thực hiện trong 6 tháng cuối năm 2026 là 897,448 tỷ đồng. Đến hết tháng 7, kết quả thu mới đạt khoảng 39,5% kế hoạch nên nguồn điều tiết vào ngân sách xã còn hạn chế. Theo đó, địa phương đang rà soát tiến độ từng khu đất, tập trung xử lý vướng mắc về hồ sơ, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng. Những khu đất đủ điều kiện sẽ được hoàn thiện thủ tục để sớm tổ chức đấu giá. Nguồn thu này có ý nghĩa quan trọng đối với việc bố trí vốn cho các công trình chuyển tiếp và dự án dự kiến khởi công mới trên địa bàn.

Xã Nho Quan tập trung nguồn lực hoàn thành trường THCS Nho Quan 1 trước năm học mới.

Bên cạnh những khó khăn chung, các địa phương tại xã Giao Thủy, một số dự án khu dân cư tập trung còn vướng trong công tác thẩm định, hoàn thiện hồ sơ, đầu tư hạ tầng và giải phóng mặt bằng. Những vấn đề này đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đấu giá và kết quả thu tiền sử dụng đất. Đồng chí Trần Hoài Thanh, Chủ tịch UBND xã Giao Thủy cho biết, địa phương đang tập trung rà soát từng dự án, phân công cán bộ phụ trách và xác định thời gian hoàn thành từng phần việc. Đối với các khu đất đã đủ điều kiện, xã chủ động xây dựng phương án đấu giá để tạo nguồn thu, bảo đảm cân đối ngân sách năm 2026. Các khoản còn tồn đọng, nhất là thu từ đất công ích, tiền thuê đất, cũng được kiểm tra, đối chiếu và đôn đốc theo quy định.

Giải quyết dứt điểm vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thu

Theo đồng chí Trịnh Quang Nam, Phó trưởng Thuế cơ sở 2 tỉnh Ninh Bình cho biết, công tác quản lý các khoản thu liên quan đến đất hiện gặp khó khăn do thông tin người nộp thuế có nhiều biến động sau sắp xếp đơn vị hành chính. Một số trường hợp chuyển nhượng, tách hộ hoặc thay đổi chủ sử dụng đất chưa được cập nhật kịp thời vào sổ bộ thuế. Các khoản tồn đọng từ những năm trước cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện nhiệm vụ thu. Hiện, Thuế cơ sở 2 đang phối hợp với các địa phương rà soát người sử dụng đất, đối chiếu sổ bộ, cập nhật thông tin còn thiếu hoặc có biến động. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính tiếp tục được đẩy mạnh. Hình thức nộp thuế qua ngân hàng được mở rộng, bảo đảm quản lý, hạch toán và cấp chứng từ đúng quy định.

Ngành thuế nỗ lực chuyển đổi số hỗ trợ người nộp thu.

Xác định nguồn thu từ đất giữ vai trò quan trọng trong cân đối ngân sách địa phương vì vậy, những tháng cuối năm, UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành liên quan phối hợp với các địa phương tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, quy hoạch, thủ tục đầu tư, xác định giá đất và tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất để đẩy nhanh tiến độ thu.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Tài chính đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương cập nhật kết quả thu hằng tuần; rà soát tiến độ từng dự án, từng khu đất để kịp thời tham mưu UBND tỉnh giải quyết những vấn đề phát sinh. Trọng tâm là đẩy nhanh các dự án có khả năng hoàn thiện thủ tục và tạo nguồn thu trong năm 2026; điều hành chi đầu tư phù hợp với khả năng thu, bảo đảm cân đối ngân sách và sử dụng nguồn lực đúng quy định.

Ngành Thuế Ninh Bình phối hợp với hệ thống ngân hàng thương mại để hỗ trợ người nộp thuế.

Đối với các dự án khai thác quỹ đất cấp tỉnh, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh được yêu cầu rà soát toàn bộ danh mục theo kế hoạch giao. Những dự án đủ điều kiện phải sớm hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để tổ chức đấu giá. Vướng mắc thuộc thẩm quyền cần được giải quyết ngay; nội dung vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo UBND tỉnh, không để kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ thu.

Cùng với đó, các sở, ngành liên quan tập trung rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục lập quy hoạch chi tiết, thu hồi đất, giao đất, xác định giá đất, phê duyệt phương án đấu giá và thẩm định hồ sơ dự án. Đối với các dự án có khả năng tạo nguồn thu trong năm 2026, hồ sơ cần được xử lý ngay khi bảo đảm đầy đủ điều kiện theo quy định.

Đối với cấp xã khẩn trương rà soát quỹ đất, lựa chọn khu vực phù hợp để đầu tư hạ tầng phục vụ đấu giá. Nguồn vốn cần được ưu tiên cho những khu đất có khả năng hoàn thành thủ tục, tổ chức đấu giá và tạo nguồn thu trong năm. Công tác giải phóng mặt bằng phải có kế hoạch cụ thể theo từng vị trí, xác định rõ cán bộ phụ trách và thời hạn hoàn thành.

Để hoàn thành dự toán thu ngân sách nhà nước được HĐND tỉnh giao, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị liên quan phải chủ động phối hợp, giải quyết dứt điểm khó khăn, không để chậm trễ do nguyên nhân chủ quan. Đẩy nhanh tiến độ đấu giá và thu tiền sử dụng đất sẽ bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, thu hút đầu tư, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của tỉnh năm 2026.