ĐBQH: Cần tháo gỡ việc 'cha mẹ muốn chia đất cho con nhưng vướng hạn mức đất ở'

Sáng 29/10, góp ý vào dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ (Đoàn Đà Nẵng) thông tin, qua các cuộc tiếp xúc cử tri, nhiều người phản ánh tình trạng đất được sử dụng ổn định qua nhiều thế hệ, thậm chí do ông cha để lại, nhưng khi cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lại bị thay đổi cách xác định loại đất.

Đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ.

Dẫn ví dụ một thửa đất có diện tích 700m², ông Hạ cho biết trước đây, do cách ghi chép không thống nhất, có nơi ghi là đất thổ cư, có nơi ghi đất ở, đất vườn hoặc đất trồng cây lâu năm, nhưng đều xác định thời hạn sử dụng lâu dài.

“Tuy nhiên, khi cấp đổi sổ đỏ, chỉ khoảng 200-300m² được công nhận là đất ở sử dụng lâu dài, phần diện tích còn lại được xác định là đất trồng cây lâu năm, thuộc nhóm đất nông nghiệp với thời hạn sử dụng 40 năm”, đại biểu nêu thực tế.

Điều này dẫn đến bất cập khi Nhà nước thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng. Dù người dân đã sử dụng đất ổn định từ lâu, phần diện tích 400m² đất ở lâu đời còn lại không được công nhận là đất ở và chỉ được bồi thường theo loại đất nông nghiệp.

“Đây là vấn đề gây bức xúc rất lớn trong Nhân dân khi thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng”, ông Tạ Văn Hạ nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, ông Hạ phản ánh những khó khăn trong việc tách thửa đất để chia cho các thành viên trong gia đình.

Đại biểu dẫn trường hợp gia đình có 5 người con cùng sinh sống trên thửa đất của cha mẹ, nhưng khi làm thủ tục tách thửa lại gặp vướng mắc do diện tích đất ở được công nhận đã hết hạn mức.

“Nếu chúng ta sửa luật lần này thì cần nghiên cứu để tháo gỡ cho người dân”, ông Hạ kiến nghị.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Trung Kiên.

Tham gia tranh luận về nội dung này, đại biểu Nguyễn Trung Kiên (đoàn Đồng Nai) đồng tình với phản ánh của đại biểu Tạ Văn Hạ về những bất cập trong xác định hạn mức đất ở, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân khi bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Ông Kiên dẫn thực tế nhiều hộ gia đình ở nông thôn có 5-7 người con, sở hữu thửa đất rộng 500-700m² nhưng khi cấp đổi giấy chứng nhận, diện tích đất ở được công nhận chỉ 360m². Điều này khiến người dân chịu thiệt khi Nhà nước thu hồi đất.

Tuy nhiên, đại biểu cũng lưu ý trường hợp một số giấy chứng nhận được cấp trước đây ghi nhận diện tích đất ở rất lớn, thậm chí hàng nghìn m² đất thổ cư sử dụng lâu dài. Nếu toàn bộ diện tích này đều được tính theo giá đất ở khi bồi thường, lợi ích của Nhà nước có thể bị ảnh hưởng.

Để hài hòa lợi ích giữa các bên, đại biểu Nguyễn Trung Kiên đề xuất nghiên cứu cơ chế xác định hạn mức đất ở gắn với số con trong gia đình. Ví dụ, gia đình có một người con được tính hạn mức 360m², hai người con là 720m²; trường hợp có 3, 4 người con thì tiếp tục tính toán mức phù hợp.

Đại biểu cho rằng cơ chế này có thể góp phần giảm thiệt thòi cho người dân khi bồi thường, giải phóng mặt bằng hoặc phân chia đất thừa kế, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước và doanh nghiệp khi triển khai các công trình phục vụ quốc phòng, an ninh và lợi ích công cộng.