Để không ai đứng ngoài dòng chảy tài chính số

Từ một chiếc điện thoại thông minh ở những bản làng vùng sâu, vùng xa, công nghệ đang từng bước rút ngắn khoảng cách tiếp cận dịch vụ tài chính. Nhưng chuyển đổi số (CĐS) chỉ thực sự có ý nghĩa khi những người thu nhập thấp, phụ nữ nông thôn, hộ kinh doanh nhỏ và người dân ở địa bàn khó khăn không bị bỏ lại phía sau. Câu chuyện của Tổ chức Tài chính vi mô (TCVM) Thanh Hóa cho thấy: muốn số hóa đi vào cuộc sống, công nghệ phải được đặt bên cạnh sự đồng hành của con người, kiến thức và những sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực tế.

Hoạt động nghiệp vụ tại Chi nhánh Thiệu Hóa - Tổ chức TCVM Thanh Hóa.

Hoạt động nghiệp vụ tại Chi nhánh Thiệu Hóa - Tổ chức TCVM Thanh Hóa.

Đưa công nghệ trở nên gần gũi với người dân

CĐS đang làm thay đổi sâu sắc phương thức cung ứng dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, với người dân ở khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc chuyển từ giao dịch trực tiếp sang môi trường số không đơn giản chỉ là “tải một ứng dụng”. Bởi vậy, tài chính toàn diện trong kỷ nguyên số không thể chỉ được hiểu là đưa dịch vụ tài chính lên môi trường trực tuyến. Quan trọng hơn là phải giúp người dân có khả năng tiếp cận, hiểu và sử dụng những dịch vụ đó một cách an toàn, thuận tiện, phù hợp với nhu cầu thực tế.

Đây cũng chính là khoảng trống mà TCVM có thể phát huy vai trò riêng có. Khác với cách tiếp cận thuần túy dựa vào công nghệ, TCVM có lợi thế từ sự gần gũi với khách hàng, từ mạng lưới cán bộ bám cơ sở và sự am hiểu hoàn cảnh của từng hộ gia đình, từng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thực tế, thời gian qua, cán bộ TCVM Thanh Hóa đã trực tiếp về cơ sở, gặp gỡ khách hàng, nắm bắt điều kiện gia đình, nhu cầu vốn và quá trình sử dụng vốn. Sự hiện diện trực tiếp ấy tạo nền tảng để quá trình CĐS không làm mất đi yếu tố con người, mà giúp công nghệ được đưa đến gần người dân hơn.

Tại Tổ chức TCVM Thanh Hóa, tư duy này được cụ thể hóa bằng việc kết hợp công nghệ, con người, sản phẩm tài chính và các hoạt động hỗ trợ phi tài chính. CĐS vì thế không chỉ diễn ra ở phía khách hàng, mà bắt đầu từ chính bên trong tổ chức.

Một trong những bước đi quan trọng là nâng cấp hệ thống quản lý thông tin nội bộ. Trong hoạt động TCVM, dữ liệu khách hàng là cơ sở để cán bộ thực hiện thẩm định, quản lý khoản vay, theo dõi tiền gửi và chăm sóc khách hàng. Khi thông tin được lưu trữ và khai thác hiệu quả hơn, cán bộ có thể truy xuất các báo cáo cần thiết nhanh hơn, giảm sự phụ thuộc vào hồ sơ giấy và những thao tác tìm kiếm thủ công. Dữ liệu cũng tạo cơ sở để tổ chức hiểu khách hàng hơn và cung cấp dịch vụ sát với nhu cầu thực tế.

Điểm đáng chú ý trong quá trình CĐS của Tổ chức TCVM Thanh Hóa là hướng tới việc để khách hàng chủ động tiếp cận thông tin tài chính của chính mình. Đó không chỉ là thay đổi về phương tiện giao dịch, mà còn là thay đổi trong cách người dân tiếp cận và làm chủ thông tin tài chính. Khi có thể chủ động nắm thông tin, người dân bớt phụ thuộc vào khoảng cách địa lý và thời gian đi lại; việc tiếp cận dịch vụ trở nên linh hoạt hơn, nhất là với những người có điều kiện di chuyển khó khăn.

Không chỉ trao vốn mà còn trao năng lực làm chủ sinh kế

Với một hộ kinh doanh nhỏ, một khoản vay có thể giúp mở rộng cửa hàng, bổ sung hàng hóa hoặc đầu tư thêm công cụ sản xuất. Nhưng có vốn chưa đủ để bảo đảm hiệu quả. Người vay còn cần biết quản lý dòng tiền, tiếp thị sản phẩm, tìm kiếm khách hàng, mở rộng thị trường và thích ứng với những phương thức kinh doanh mới.

Cán bộ Tổ chức TCVM Thanh Hóa tư vấn cho khách hàng tại xã Vạn Lộc vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh.

Cán bộ Tổ chức TCVM Thanh Hóa tư vấn cho khách hàng tại xã Vạn Lộc vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh.

Từ yêu cầu thực tế ấy, CĐS trong TCVM không chỉ dừng ở việc đưa sản phẩm tài chính lên môi trường trực tuyến. Thông qua các khóa học trực tuyến, khách hàng có thể tiếp cận thêm kiến thức về quản lý tài chính, marketing, kinh doanh trên nền tảng số, mở rộng thị trường và phát triển hoạt động kinh doanh. Khi kiến thức đi cùng nguồn vốn, người dân có thêm điều kiện để sử dụng đồng vốn hiệu quả hơn, chủ động hơn trước biến động của thị trường và từng bước nâng cao năng lực tự tổ chức sinh kế.

Điều đó đặc biệt có ý nghĩa đối với người có thu nhập thấp, phụ nữ nông thôn, hộ kinh doanh siêu nhỏ và người dân ở miền núi, vùng sâu, vùng xa - những nhóm còn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận công nghệ và dịch vụ tài chính.

Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là “số hóa dịch vụ”, mà phải là “số hóa một cách bao trùm”, để công nghệ không trở thành một rào cản mới đối với chính những người vốn đã khó tiếp cận dịch vụ tài chính.

Tại TCVM Thanh Hóa, sự kết hợp giữa mạng lưới cán bộ ở cơ sở, hệ thống quản lý thông tin, dịch vụ tài chính số và các chương trình đào tạo phi tài chính đang cho thấy một hướng tiếp cận toàn diện hơn. Người dân không chỉ được vay vốn mà còn được khuyến khích tiết kiệm; không chỉ được giao dịch mà còn được tiếp cận thông tin; không chỉ được sử dụng sản phẩm số mà còn được hỗ trợ kiến thức để biến công nghệ thành công cụ phát triển sinh kế và kinh doanh.

Đó cũng là điểm cốt lõi của tài chính toàn diện trong bối cảnh CĐS: công nghệ không thay thế con người, mà giúp sự đồng hành với người dân trở nên thuận tiện, hiệu quả và bền vững hơn.

Khi những thành quả của CĐS có thể đến được với phụ nữ nông thôn, hộ thu nhập thấp, hộ kinh doanh nhỏ và người dân vùng khó khăn, công nghệ mới thực sự trở thành động lực của tiến bộ và phát triển bao trùm. Và cũng từ những “cánh cửa nhỏ” trên mỗi chiếc điện thoại thông minh, một mục tiêu lớn hơn được định hình: để trong dòng chảy của kinh tế số, không ai bị bỏ lại phía sau chỉ vì nơi họ sống, mức thu nhập hay khoảng cách với công nghệ.

Bài và ảnh: Thanh Thùy

Nguồn Thanh Hóa: http://baothanhhoa.vn/de-khong-ai-dung-ngoai-dong-chay-tai-chinh-so-299191.htm