Đề nghị giám sát tối cao về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc

Bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội trình bày Tờ trình về dự kiến chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027. Ảnh: QUANG PHÚC

Tiếp tục chương trình phiên họp sáng 23-4, Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày Tờ trình về dự kiến chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các đại biểu dự họp. Ảnh: QUANG PHÚC

Theo tờ trình, năm 2027, có 2 chuyên đề trọng tâm được đề xuất để Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội lựa chọn thực hiện.

Chuyên đề 1 là việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Chuyên đề 2 là việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021 - 2026.

“Sau khi Quốc hội chọn 1 chuyên đề để giám sát tối cao, chuyên đề còn lại sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội trực tiếp tổ chức giám sát”, Chủ nhiệm Lê Thị Nga nêu rõ.

Theo người đứng đầu Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, đây là những vấn đề mang tính cấp thiết, nổi lên từ thực tế đời sống kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV và các nghị quyết chiến lược của Đảng; phát hiện những điểm nghẽn, khó khăn trong thực thi pháp luật để kịp thời kiến nghị các giải pháp tháo gỡ, góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách và pháp luật. Đây cũng là các chuyên đề được chọn dựa trên ý kiến đề xuất của các cơ quan Quốc hội, đoàn đại biểu Quốc hội và kiến nghị của cử tri, đồng thời cân nhắc để tránh trùng lặp với các hoạt động thanh tra, kiểm tra khác.

ĐB Tạ Đình Thi (Hà Nội), Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường. Ảnh: QUANG PHÚC

Về hoạt động chất vấn, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đề nghị tổ chức 2 phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội tại kỳ họp thứ 3 và kỳ họp thứ 4 của Quốc hội khóa XVI. Để nâng cao hiệu quả cho hoạt động chất vấn trong thời gian tới, hoạt động chất vấn sẽ tập trung vào các nhóm vấn đề mang tính cấp thiết, bám sát thực tiễn đời sống và đáp ứng kỳ vọng của cử tri nhằm làm rõ trách nhiệm của người được chất vấn. Theo đó, các hoạt động khảo sát, giám sát, hội thảo và thu thập tài liệu trước phiên họp sẽ được tăng cường, giúp ĐB Quốc hội có nguồn thông tin phong phú, khách quan phục vụ việc chất vấn.

Tờ trình cũng đã chỉ ra những điểm cần rút kinh nghiệm từ các kỳ trước để nâng cao chất lượng chất vấn; khắc phục tình trạng thời gian tiến hành còn hạn chế và số lượng lượt chất vấn chưa nhiều. Cơ quan của Quốc hội yêu cầu các bộ, ngành không báo cáo mang tính khái quát mà phải phân tích sâu tồn tại, nguyên nhân và đưa ra giải pháp khắc phục cụ thể. Sau phiên chất vấn, Quốc hội sẽ ban hành nghị quyết để làm cơ sở cho việc "giám sát lại" việc thực hiện các cam kết, lộ trình của các bộ trưởng và trưởng ngành.

Thảo luận ở hội trường về dự kiến chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027, ĐB Tạ Đình Thi (Hà Nội), Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhấn mạnh, mục tiêu của giám sát không chỉ dừng lại ở việc phát hiện các sai sót hay vi phạm. Thay vào đó, giám sát phải trở thành "công cụ kiến tạo, thúc đẩy phát triển và tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế". Nói cách khác, hoạt động giám sát trở thành một phương thức quan trọng trong việc kiểm soát quyền lực nhà nước, đồng thời đồng hành cùng Chính phủ để phát triển đất nước.

“Giám sát phải mang tính phản biện sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm để tạo ra kết quả thực chất, bám sát tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về việc nâng tầm giám sát tối cao”, ĐB Tạ Đình Thi nhấn mạnh.

Để hoạt động giám sát đạt hiệu quả cao nhất, ĐB Tạ Đình Thi đề xuất phương thức giám sát theo thời gian thực dựa trên nền tảng công nghệ và dữ liệu số. Theo ĐB, việc truy cập dữ liệu trực tuyến giúp đại biểu đối chiếu, phát hiện ngay các "điểm nghẽn" của chính sách pháp luật khi chúng vừa phát sinh, từ đó có những phản ứng chính sách nhanh chóng và kịp thời.

Với tầm nhìn xa, ĐB Tạ Đình Thi kiến nghị Quốc hội ban hành định hướng công tác giám sát riêng cho nhiệm kỳ khóa XVI nhằm đảm bảo tính đồng bộ, bài bản và chiều sâu, cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết 27 về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, giúp hoạt động giám sát thực sự trở thành động lực cho sự phát triển của đất nước.

ĐB Trần Thị Hoa Ry (Cà Mau), Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Trần Thị Hoa Ry (Cà Mau), Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc đề nghị lựa chọn giám sát tối cao đối với chuyên đề 1: “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính”.

Tuy nhiên, ĐB đề nghị cần nghiên cứu bổ sung thêm nội dung giám sát về việc thực hiện chính sách về chính quyền địa phương hai cấp để có cơ sở đánh giá chủ trương này một cách tổng thể và toàn diện hơn. Nữ ĐB nêu nhiều lý do thực tiễn quan trọng về việc cần giám sát sâu nội dung này và nhấn mạnh: “Cử tri và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã kiến nghị Đảng và Nhà nước cần kịp thời tháo gỡ khó khăn trong việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp để đảm bảo bộ máy hoạt động hiệu quả, gần dân và phục vụ dân tốt hơn”.