Đề nghị xếp hạng Di tích căn cứ Khu ủy Khu V là di tích quốc gia đặc biệt

Quang cảnh tọa đàm.

Tọa đàm có sự tham dự của các đại biểu là đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhân chứng lịch sử, nhà quản lý có kinh nghiệm trong lĩnh vực lịch sử, văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị di tích.

Đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt

Phát biểu khai mạc buổi tọa đàm, bà Hoàng Thị Bích Hạnh- Giám đốc BQL Di tích và Danh thắng TP Đà Nẵng cho biết, Di tích Căn cứ Khu ủy Khu V gồm các địa điểm di tích thành phần phân bố trên địa bàn các xã Nam Trà My (Căn cứ Nước Là), Trà Tân (Khu Căn cứ Nước Oa) và Phước Trà (Khu Căn cứ Phước Trà). Các địa điểm này có mối liên hệ chặt chẽ về lịch sử hình thành, quá trình hoạt động và vai trò trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước; phản ánh quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Khu ủy Khu V đối với chiến trường miền Trung - Tây Nguyên.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cơ quan Khu ủy Khu V đã nhiều lần di chuyển, xây dựng và hoạt động tại các căn cứ thuộc khu vực miền núi Quảng Nam nhằm phù hợp với yêu cầu lãnh đạo cách mạng và tình hình chiến trường từng giai đoạn. Qua các thời kỳ, các căn cứ như Nước Là, Nước Oa và Phước Trà từng là nơi đứng chân của cơ quan lãnh đạo Khu ủy cùng nhiều ban, ngành chuyên môn quan trọng. Tại đây, nhiều chủ trương, quyết sách quan trọng đối với chiến trường Khu V đã được đề ra, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Theo bà Hạnh, Di tích Căn cứ Khu ủy Khu V đã được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia. Tuy nhiên, để phát huy giá trị di tích một cách hiệu quả và bền vững, cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, hoàn thiện cơ sở khoa học và triển khai các giải pháp bảo tồn phù hợp; việc bảo tồn phải gắn với giáo dục truyền thống cách mạng và quảng bá giá trị văn hóa địa phương.

Thông qua buổi tọa đàm nhằm ghi nhận ý kiến của các nhân chứng lịch sử, cán bộ từng hoạt động tại Căn cứ Khu ủy Khu V; tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà nghiên cứu để làm rõ, kiểm chứng và bổ sung các luận cứ khoa học về giá trị lịch sử tiêu biểu của di tích; đồng thời thu thập, bổ sung tư liệu phục vụ lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Căn cứ Khu ủy Khu V và định hướng công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích trong thời gian tới.

Vai trò chiến lược của căn cứ Khu ủy Khu V

Tại buổi tọa đàm, đã có 16 tham luận của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà quản lý và nhân chứng lịch sử. Các ý kiến tập trung làm rõ bối cảnh hình thành, vai trò chiến lược của các căn cứ Nước Là, Nước Oa và Phước Trà trong kháng chiến chống Mỹ. Đồng thời, nhiều chuyên gia đề xuất các giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích gắn với giáo dục truyền thống, phát triển du lịch lịch sử - văn hóa.

Trong tham luận có chủ đề “Vai trò của căn cứ Khu ủy Khu V đối với phong trào cách mạng miền Trung - Tây Nguyên thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước” của Đại tá, ThS. Nguyễn Hoài Tân (Trưởng phòng Khoa học quân sự Quân khu V) đã góp phần khẳng định vai trò của Căn cứ Khu ủy Khu V như một trung tâm đầu não chiến lược, nơi hoạch định và triển khai nhiều chủ trương quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của chiến trường Khu V trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Hay tham luận “Vị trí và giá trị tiêu biểu của di tích căn cứ Khu ủy Khu V trong hệ thống di tích cách mạng Việt Nam” của TS. Lưu Anh Rô (Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị TP Đà Nẵng) cho rằng, xét theo tiêu chí về giá trị tiêu biểu toàn quốc, hệ thống Căn cứ Khu ủy Khu V có vị trí đặc biệt trong mạng lưới căn cứ địa cách mạng Việt Nam trải dài từ Bắc vào Nam. Đây là khu căn cứ giữ vai trò trung chuyển, kết nối và bảo đảm sự vận hành liên tục của tuyến chi viện chiến lược Bắc Nam, cả miền Trung - Tây Nguyên và hai nước bạn Lào - Campuchia.

Trong khi đó, tham luận của cựu binh Phạm Thông (nguyên cán bộ Ban Tuyên huấn Khu V), người có nhiều năm hoạt động tại chiến trường Khu V trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khẳng định: Căn cứ địa Khu V là một trong những di tích có tầm lịch sử vô cùng quan trọng. Trong suốt 20 năm, từ đây đã phát đi những mệnh lệnh cao nhất để tiến hành kháng chiến tại khúc ruột miền Trung… Đây lại thêm một niềm tự hào lớn cho đất và người Quảng Nam. Căn cứ cần phải được Đảng và Nhà nước cho tiến hành phục dựng đúng tầm lịch sử của nó đối với toàn bộ lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc…

Các tham luận và ý kiến tại tọa đàm đã góp phần tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của hệ thống Căn cứ Khu ủy Khu V trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; làm rõ hơn giá trị lịch sử, quân sự, chính trị và ý nghĩa giáo dục truyền thống của di tích đối với chiến trường Khu V cũng như lịch sử cách mạng Việt Nam. Đặc biệt, nhiều tư liệu, ký ức của các nhân chứng lịch sử được chia sẻ tại tọa đàm là những nguồn thông tin quý báu, góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác lập hồ sơ đề nghị xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt đối với Di tích Căn cứ Khu ủy Khu V.