Để 'nguyên khí quốc gia' hội tụ và tỏa sáng

Từ tư tưởng "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia", những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mở ra tư duy mới về phát hiện, trọng dụng và phát triển nhân tài, để trí tuệ Việt Nam được hội tụ, cống hiến và tỏa sáng trong kỷ nguyên phát triển mới.

Từ lâu, ông cha ta đã khẳng định: "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia". Đó không chỉ là lời tôn vinh trí tuệ mà còn là một triết lý sâu sắc về xây dựng đất nước: muốn quốc gia hưng thịnh phải biết tìm người tài, đặt họ đúng vị trí và tạo điều kiện để tài năng được chuyển hóa thành những giá trị phục vụ nhân dân.

Trong kỷ nguyên mà tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng quyết định năng lực tự chủ, sức cạnh tranh của mỗi quốc gia, công tác nhân tài càng mang ý nghĩa chiến lược. Bởi vậy, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trực tiếp chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan sáng 24/8 cho thấy sự quan tâm đặc biệt của người đứng đầu Đảng, Nhà nước đối với nguồn lực quan trọng nhất của phát triển: con người.

Sáng 24/8/2026, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về "Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới". Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Không dừng lại ở việc đánh giá thực trạng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đặt ra một hệ thống quan điểm, yêu cầu và nhiệm vụ có tính định hướng lâu dài. Xuyên suốt những chỉ đạo ấy là tinh thần đổi mới mạnh mẽ: công tác nhân tài phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước; lấy lợi ích quốc gia, dân tộc làm định hướng cao nhất; gắn việc tìm kiếm, thu hút và trọng dụng người tài với những bài toán lớn, những ngành, lĩnh vực và công trình có ý nghĩa quyết định đối với tương lai đất nước.

Trước hết, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã làm rõ một vấn đề nền tảng: phải nhận diện đúng nhân tài.

Nhân tài không thể chỉ được đo bằng bằng cấp, học hàm, học vị, chức vụ quản lý hay thâm niên công tác. Những yếu tố đó có giá trị tham khảo nhưng không thể thay thế năng lực thực tế. Người tài phải được nhận diện chủ yếu bằng phẩm chất, tư duy sáng tạo, sản phẩm cụ thể, uy tín nghề nghiệp và giá trị cống hiến.

Đây là sự chuyển đổi rất quan trọng: từ "nhìn hồ sơ" sang đánh giá năng lực; từ chú trọng danh vị sang coi trọng sản phẩm; từ đánh giá con người qua những gì họ đang sở hữu sang đánh giá bằng những giá trị họ có thể tạo ra cho tổ chức, cộng đồng và đất nước.

Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện một tư duy nhất quán: nhân tài phải được nhận diện bằng năng lực thực tế, được giao nhiệm vụ cụ thể, trao quyền tương xứng và đánh giá bằng sản phẩm, kết quả cùng tác động đối với sự phát triển của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Thống Nhất - TTXVN

Muốn tìm đúng người, trước hết phải xác định đúng bài toán. Đất nước đang cần giải quyết vấn đề gì? Những ngành, lĩnh vực nào cần người có khả năng dẫn dắt? Sản phẩm cuối cùng phải là một công nghệ mới, một công trình khoa học, một mô hình quản trị hiệu quả, một doanh nghiệp có sức cạnh tranh hay một chính sách đủ sức tháo gỡ điểm nghẽn?

Từ cách tiếp cận đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương xác định rõ những bài toán lớn cần nhân tài giải quyết; gắn từng nhiệm vụ với mục tiêu, sản phẩm, thời hạn, nguồn lực, thẩm quyền và tiêu chí đánh giá. Khi bài toán được công khai và lượng hóa, việc tìm kiếm nhân tài mới có địa chỉ cụ thể, tránh tình trạng nói nhiều về thu hút người giỏi nhưng chưa xác định rõ họ sẽ làm gì và phải tạo ra kết quả nào.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Thống Nhất - TTXVN

Một chỉ đạo có ý nghĩa đột phá khác là thu hút phải gắn liền với trọng dụng. Người tài không chỉ cần một vị trí hay mức đãi ngộ tương xứng, mà cần được giao nhiệm vụ đủ lớn, có quyền quyết định, quyền lựa chọn cộng sự và được bảo đảm dữ liệu, thiết bị, hạ tầng, ngân sách cùng điều kiện làm việc cần thiết.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu mỗi nhân tài chủ chốt phải được giao một "gói nhiệm vụ" hoàn chỉnh, trong đó xác định rõ mục tiêu, quyền hạn, nguồn lực, trách nhiệm và sản phẩm phải đạt. Chỉ đạo này đã đặt người tài vào vị trí chủ thể sáng tạo, đồng thời thiết lập cơ chế trách nhiệm minh bạch: trao quyền phải đi cùng trách nhiệm; đãi ngộ phải gắn với kết quả; tin tưởng nhưng phải có tiêu chí đánh giá cụ thể.

Một hạt giống tốt khó nảy mầm trên mảnh đất khô cằn. Tài năng cũng khó phát huy trong môi trường khép kín, bình quân, nặng về thủ tục hoặc tồn tại tâm lý đố kỵ, e ngại cái mới. Vì vậy, xây dựng chiến lược nhân tài cũng chính là kiến tạo một nền văn hóa tổ chức biết tôn trọng khác biệt, khuyến khích tranh luận, bảo vệ sáng tạo và ghi nhận cống hiến một cách công bằng.

Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong yêu cầu phân biệt rủi ro của hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm với hành vi vi phạm pháp luật; bảo vệ người dám đổi mới nhưng không buông lỏng kỷ luật. Đây là sự cân bằng cần thiết giữa sáng tạo và kỷ cương. Người tài phải có không gian để thử nghiệm, nhưng tài năng chân chính luôn phải đi cùng đạo đức, liêm chính, trách nhiệm giải trình và tinh thần phụng sự.

Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước không chỉ đặt ra yêu cầu người tài hoàn thành nhiệm vụ cá nhân mà còn phải để lại năng lực cho tổ chức. Giá trị của một chuyên gia không chỉ nằm ở một sản phẩm xuất sắc, mà còn được thể hiện ở khả năng xây dựng đội ngũ, đào tạo người kế cận, chuyển giao tri thức, chuẩn hóa quy trình, hình thành dữ liệu và tài sản trí tuệ.

1 / 6

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo.

2 / 6

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo.

3 / 6

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc.

4 / 6

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc.

5 / 6

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc.

6 / 6

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc.

1 / 6

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo.

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

Sáng 24/8/2026, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về "Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới". Ảnh: THỐNG NHẤT – TTXVN

Nếu một người giỏi rời đi và tổ chức trở lại điểm xuất phát, việc trọng dụng ấy chưa thể coi là bền vững. Người tài thực sự phải trở thành hạt nhân lan tỏa, giúp nhiều người cùng trưởng thành và chuyển hóa năng lực cá nhân thành năng lực chung của quốc gia.

Từ tầm nhìn dài hạn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định nguồn nhân tài bền vững nhất phải được hình thành từ chính người Việt Nam. Điều đó đòi hỏi phải bắt đầu từ giáo dục, xây dựng các chương trình chuyên biệt cho học sinh, sinh viên có năng khiếu và năng lực nổi trội; đồng thời trao quyền tự chủ cao hơn cho các trường đại học, viện nghiên cứu, đi đôi với trách nhiệm về chất lượng, liêm chính học thuật và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

1 / 9

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Triển lãm.

2 / 9

Khách tham quan Triển lãm.

3 / 9

Khách tham quan Triển lãm.

4 / 9

Khách tham quan Triển lãm.

5 / 9

Khách tham quan Triển lãm.

6 / 9

Tác phẩm nghệ thuật tại Triển lãm.

7 / 9

Khách tham quan Triển lãm.

8 / 9

Khách tham quan Triển lãm.

9 / 9

Khách tham quan Triển lãm.

1 / 9

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Triển lãm.

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

Triển lãm nghệ thuật “Đạo học ngàn năm”, nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và những giá trị bền vững của nền giáo dục Việt Nam. Ảnh: KHÁNH HÒA - TTXVN

Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải trở thành chủ thể trung tâm của hệ sinh thái nhân tài, trực tiếp tham gia xác định nhu cầu, đào tạo, nghiên cứu, đầu tư và thương mại hóa sản phẩm. Khi Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp cùng tham gia, dòng chảy nhân tài mới được lưu chuyển linh hoạt, gắn tri thức với sản xuất và biến ý tưởng thành giá trị kinh tế - xã hội.

Tư duy rộng mở còn thể hiện trong định hướng kết nối trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và xây dựng cơ chế thu hút nhân tài quốc tế thực sự cạnh tranh. Đề xuất nghiên cứu "Thị thực nhân tài Việt Nam", cùng cơ chế một cửa và các chính sách đồng bộ về tiền lương, cư trú, lao động, thuế, nhà ở, y tế, giáo dục, cho thấy yêu cầu chuyển từ lời mời gọi chung chung sang những điều kiện cụ thể, minh bạch và đủ sức thuyết phục.

Mục tiêu cuối cùng của chiến lược nhân tài, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, phải là tạo ra những công trình, công nghệ, doanh nghiệp, chính sách và giá trị mới; hình thành đội ngũ đủ sức đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và tự chủ.

Chính sách tiến bộ đến đâu cũng khó thành công nếu trách nhiệm thực hiện không rõ ràng. Bởi vậy, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm từ phát hiện, lựa chọn, bố trí đến giao nhiệm vụ và tạo môi trường làm việc cho nhân tài; đồng thời chịu trách nhiệm nếu sử dụng không đúng năng lực hoặc để mất người giỏi vì thiếu công bằng, quản trị yếu kém, đố kỵ, cản trở hay trù dập.

Việc yêu cầu xây dựng hạ tầng quản trị số, cơ sở dữ liệu quốc gia về nhân tài và chuyển từ "điểm người" sang "đo kết quả tác động" cũng mở ra cách quản trị khoa học, minh bạch hơn. Công nghệ sẽ giúp kết nối đúng người với đúng nhiệm vụ, nhưng nền tảng quyết định vẫn là một văn hóa dùng người công tâm, rộng mở và biết trân trọng giá trị cống hiến.

Những chỉ đạo toàn diện, cụ thể của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã xác lập một tầm nhìn mới về công tác nhân tài: không chạy theo danh xưng, không thu hút bằng hình thức, không bố trí theo lối bình quân, mà phải tìm đúng người, giao đúng việc, trao đủ quyền, bảo đảm nguồn lực và đánh giá bằng kết quả.

1 / 7

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng để đưa ra sự lựa chọn đúng đắn, phù hợp trong tương lai.

2 / 7

Bên cạnh phiên đối thoại, các trường đại học, cao đẳng còn giới thiệu phương án tuyển sinh, chỉ tiêu xét tuyển, học phí cũng như cơ hội việc làm cho sinh viên sau tốt nghiệp.

3 / 7

Chương trình "Đối thoại tư vấn hướng nghiệp” thu hút đông đảo học sinh Thủ đô.

4 / 7

Chương trình "Đối thoại tư vấn hướng nghiệp” được tổ chức tại trường THPT Hà Đông

5 / 7

Chương trình "Đối thoại tư vấn hướng nghiệp” được tổ chức tại trường THPT Hà Đông

6 / 7

Học sinh được thầy cô, chuyên gia tuyển sinh tư vấn, giải đáp các thắc trong chương trình.

7 / 7

Bên cạnh phiên đối thoại, các trường đại học, cao đẳng còn giới thiệu phương án tuyển sinh, chỉ tiêu xét tuyển, học phí cũng như cơ hội việc làm cho sinh viên sau tốt nghiệp.

1 / 7

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng để đưa ra sự lựa chọn đúng đắn, phù hợp trong tương lai.

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

❮ ❯

"Đối thoại tư vấn hướng nghiệp" với sự tham gia của nhiều chuyên gia, các trường đại học, cao đẳng, nhằm giúp học sinh có cái nhìn rõ ràng hơn về ngành nghề, xu hướng việc làm trong tương lai, từ đó đưa ra quyết định đúng đắn cho sự nghiệp của mình. Ảnh: THANH TÙNG - TTXVN

Khi mọi người Việt Nam có năng lực đều có cơ hội được phát hiện, bồi dưỡng và cống hiến; khi người tài được tìm đến bởi chính năng lực của mình; khi sáng tạo được khuyến khích, liêm chính được bảo vệ và cống hiến được ghi nhận công bằng, "hiền tài là nguyên khí quốc gia" sẽ không chỉ còn là lời khắc trên bia đá.

Đó sẽ trở thành nguồn năng lượng sống động, hội tụ trí tuệ, đánh thức khát vọng và tạo nên sức bật mạnh mẽ để Việt Nam tự tin tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.

Bài viết: HIỀN LƯƠNG

Nguồn ảnh: THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

BÁO THỂ THAO VÀ VĂN HÓA