Để phát triển công nghiệp hỗ trợ

Định hình không gian phát triển

Không phát triển theo hướng dàn trải, tỉnh đã quy hoạch không gian phát triển công nghiệp hỗ trợ gắn liền với hệ thống khu kinh tế (KKT), khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp (CCN) và các hành lang giao thông huyết mạch trên địa bàn.

Theo đó, ngành công nghiệp hỗ trợ của tỉnh sẽ được phát triển ở vùng động lực trung tâm (gắn với KKT Đông Nam Quảng Trị, KCN Quảng Trị và dải ven biển) đóng vai trò hạt nhân lan tỏa công nghệ. Nơi đây ưu tiên thu hút các dự án FDI quy mô lớn, công nghệ cao thuộc lĩnh vực năng lượng, cơ khí chế tạo, chế biến khoáng sản và logistics cảng biển.

Ở vùng công nghiệp phía Nam sẽ phát triển ở cụm Vĩnh Linh-Bến Quan-Vĩnh Hoàng-Cửa Tùng nhằm tận dụng lợi thế các tuyến cao tốc, đường ven biển và cảng chuyên dụng để tập trung phục vụ chế biến nông-lâm sản và dệt may. Còn vùng trung du và vành đai phía Bắc hướng tới nâng cấp các CCN chuyên ngành thân thiện môi trường, đồng thời tạo quỹ đất di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư.

Công nhân Công ty TNHH MTV DH New sản xuất cuộn cảm cung ứng cho doanh nghiệp lắp ráp điện tử trên địa bàn - Ảnh: M.L

Trên nền tảng không gian đó, Quảng Trị sẽ tập trung nguồn lực thúc đẩy 5 lĩnh vực then chốt gồm: Công nghiệp hỗ trợ cơ khí chế tạo (nâng cao năng lực gia công chính xác, chế tạo thiết bị phục vụ chế biến nông-lâm nghiệp, kết cấu thép và hạ tầng); công nghiệp hỗ trợ ngành năng lượng (thu hút đầu tư sản xuất linh kiện, phụ tùng cho điện gió, điện mặt trời, điện khí và dịch vụ kỹ thuật bảo dưỡng chuyên sâu); công nghiệp hỗ trợ ngành dệt may (đẩy mạnh sản xuất phụ liệu, bao bì, nhãn mác, chỉ may, cúc, khóa kéo nhằm nâng tỉ lệ cung ứng nội tỉnh); công nghiệp hỗ trợ ngành chế biến sâu và logistics (sản xuất bao bì, pallet gỗ, vật tư phục vụ logistics lạnh, hệ thống cấp đông và bảo quản sau thu hoạch); công nghiệp hỗ trợ ngành xây dựng và giao thông (chế tạo các cấu kiện, kết cấu thép kỹ thuật cao cho công trình dân dụng và hạ tầng giao thông).

Từ thực tiễn sản xuất

Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026-2035 đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, nâng tỉ lệ nội địa hóa ngành dệt may lên 50%-55%, ngành cơ khí chế tạo đạt khoảng 30%. Hỗ trợ 20-25 doanh nghiệp (DN) áp dụng hệ thống quản trị sản xuất tiên tiến, 15-20 DN đủ năng lực trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn lớn, đồng thời đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu số về công nghiệp hỗ trợ.

Đến năm 2035, đưa ngành công nghiệp hỗ trợ của tỉnh có năng lực cạnh tranh trong khu vực Bắc Trung bộ với tỉ lệ nội địa hóa dệt may đạt 60%-65%, cơ khí đạt 40% và thu hút từ 1-2 dự án phụ trợ quy mô lớn.

Theo bà Nguyễn Thị Hoa Lý, Phó Giám đốc Nhà máy may Hòa Thọ-Triệu Phong, đa số nguyên phụ liệu ngành dệt may từ chỉ, cúc, khóa kéo cho đến máy móc công nghệ hiện vẫn phụ thuộc thị trường nước ngoài. Điều này khiến DN khó chủ động và tăng chi phí trong sản xuất. “Chúng tôi rất cần sự phát triển bứt phá của ngành công nghiệp hỗ trợ địa phương, đặc biệt là việc thu hút các tập đoàn đa quốc gia đầu tư vốn, công nghệ để tạo dựng hệ sinh thái vệ tinh cung ứng nguyên phụ liệu tại chỗ”, bà Lý chia sẻ.

Còn ông Trần Hữu Duy, Giám đốc Công ty TNHH MTV DH New (DN chuyên sản xuất cuộn cảm cung ứng cho Tập đoàn Sangshin Electronics-Hàn Quốc tại CCN Đông Ái Tử), cho biết, đối tác đã đề nghị nâng gấp đôi số lượng đơn hàng do nhu cầu thị trường tăng mạnh. Cơ hội rất lớn nhưng rào cản tài chính khiến việc mở rộng nhà xưởng, đầu tư thêm máy móc của công ty gặp nhiều trở ngại. Ông Duy mong muốn chính quyền địa phương sớm có các chính sách hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để DN đầu tư mở rộng sản xuất, tạo thêm việc làm cho lao động.

Trao đổi về vấn đề này, ông Phan Hoài Nam, Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết, thời gian tới, sở sẽ phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành hướng dẫn DN thụ hưởng chính sách ưu đãi đối với các dự án sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển theo quy định của Chính phủ.

Đồng thời lồng ghép kinh phí khuyến công, khoa học công nghệ để hỗ trợ đổi mới máy móc, ứng dụng công nghệ xanh và tiết kiệm năng lượng; tham mưu tỉnh định kỳ tổ chức các hội nghị giao thương B2B kết nối DN nội tỉnh với các tập đoàn đa quốc gia và nhà máy lắp ráp; chủ động xúc tiến thu hút đầu tư có chọn lọc vào KKT Đông Nam, KCN Quảng Trị, Tây Bắc Hồ Xá, Bố Trạch.

Cùng đó là chú trọng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để tạo quỹ đất sạch bàn giao cho nhà đầu tư; khảo sát và lập quy hoạch các phân khu dịch vụ logistics, kho bãi vệ tinh dọc các tuyến giao thông quốc gia; khảo sát, đánh giá và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số về DN công nghiệp hỗ trợ để kết nối đồng bộ với hệ thống thông tin quốc gia của Bộ Công thương.

Phát triển công nghiệp hỗ trợ không chỉ tháo gỡ “điểm nghẽn” về nguyên phụ liệu và vốn cho DN, mà còn là yếu tố quyết định thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao. Với sự chủ động từ phía chính quyền, cộng đồng DN tỉnh kỳ vọng các giải pháp hỗ trợ sẽ sớm được thực thi hiệu quả, giúp DN nâng cao năng lực sản xuất, từng bước chủ động làm chủ chuỗi giá trị.