Đề xuất doanh nghiệp 'dẫn dắt' chuỗi để hút vốn vào nông nghiệp

Đa dạng hóa nguồn vốn

Tham dự Hội thảo “Hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi Nguyễn Quang Huy khẳng định, nông nghiệp Việt Nam hiện nay bắt buộc phải thực hiện chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Trước bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng phát triển với những tiêu chuẩn khắt khe, ứng dụng công nghệ số và tiêu chuẩn xanh không chỉ giúp nâng cao năng suất mà đã trở thành vấn đề mang tính "sống còn" với ngành nông nghiệp.

Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi Nguyễn Quang Huy chia sẻ tại phiên thảo luận

Theo ông Huy, đi kèm với quá trình chuyển đổi này, bài toán cung ứng vốn đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, thay vì chỉ phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, các doanh nghiệp nông nghiệp cần tính toán đến việc đa dạng hóa danh mục huy động vốn.

Cụ thể, các doanh nghiệp cần có chiến lược vươn lên niêm yết trên thị trường chứng khoán, trở thành các công ty đại chúng đại diện cho quyền lợi của cổ đông tại các hợp tác xã và hộ nông dân. Thông qua kênh này, mỗi khi phát sinh nhu cầu tài chính trung và dài hạn, doanh nghiệp có thể chủ động huy động vốn đầu tư từ thị trường. Đồng thời, cần có hoạch định chiến lược bài bản trong lĩnh vực số hóa và xanh hóa nhằm thu hút dòng vốn trong nước và quốc tế, đặc biệt là dòng vốn từ các quỹ đầu tư tài chính xanh toàn cầu.

"Sự chủ động này sẽ giúp giảm tải áp lực rất lớn cho hệ thống tài chính ngân hàng", ông Nguyễn Quang Huy nhìn nhận.

Kiến tạo chuỗi giá trị qua mô hình "doanh nghiệp dẫn dắt"

Để tháo gỡ những điểm nghẽn thực tiễn trong việc đưa vốn vào nông nghiệp, chuyên gia từ Đại học Nguyễn Trãi đề xuất một giải pháp mang tính trọng tâm: Nghiên cứu và xây dựng một đề án phát triển doanh nghiệp kinh doanh theo chuỗi.

Theo đó, ở mỗi lĩnh vực nông nghiệp khác nhau, chúng ta sẽ lựa chọn ra những doanh nghiệp đủ tầm để đóng vai trò "dẫn dắt". Với mô hình này, mỗi lĩnh vực khác nhau trong ngành, có thể lựa chọn 500 - 1.000 doanh nghiệp dẫn dắt. Những doanh nghiệp này sẽ chịu trách nhiệm cốt lõi trong việc điều phối và kết nối mạng lưới các hộ nông dân, hợp tác xã và khách hàng tiêu thụ. Đổi lại, họ sẽ được hưởng các cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù từ Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, không chỉ là đầu tàu về kinh tế, các doanh nghiệp dẫn dắt còn mang trọng trách kiến tạo hệ sinh thái. Họ sẽ là những người trực tiếp đào tạo kỹ năng số và bồi dưỡng kiến thức về tín dụng xanh cho người nông dân và các hợp tác xã. Đặc biệt, trong hệ sinh thái này, doanh nghiệp dẫn dắt sẽ đóng vai trò đầu mối chuẩn hóa, tiếp nhận nguồn vốn tín dụng và điều tiết lưu thông dòng vốn đến các mắt xích trong chuỗi.

"Cách làm này sẽ tạo ra sự tập trung có trọng điểm, tối ưu hóa hiệu quả đồng vốn và giúp các ngân hàng giảm bớt áp lực", ông Nguyễn Quang Huy nói.

Cần lập Quỹ Bảo hiểm nông nghiệp quốc gia

Đối với câu hỏi làm thế nào để bảo hiểm thực sự trở thành công cụ chia sẻ rủi ro hiệu quả, hỗ trợ đắc lực cho dòng vốn tín dụng, ông Huy thẳng thắn chỉ ra cần có những bước đột phá về cơ chế.

Theo đó, ông Nguyễn Quang Huy đề xuất cơ quan quản lý nên nghiên cứu thành lập một Quỹ Bảo hiểm nông nghiệp quốc gia. Quỹ này sẽ hoạt động dựa trên cơ chế chia sẻ trách nhiệm, với sự đóng góp chung của nhiều chủ thể trong chuỗi giá trị, bao gồm các hộ nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cũng nhấn mạnh yêu cầu phải thay đổi tư duy từ chính các công ty bảo hiểm. Thay vì cách làm truyền thống, các đơn vị bảo hiểm cần xây dựng cơ chế "đồng hành" sát sao cùng doanh nghiệp và người nông dân.

Thông qua các đợt kiểm tra định kỳ hàng tháng hoặc đột xuất, kết hợp với việc ứng dụng và cung cấp dữ liệu số, các công ty bảo hiểm sẽ đóng vai trò như một màng lọc cảnh báo sớm. Từ những dữ liệu này, doanh nghiệp nông nghiệp sẽ có cơ sở vững chắc để đưa ra các giải pháp quản trị rủi ro từ xa, đảm bảo mô hình kinh doanh hoạt động an toàn và hiệu quả hơn", ông Nguyễn Quang Huy nhận định.