Đề xuất làm làn dừng khẩn cấp liên tục cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc – Liên Khương

Ngày 2-3, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 (BQLDA) tỉnh Lâm Đồng vừa có văn bản đề nghị Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh báo cáo Trung ương hỗ trợ, bổ sung kinh phí đầu tư làn dừng khẩn cấp liên tục đối với hai dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc – Liên Khương.

Phối cảnh cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc.

Làn dừng khẩn cấp liên tục – “hành lang sinh mạng”

Đề xuất này xuất phát từ thực tiễn hai tuyến cao tốc trên có địa hình đèo dốc, mật độ phương tiện lớn, nguy cơ sự cố cao...

Theo thiết kế giai đoạn phân kỳ, cả hai dự án đều bố trí dải dừng xe khẩn cấp không liên tục, mỗi 4–5 km mới có một vị trí dừng. Thiết kế này phù hợp trong điều kiện ngân sách hạn hẹp, song bộc lộ rõ hạn chế khi đưa vào khai thác lâu dài, đặc biệt trên những tuyến có lưu lượng xe lớn, tốc độ cao, địa hình phức tạp.

Thực tế vận hành cao tốc thời gian qua cho thấy, làn dừng khẩn cấp liên tục không chỉ là tiện ích, mà là điều kiện tối thiểu để đảm bảo an toàn giao thông, xử lý sự cố nhanh chóng, giảm thiểu ùn tắc và tai nạn dây chuyền. Làn dừng khẩn cấp liên tục chính là “hành lang sinh mạng” của mỗi tuyến cao tốc.

Khởi công cao tốc Tân Phú -Bảo Lộc.

Đối với dải dừng khẩn cấp gián đoạn có ưu điểm là tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu, phù hợp với điều kiện vốn hạn chế. Tuy nhiên, khi xe gặp sự cố giữa hai điểm dừng, phương tiện buộc phải dừng ngay trên làn chạy, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng. Lực lượng cứu hộ, cứu nạn khó tiếp cận, gây chậm trễ xử lý sự cố, kéo theo ùn tắc kéo dài và với cao tốc đèo dốc như khu vực Lâm Đồng, rủi ro va chạm liên hoàn tăng rất cao.

Làn dừng khẩn cấp liên tục sẽ tạo không gian an toàn tuyệt đối cho xe hỏng, tai nạn, phương tiện ưu tiên; cho phép cứu hộ, cứu nạn tiếp cận nhanh, giảm thời gian phong tỏa tuyến; hạn chế tối đa tai nạn thứ cấp, nguyên nhân gây thương vong lớn nhất trên cao tốc và nâng cao năng lực khai thác, giảm chi phí xã hội dài hạn.

Chiến lược dài hạn

Cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc dài gần 66 km, tổng mức đầu tư giai đoạn phân kỳ hơn 18.000 tỉ đồng, dự án hiện chỉ bố trí làn dừng khẩn cấp không liên tục.

Theo phương án hoàn chỉnh, tuyến cần mở rộng nền đường từ 17 m lên 22 m, bổ sung hai làn dừng khẩn cấp liên tục, mở rộng 15 cây cầu, hầm chui dân sinh và hệ thống thoát nước... Chi phí phát sinh khoảng 1.044 tỉ đồng.

Phối cảnh cao tốc Bảo Lộc- Liên Khương.

Theo BQLDA, nếu tiếp tục thực hiện theo phương án BOT sẽ phát sinh lãi vay, kéo dài thời gian thu phí, làm xáo trộn phương án tài chính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính khả thi của dự án. Vì vậy, đề xuất sử dụng hoàn toàn vốn ngân sách Trung ương được xem là giải pháp tối ưu, giúp dự án giữ đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng và hiệu quả lâu dài.

Cao tốc Bảo Lộc – Liên Khương dài hơn 73 km, tổng vốn đầu tư giai đoạn phân kỳ gần 17.718 tỉ đồng. Giai đoạn hiện tại mới bố trí dải dừng khẩn cấp gián đoạn.

Để hoàn thiện theo tiêu chuẩn cao tốc hiện đại, tuyến cần được nâng cấp hai làn dừng khẩn cấp liên tục, với chi phí phát sinh khoảng 1.900 tỉ đồng.

Tương tự dự án Tân Phú – Bảo Lộc, việc tiếp tục chia sẻ chi phí với nhà đầu tư sẽ làm tăng áp lực tài chính, kéo dài thời gian thu phí, ảnh hưởng tới khả năng vay vốn và triển khai dự án. Do đó, bổ sung vốn ngân sách Nhà nước là lựa chọn chiến lược, đảm bảo hiệu quả tổng thể.

Khởi công cao tốc Bảo Lộc- Liên Khương.

Trên cơ sở tình hình thực tế các dự án cao tốc như trên, trong điều kiện ngân sách tỉnh còn khó khăn, BQLDA đề nghị Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính xem xét bố trí tổng số vốn khoảng 2.944 tỉ đồng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 để thực hiện đầu tư hai dự án cao tốc theo quy mô hoàn chỉnh.

Gần 3.000 tỉ đồng là con số lớn nhưng nếu đặt trong tương quan chi phí tai nạn giao thông, ùn tắc, cứu hộ, thiệt hại xã hội và tổn thất nhân mạng, thì khoản đầu tư này hoàn toàn xứng đáng và cấp thiết.

Một làn dừng khẩn cấp liên tục được đầu tư hôm nay có thể giảm hàng trăm vụ tai nạn trong suốt vòng đời dự án, tiết kiệm hàng ngàn tỉ đồng chi phí xã hội và quan trọng hơn cả: giữ gìn sinh mạng con người.

PHƯƠNG NAM - VÕ TÙNG