Đề xuất nghỉ hưởng lương Ngày Văn hóa Việt Nam: Quyết sách mang tính biểu tượng quốc gia

Đồng ý với đề xuất người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong Ngày Văn hóa Việt Nam Vì sao ngày 24.11 được chọn là “Ngày Văn hóa Việt Nam”? Hơn 95% người lao động bày tỏ vui mừng về “Ngày văn hóa Việt Nam” 24.11 Đề xuất chọn ngày 24.11 là ngày Văn hóa Việt Nam

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành phiên thảo luận

Liên quan đến quy định về Ngày Văn hóa Việt Nam, đại biểu bày tỏ sự đồng tình với đề xuất lấy ngày 24.11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, đồng thời cho phép người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.

Cùng với đó là cơ chế miễn, giảm phí tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập và khuyến khích người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, tham gia các hoạt động văn hóa nhân các dịp lễ lớn của đất nước.

Theo đại biểu, đây là một quyết sách mang ý nghĩa biểu tượng quốc gia rõ nét, có khả năng tạo tác động lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống xã hội. Việc người lao động được nghỉ lễ, hưởng nguyên lương không chỉ thể hiện sự tôn vinh giá trị văn hóa mà còn góp phần hình thành một “điểm rơi” để kích cầu tiêu dùng văn hóa, thúc đẩy du lịch nội địa và gia tăng trải nghiệm văn hóa trong cộng đồng.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng chính sách miễn, giảm phí không nên chỉ giới hạn ở khu vực công lập. Nghị quyết cần bổ sung cơ chế khuyến khích các cơ sở văn hóa, giải trí tư nhân cùng tham gia, qua đó hình thành một ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa trên phạm vi toàn quốc.

Đối với chính sách phát triển nguồn nhân lực, đại biểu đánh giá cao quy định cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập tuyển dụng đặc cách đối với nghệ sĩ tài năng hoặc du học sinh đạt giải thưởng quốc tế.

Đồng thời, dự thảo cũng đề xuất chế độ phụ cấp ưu đãi nghề ở mức cao, từ 40% đến 60% lương hiện hưởng đối với những người hoạt động trong các lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn truyền thống, cổ điển, xiếc hoặc làm việc tại vùng sâu, vùng xa. Nhà nước cũng hỗ trợ kinh phí đào tạo lại để nghệ sĩ có thể chuyển đổi nghề nghiệp khi hết tuổi nghề.

Đại biểu nhận định, đây là những quy định mang tính nhân văn sâu sắc, thể hiện sự thấu hiểu đối với đặc thù nghề nghiệp có tuổi nghề ngắn và quá trình rèn luyện khắc nghiệt của giới nghệ sĩ. Chính sách đãi ngộ cao cho nghệ thuật truyền thống và cổ điển sẽ góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh kinh tế thị trường.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đánh giá cao dự thảo Nghị quyết với nhiều chính sách đột phá

Để nâng cao tính thuyết phục, đại biểu đề xuất cần đa dạng hóa tiêu chí công nhận tài năng, không chỉ dựa vào huy chương hay giải thưởng quốc tế. Trong thực tế, nhiều nghệ nhân dân gian, cá nhân xuất chúng không tham gia các cuộc thi nhưng có đóng góp lớn trong gìn giữ và truyền dạy di sản, do đó cũng cần được hưởng cơ chế đặc thù phù hợp.

Về cơ chế tài chính, đại biểu đánh giá dự thảo đã có bước đột phá khi đề xuất dành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu phát triển. Đồng thời, việc thí điểm thành lập quỹ hỗ trợ phát triển văn hóa, nghệ thuật theo mô hình hợp tác công - tư, hoạt động như một quỹ đầu tư mạo hiểm, được xem là bước tiến mới trong tư duy quản lý.

Quỹ này hướng tới hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp và các dự án sáng tạo có tính đột phá - những lĩnh vực mà ngân sách nhà nước khó có thể đáp ứng theo cơ chế truyền thống. Theo đại biểu, đây là cách tiếp cận cho thấy sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức, khi văn hóa không chỉ được nhìn nhận là lĩnh vực tiêu dùng ngân sách mà còn là một ngành kinh tế có tiềm năng phát triển.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, cần thiết kế các tiêu chí đánh giá rủi ro phù hợp với đặc thù lĩnh vực sáng tạo, đồng thời xây dựng hành lang pháp lý đủ an toàn để các hội đồng thẩm định có thể đưa ra quyết định mà không bị ràng buộc bởi áp lực bảo toàn vốn cứng nhắc.

Đề xuất cho người lao động nghỉ và hưởng nguyên lương trong Ngày Văn hóa Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh văn hóa mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy tiêu dùng, phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch.

Khi được đặt trong tổng thể các chính sách về nhân lực và tài chính, đây là một trong những điểm nhấn quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa văn hóa trở thành động lực nội sinh cho phát triển đất nước.