Đề xuất phương án lựa chọn nhà đầu tư dự án kinh doanh điện lực

Bộ Công thương vừa đề xuất tới Chính phủ 2 phương phát triển mạng lưới cấp điện, đầu tư xây dựng dự án điện lực và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án kinh doanh điện lực. Trong đó có phương án bổ sung quy định về sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn theo hướng không thấp hơn mức 75% sản lượng điện phát bình quân nhiều năm của dự án nhiệt điện khí.

Bộ Công thương vừa gửi tới Chính phủ Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 56/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về quy hoạch phát triển điện lực, phương án phát triển mạng lưới cấp điện, đầu tư xây dựng dự án điện lực và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án kinh doanh điện lực đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2025/NĐ-CP ngày 08 tháng 5 năm 2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 56/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Dự thảo này tập trung sửa đổi cơ chế cho phát triển các dự án nhiệt điện khí sử dụng LNG nhập khẩu, là các dự án đầu tư mới, bảo đảm phù hợp với chính sách của Nhà nước về phát triển điện lực quy định tại khoản 6 Điều 5, điểm a khoản 8 Điều 5, điểm c khoản 8 Điều 5, khoản 2 Điều 12 Luật Điện lực và thực tiễn.

Liên quan đến các nội dung sửa đổi, bổ sung, Bộ Công Thương đề xuất 02 phương án để xin ý kiến Chính phủ gồm: Phương án 1: Bổ sung quy định về sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn hạn theo hướng không thấp hơn mức 75% sản lượng điện phát bình quân nhiều năm của dự án nhiệt điện khí. Phương án 2: Không điều chỉnh, sửa đổi quy định về sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn, giữ nguyên mức 65% như quy định.

Ở Phương án 1, Bộ Công thương sửa đổi, bổ sung quy định về sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn theo hướng không thấp hơn mức 75% sản lượng điện phát bình quân nhiều năm của dự án nhiệt điện khí (thay cho mức 65% quy định tại Nghị định số 56/2025/NĐ- CP và Nghị định số 100/2025/NĐ-CP). Điều này đồng nghĩa với việc tùy theo từng dự án điện khí LNG nhập khẩu, bên mua điện và bán điện sẽ có trách nhiệm đàm phán, thỏa thuận thống nhất để xác định cụ thể mức sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn phù hợp với cấu trúc đầu tư của từng dự án.

Việc để các doanh nghiệp chủ động quyết định nội dung này cũng phù hợp với tinh thần và chủ trương của Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/05/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Mức cam kết sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn từ 65% trở lên đối với các dự án điện khí LNG nhập khẩu có nhiều lợi ích cho chủ đầu tư (cụ thể mức giá tối đa trong khung giá năm 2025 của điện khí LNG là 3.327 đồng/kWh, trong khi giá thành sản xuất điện bình quân của các nguồn điện than năm 2024 là 1.978 đồng/kWh, nguồn điện khí trong nước là 1.940 đồng/kWh và nguồn điện mặt trời là 1.986 đồng/kWh).

Bộ Công thương sửa đổi quy định về sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn theo hướng không thấp hơn mức 75% sản lượng điện phát bình quân. ẢNH: K.H.

Bộ Công thương sửa đổi quy định về sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn theo hướng không thấp hơn mức 75% sản lượng điện phát bình quân. ẢNH: K.H.

Trong cơ cấu giá điện của các dự án nhiệt điện khí sử dụng LNG nhập khẩu, thành phần giá cố định (gắn với chi phí đầu tư, yêu cầu trả nợ, thu hồi vốn, vận hành và bảo dưỡng nhà máy điện) chỉ chiếm phần nhỏ, còn phần lớn là thành phần giá điện năng (gắn liền với chi phí nhiên liệu LNG nhập khẩu). Vì vậy, việc tăng mức tối thiểu của sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn chủ yếu đáp ứng yêu cầu của nhà sản xuất, cung cấp LNG (nhập khẩu bằng ngoại tệ).

Các nguồn điện nền như nhiệt điện khí LNG nhập khẩu sẽ đóng vai trò cung cấp bổ sung công suất và sản lượng điện năng trong những khoảng thời gian các nguồn điện năng lượng tái tạo bị suy giảm phát điện (như các giờ không có ánh nắng mặt trời và/hoặc những ngày không có gió). Tuy nhiên, do tỷ trọng các nguồn điện năng lượng tái tạo ngày càng tăng cao, kết hợp với sử dụng hiệu quả hệ thống pin lưu trữ điện (BESS) nên sản lượng điện phát, huy động thực tế của các nguồn điện nền (bao gồm cả thần, khí) sẽ có xu hướng giảm.

Bộ Công thương cho rằng, việc áp dụng mức tối thiểu của tỉ lệ sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn cao, ví dụ từ trên 75% sẽ dẫn đến nguy cơ cam kết sản lượng điện trong hợp đồng quá cao (over- contracted) so với nhu cầu từ thực tế vận hành tối ưu chi phí mua điện, hệ quả là bên mua điện phải trả nhiều chi phí cho đơn vị phát điện trong khi huy động thực tế thấp, dẫn tới giá mua điện trên một kWh của nhiệt điện khí sử dụng LNG nhập khẩu tăng cao, hiệu quả tối ưu kinh tế - kỹ thuật toàn hệ thống điện giảm.

Với việc giữ tỉ lệ sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn và thời gian áp dụng ở mức độ hợp lý, tương ứng với khả năng huy động thực tế các dự án điện khí LNG nhập khẩu, kết hợp với việc điều chỉnh các cơ chế trong thị trường điện (cơ chế giá công suất CAM, BNE) sẽ giúp giải quyết được rủi ro liên quan đến khả năng không thu hồi chi phí cho các dự án điện sử dụng khí LNG nhập khẩu, tăng hiệu quả đầu tư dự án, tạo tín hiệu tốt hơn trong thu hút đầu tư…

Ở Phương án 2, Bộ Công thương đề xuất, không điều chỉnh, sửa đổi quy định về sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn, giữ nguyên mức 65% như quy định tại Nghị định số 56/2025/NĐ-CP và Nghị định số 100/2025/NĐ-CP; các nội dung đề xuất sửa đổi, bổ sung khác tương tự như Phương án 1.

Hiện cả 2 phương án đang đợi ý kiến cuối cùng từ Chính phủ. Về phía Bộ Công Thương cam kết, có đủ nguồn nhân lực, bộ máy, điều kiện cơ bản cho việc thi hành Nghị định sau khi được Chính phủ thông qua, bảo đảm tính khả thi.

Khắc Hạnh

Nguồn Đại Đoàn Kết: https://daidoanket.vn/de-xuat-phuong-an-lua-chon-nha-dau-tu-du-an-kinh-doanh-dien-luc.html