Đề xuất rà soát tổng thể danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Phát biểu thảo luận, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (đoàn Tây Ninh) bày tỏ thống nhất với sự cần thiết của dự thảo Luật nhằm tiếp tục cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Dự thảo đã thay thế Phụ lục IV và thực hiện rà soát nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo hướng tinh gọn hơn.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát tổng thể danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trên cơ sở dựa vào bộ tiêu chí thống nhất, khách quan, áp dụng chung cho tất cả các ngành, nghề, thay vì chủ yếu dựa trên chỉ tiêu cắt giảm và đề xuất của từng bộ, ngành quản lý chuyên ngành. Lần này Quốc hội không chỉ sửa đổi một phụ lục của Luật Đầu tư mà đang quyết định cơ chế thực hiện một cuộc rà soát mang tính tổng thể để loại bỏ các rào cản pháp lý cho việc gia nhập thị trường, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế gắn với mục tiêu cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và phát huy tối đa nguồn lực xã hội.

Theo đại biểu Phan Thị Mỹ Dung, việc một ngành, nghề được giữ lại hay đưa ra khỏi danh mục phải căn cứ vào các tiêu chí như mức độ ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng, môi trường, mức độ cần thiết của việc áp dụng điều kiện kinh doanh. Cùng với đó, đáp ứng và giải đáp các nội dung về tiêu chí hạn chế quyền tự do kinh doanh; mục tiêu quản lý; có thể chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm không; chi phí tuân thủ, tác động môi trường đầu tư… Nếu áp dụng cách này có thể rà soát toàn bộ Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bảo đảm tính minh bạch, nhất quán và tránh tình trạng có xu hướng giữ lại các điều kiện thuộc phạm vi quản lý của mình.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) đề nghị, cần hoàn thiện đầy đủ các văn bản thi hành trước khi Luật có hiệu lực. Dự thảo Luật đã đưa 58 ngành, nghề ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Nhiều ngành, nghề sẽ chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm hoặc quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, pháp luật chuyên ngành. Đây là thay đổi rất lớn về phương thức quản lý nhà nước.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga bày tỏ băn khoăn, nếu bỏ điều kiện cũ trong khi công cụ quản lý mới chưa sẵn sàng thì có thể phát sinh khoảng trống. Ngược lại, nếu giữ danh nghĩa tiêu chuẩn, quy chuẩn mà tiếp tục đặt ra những yêu cầu bắt buộc tương tự điều kiện gia nhập thị trường thì sẽ hình thành các điều kiện kinh doanh khác. Do đó, đại biểu đề nghị cần xây dựng kế hoạch thi hành cụ thể đối với từng ngành, nghề, trong đó cần làm rõ điều kiện nào thực sự được bãi bỏ, văn bản nào phải sửa đổi, công cụ quản lý thay thế là gì, cơ quan nào chịu trách nhiệm hậu kiểm, thời điểm công cụ mới bắt đầu vận hành.

Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) nhấn mạnh, cắt giảm điều kiện kinh doanh và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải có nguyên tắc, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, chỉ chuyển sang hậu kiểm khi đã đánh giá đúng rủi ro và công cụ thay thế đã sẵn sàng. Ví dụ, ngành nước sạch liên quan đến sức khỏe của hàng chục triệu người dân đang phải chờ Luật Cấp nước dự kiến thông qua ở Kỳ họp thứ 3. Lĩnh vực vận tải biển, khai thác cảng biển phải chờ sửa Bộ luật Hàng hải. Từ đó, đại biểu đề nghị, ngành, nghề nào chưa có văn bản thay thế khi Phụ lục IV mới có hiệu lực thì phải áp dụng ngay biện pháp quản lý rủi ro tạm thời, không được để khoảng trống.

Dự thảo luật cũng quy định khí N2O (bóng cười) dùng cho người qua đường hô hấp sẽ bị cấm kinh doanh, trừ trường hợp phục vụ y tế, kiểm nghiệm, công nghệ thực phẩm và nghiên cứu khoa học. Do việc lạm dụng khí N2O để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng với sức khỏe. Một số đại biểu Quốc hội băn khoăn, cấm đầu tư kinh doanh chỉ ngăn được đăng ký hợp pháp, không xử lý được người bán chui. Đại biểu Quốc hội cũng đề nghị, những vấn đề liên quan đến sức khỏe nhân dân, cân nhắc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.