Đề xuất thêm điều kiện cấp thẻ nhà báo lần đầu

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, thời gian qua xuất hiện một bộ phận nhà báo, phóng viên thiếu tu dưỡng đạo đức, rèn luyện bản lĩnh chính trị; hoạt động thiếu chuẩn mực, ảnh hưởng đến hoạt động hợp pháp của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và gây bức xúc trong nhân dân, cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương; vi phạm đạo đức nghề nghiệp, hoạt động trái quy định pháp luật bị xử lý vi phạm, thậm chí bị xử lý hình sự.

Theo cơ quan này, nguyên nhân chính của vấn đề bất cập trên là điều kiện, tiêu chuẩn cấp thẻ nhà báo tại Luật Báo chí 2016 còn dễ dàng. Đối tượng đủ điều kiện cấp thẻ nhà báo là người làm nhiệm vụ phóng viên, biên tập viên chỉ cần thỏa mãn hai điều kiện: Có bằng đại học, bất kể trong lĩnh vực nào và có hai năm công tác liên tục tại cơ quan báo chí. Chưa có quy định yêu cầu phải qua khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp cho người làm báo trước khi xét/làm thủ tục cấp thẻ nhà báo lần đầu.

Bên cạnh đó, Luật Báo chí 2025 đã bổ sung quy định đối với trường hợp cấp thẻ lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp, giao Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định về thẩm quyền tổ chức, chương trình và yêu cầu của lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp.

Theo cơ quan soạn thảo, việc ban hành Thông tư nhằm hướng dẫn và quy định chi tiết các quy định của Luật Báo chí số 126/2025/QH15 và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, đảm bảo tính thống nhất, xuyên suốt trong hệ thống pháp luật về báo chí.

"Việc ban hành Thông tư cũng góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, tạo điều kiện triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ toàn trình, cho phép tiếp nhận, xử lý và trả kết quả trên môi trường điện tử, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí; phù hợp với thực tiễn phát triển của lĩnh vực báo chí, tạo thuận lợi cho các cơ quan báo chí, cơ quan, đơn vị, cá nhân trong hoạt động báo chí", Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho hay.

Theo đó, dự thảo đặt ra quy trình, thành phần hồ sơ theo hướng cụ thể hơn. Cụ thể, trong dự thảo cơ quan soạn thảo đề xuất đối với hồ sơ, thủ tục cấp thẻ nhà báo: cơ quan đề nghị cấp thẻ nhà báo phải gửi 1 bộ hồ sơ, gồm có: bản khai đăng ký cấp thẻ nhà báo do người được đề nghị cấp thẻ kê khai theo mẫu; bản điện tử bằng tốt nghiệp đại học trở lên, hoặc bằng cao đẳng trở lên đối với một số trường hợp đặc thù như quay phim của cơ quan báo chí truyền hình, người dân tộc thiểu số thực hiện sản phẩm báo chí bằng tiếng dân tộc thiểu số theo quy định của Luật Báo chí.

Bản điện tử kèm theo hồ sơ gồm có: Quyết định tuyển dụng hoặc Hợp đồng lao động; giấy Chứng nhận đã qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp đối với các đối tượng quy định tại điểm c khoản 2 Điều 28 Luật Báo chí (và văn bản khác có liên quan: tài liệu có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền thể hiện thời gian đóng bảo hiểm xã hội tại cơ quan báo chí, cơ quan công tác hoặc thể hiện việc thanh toán, chi trả tiền lương/tiền công/tiền thù lao/tiền nhuận bút theo tháng), để chứng minh thời gian công tác liên tục 2 năm trở lên tại cơ quan báo chí, đơn vị hoạt động truyền hình và sản xuất phim tài liệu của Nhà nước đề nghị cấp thẻ nhà báo và Bản tổng hợp danh sách đề nghị cấp thẻ nhà báo.

Về thời hạn giải quyết, dự thảo nêu rõ trong vòng 60 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ xem xét cấp thẻ nhà báo. Trường hợp từ chối cấp thẻ, cơ quan tiếp nhận và trực tiếp thụ lý hồ sơ qua Cổng dịch vụ công của Bộ phải thông báo, nêu rõ lý do trên hệ thống.

Đáng chú ý, toàn bộ hồ sơ đề nghị cấp, đổi, cấp lại thẻ nhà báo sẽ được gửi qua Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại địa chỉ: https://dichvucong.bvhttdl.gov.vn.

Dự thảo cũng phân định rõ cơ quan tiếp nhận, trực tiếp thụ lý hồ sơ. Cụ thể, Cục Báo chí sẽ tiếp nhận hồ sơ đối với các đối tượng thuộc cơ quan báo in, tạp chí in, báo điện tử, tạp chí điện tử; các cơ quan báo và phát thanh, truyền hình địa phương; cơ quan quản lý nhà nước về báo chí, hội nhà báo các cấp và giảng viên chuyên ngành báo chí tại các cơ sở giáo dục đại học.

Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử đối với các đối tượng làm việc trong cơ quan báo chí có hoạt động lĩnh vực phát thanh, truyền hình, đơn vị sản xuất phim tài liệu của Nhà nước.

Theo dự thảo, kết quả giải quyết thủ tục cấp, đổi, cấp lại thẻ nhà báo sẽ được trả lời trên Cổng dịch vụ công; đồng thời trả trực tiếp hoặc qua hệ thống bưu chính cho cơ quan đề nghị cấp, đổi, cấp lại thẻ nhà báo.

Thanh Hà