Đề xuất xe trọng tải lớn chạy tốc độ tối đa 80km/h trên cao tốc phân kỳ đầu tư

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý được Cục Đường bộ Việt Nam đưa ra sau cuộc họp bàn giải pháp nâng cao an toàn giao thông trên các tuyến đường bộ cao tốc diễn ra ngày 30/1.

Theo ông Nguyễn Mạnh Thắng, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, đến nay cả nước đã hoàn thành và đưa vào khai thác hơn 3.345km đường bộ cao tốc. Trong số này, nhiều tuyến được đầu tư theo quy mô phân kỳ, chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn cao tốc hoàn chỉnh theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 117:2024/BGTVT.

Các tuyến cao tốc phân kỳ hiện nay chủ yếu có quy mô 4 làn xe (mỗi chiều 2 làn), bề rộng làn xe 3,5m, các dải dừng khẩn cấp không liên tục. Đây là những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi xảy ra sự cố hoặc tai nạn.

Để sớm hoàn thiện hệ thống cao tốc, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, đề xuất phương án nâng cấp, bổ sung hạ tầng kỹ thuật đối với các tuyến phân kỳ đầu tư và báo cáo trước ngày 15/2/2026.

Các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư có những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Ảnh: Quang Thành.

Ông Nguyễn Mạnh Thắng cho biết, xét về tiêu chuẩn kỹ thuật và kinh nghiệm quốc tế, tốc độ khai thác tối đa 90 km/h đối với cao tốc phân kỳ đầu tư là phù hợp. Chẳng hạn tại Mỹ hoặc Nhật Bản, bề rộng làn đường cao tốc khoảng 3,6m nhưng họ cho phép khai thác tốc độ đến 100 km/h, thậm chí có nơi cao hơn.

Tuy nhiên, thực tế thời gian qua cho thấy một số vụ tai nạn giao thông trên cao tốc phân kỳ đầu tư chủ yếu liên quan đến xe tải và xe khách. Nguyên nhân tai nạn được xác định do không giữ khoảng cách an toàn, dừng đỗ sai quy định, thiếu cảnh báo khi xảy ra sự cố hoặc không làm chủ tốc độ.

Trên cơ sở đó, Cục Đường bộ Việt Nam thống nhất đề xuất giảm tốc độ tối đa xuống 80 km/h đối với xe khách trên 29 chỗ, xe khách giường nằm hai tầng và xe tải từ 3,5 tấn trở lên trên các tuyến cao tốc đang khai thác với tốc độ 90 km/h. Đơn vị dự kiến thời gian theo dõi, đánh giá tác động của việc điều chỉnh kéo dài từ 3–6 tháng. Các phương tiện khác tiếp tục giữ nguyên tốc độ khai thác như hiện nay.

Việc điều chỉnh trên không áp dụng với những tuyến cao tốc đã giới hạn tốc độ tối đa 80 km/h do điều kiện kỹ thuật hạn chế như chờ lún, địa hình phức tạp hoặc mỗi chiều chỉ có một làn xe.

Bổ sung dải dừng khẩn cấp, tăng cảnh báo

Song song với việc điều chỉnh tốc độ khai thác, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu trong tháng 2/2026, tất cả các tuyến cao tốc phải bố trí đầy đủ chóp nón bảo đảm an toàn giao thông và biển báo dừng, đỗ tại các đoạn dừng khẩn cấp để kịp thời cảnh báo khi xảy ra sự cố. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm hạn chế tai nạn thứ cấp và nâng cao khả năng xử lý tình huống trên cao tốc.

Với các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư, tại những nơi làn dừng khẩn cấp chưa liên tục, đơn vị quản lý phải hoàn thành trước ngày 15/3 việc lắp bổ sung đinh phản quang, mắt phản quang, đèn chớp vàng hoặc đèn cảnh báo sử dụng năng lượng mặt trời. Các hạng mục này giúp tăng khả năng nhận diện ban đêm và trong điều kiện thời tiết xấu, nhất là tại đoạn có lưu lượng phương tiện lớn.

Trường hợp chiều dài đoạn dừng khẩn cấp chưa đạt tối thiểu 170m hoặc khoảng cách giữa các điểm dừng chưa đúng quy định, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu khắc phục và hoàn thành trước ngày 30/6. Với những tuyến đã có làn dừng liên tục nhưng chưa đủ bề rộng, như cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, đơn vị chức năng cần sớm lập kế hoạch đầu tư mở rộng theo quy chuẩn.

Ngoài ra, hệ thống báo hiệu sẽ được rà soát, bổ sung biển cấm, sơn lại ký hiệu tốc độ. Các đơn vị liên quan sẽ đẩy nhanh xây dựng trạm dừng nghỉ, ITS, trung tâm quản lý giao thông và tăng cường phối hợp cứu nạn, cứu hộ.

Vũ Điệp