Dệt May Việt Nam chờ tín hiệu thuế quan sau ngày 24/7

Ông Cao Hữu Hiếu, Tổng Giám đốc Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) chia sẻ thông tin tại buổi họp báo. (Ảnh: PV)

Giữ nhịp tăng trưởng giữa bối cảnh nhiều biến động

Thông tin tại buổi họp báo về tình hình sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu những tháng đầu năm, ông Cao Hữu Hiếu, Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho biết, kết quả đạt được đến nay là khá tích cực trong bối cảnh thị trường biến động nhanh, nhu cầu suy yếu, cạnh tranh gia tăng và áp lực về giá bán ngày càng lớn.

Theo đánh giá của Vinatex, kinh tế thế giới phục hồi chậm, bất ổn địa chính trị cùng các chính sách thương mại mới tiếp tục tác động mạnh đến tiêu dùng hàng dệt may toàn cầu. Giá năng lượng và logistics duy trì ở mức cao khiến áp lực lạm phát quay trở lại tại nhiều nền kinh tế lớn, kéo theo xu hướng thắt chặt chi tiêu.

Số liệu từ các thị trường xuất khẩu chủ lực cho thấy mức độ suy giảm khá rõ: tiêu dùng dệt may tại Mỹ giảm 12,1% trong 4 tháng đầu năm 2026; EU giảm 12,8%; Hàn Quốc giảm 1,8% so với cùng kỳ năm trước.

Không chỉ cầu thị trường suy giảm, mô hình đặt hàng toàn cầu cũng đang thay đổi khi các đơn hàng có quy mô nhỏ hơn, yêu cầu giao hàng nhanh hơn và áp lực giảm giá gia công ngày càng lớn. Trong khi đó, nhiều quốc gia xuất khẩu tiếp tục duy trì chính sách tỷ giá hỗ trợ thương mại khiến lợi thế cạnh tranh về giá của doanh nghiệp Việt Nam bị thu hẹp.

Tuy nhiên, giữa bối cảnh đó, ngành Dệt may Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng. Kim ngạch xuất khẩu trong 5 tháng đầu năm 2026 ước đạt 18,8 tỷ USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo ông Cao Hữu Hiếu, kết quả này phản ánh khả năng thích ứng và tận dụng cơ hội thị trường của doanh nghiệp trong nước, đặc biệt trong giai đoạn Hoa Kỳ tạm thời chưa áp dụng đầy đủ các mức thuế đối ứng mới và vẫn duy trì mức thuế bổ sung 10% đến ngày 24/7/2026. Đây được xem là khoảng thời gian quan trọng để doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất, tăng tốc giao hàng và tối ưu hiệu quả kinh doanh.

Đối với Vinatex, nửa đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực nhờ chủ động dự báo thị trường, linh hoạt điều hành và kiểm soát chi phí. Ước thực hiện 6 tháng đầu năm, doanh thu hợp nhất toàn Tập đoàn đạt khoảng 9.769 tỷ đồng, tăng 6,5% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành 46% kế hoạch năm. Lợi nhuận hợp nhất ước đạt khoảng 763 tỷ đồng, tăng 14,4%, hoàn thành 55% kế hoạch năm.

Trong đó, ngành Sợi trở thành điểm sáng nổi bật khi lợi nhuận đạt khoảng 205 tỷ đồng, hoàn thành tới 82% kế hoạch năm. Thu nhập bình quân của người lao động trong toàn hệ thống đạt gần 12,3 triệu đồng/người/tháng, tăng khoảng 12%.

Theo ông Cao Hữu Hiếu, các đơn vị sợi hiện cơ bản đã có đơn hàng đến hết tháng 7 và một phần tháng 8. Ngành may cũng duy trì sản xuất ổn định với nhiều doanh nghiệp đã có đơn hàng đến hết quý III, thậm chí kéo dài đến cuối năm với nhóm khách hàng truyền thống.

Đơn hàng chưa giảm, nhưng tâm lý “chờ đợi” đang gia tăng

Dù bức tranh nửa đầu năm tương đối sáng màu, lãnh đạo Vinatex cho rằng khó khăn thực sự có thể xuất hiện trong những tháng cuối năm. Theo đánh giá của doanh nghiệp, hiện ngành sợi đã có đơn hàng đến hết tháng 7 và một phần các tháng 8-9; ngành may cũng đã có kế hoạch sản xuất đến tháng 8, tháng 9. Tuy nhiên, đơn hàng quý IV đang diễn biến chậm hơn đáng kể. Nguyên nhân lớn nhất đến từ tâm lý chờ đợi của các nhà nhập khẩu liên quan đến chính sách thuế quan mới của Hoa Kỳ dự kiến công bố sau ngày 24/7.

Thông tin thêm, ông Hoàng Mạnh Cầm, Chánh Văn phòng Vinatex, nhận định từ tháng 7 trở đi, nguy cơ thiếu đơn hàng có thể xuất hiện khi các nhà nhập khẩu đang theo dõi sát diễn biến chính sách thuế của Hoa Kỳ trước khi đưa ra quyết định đặt hàng.

Theo ông Cầm, doanh nghiệp quốc tế hiện có xu hướng chờ mức thuế thực tế giữa các quốc gia để lựa chọn nhà cung cấp tối ưu. Đặc biệt, mức thuế áp dụng với hàng hóa từ Trung Quốc được xem là yếu tố ảnh hưởng lớn đến quyết định dịch chuyển đơn hàng.

Ông Hoàng Mạnh Cầm, Chánh Văn phòng Vinatex, nhận định từ tháng 7 trở đi, nguy cơ thiếu đơn hàng có thể xuất hiện. (Ảnh: PV)

Bên cạnh đó, xung đột địa chính trị khiến chi phí vận tải biển tăng khoảng 30-40%, trong khi lãi suất điều hành tại nhiều nền kinh tế tiếp tục ở mức cao, làm suy giảm sức mua.

Trong bối cảnh đó, để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu 48-49 tỷ USD trong năm 2026, ngành Dệt May sẽ phải đạt thêm khoảng 30-31 tỷ USD trong 7 tháng cuối năm, tương đương bình quân hơn 4,3 tỷ USD mỗi tháng.

Để ứng phó với những biến động mới, Vinatex cho biết sẽ tiếp tục theo đuổi chiến lược tăng trưởng theo chiều sâu, tập trung nâng cao hiệu quả thay vì mở rộng quy mô đơn thuần.

Đối với ngành Sợi, doanh nghiệp sẽ tiếp tục điều hành nguyên liệu theo từng giai đoạn ngắn, kiểm soát tồn kho và tối ưu chi phí năng lượng. Với ngành May, trọng tâm là nâng năng suất lao động, tìm kiếm đơn hàng quý IV và ưu tiên các đơn hàng có giá trị gia tăng cao.

Song song với đó, Vinatex tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển sản xuất tuần hoàn, đầu tư điện mặt trời áp mái, số hóa quản trị và xây dựng mô hình nhà máy thông minh nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, truy xuất nguồn gốc và yêu cầu phát triển bền vững của chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo lãnh đạo Tập đoàn, đây sẽ là nền tảng quan trọng để ngành dệt may duy trì năng lực cạnh tranh trong giai đoạn thị trường thế giới tiếp tục biến động.

Tăng trưởng theo chiều sâu bằng công nghệ và sản xuất xanh

Cùng với duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, Vinatex đang đẩy mạnh các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị, tăng cường kiểm soát rủi ro, thúc đẩy đầu tư phát triển chuỗi dệt - nhuộm và chuyển đổi xanh. Mục tiêu là từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất theo hướng xanh - thông minh - tuần hoàn trong giai đoạn 2026-2030, tạo động lực tăng trưởng mới cho toàn ngành.

Thực tế cho thấy, trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường, phát thải và truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng mà đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong đó, lĩnh vực may mặc, Tổng Công ty May Hưng Yên, CTCP (HUGACO) được xem là một trong những mô hình tiêu biểu của Vinatex về hiệu quả sản xuất gắn với phát triển bền vững. Doanh nghiệp hiện duy trì vị thế thuộc nhóm có thu nhập người lao động cao và tỷ suất lợi nhuận trên vốn điều lệ dẫn đầu trong hệ thống.

Năm 2025, HUGACO đạt doanh thu 789,3 tỷ đồng, lợi nhuận 93,7 tỷ đồng, tăng khoảng 11% so với năm 2020. Cùng với các đơn vị thành viên và liên kết, hệ thống của doanh nghiệp hiện tạo việc làm cho khoảng 15.000 lao động, với doanh thu toàn hệ thống đạt trên 5.000 tỷ đồng mỗi năm.

Bà Phạm Thị Phương Hoa, Tổng Giám đốc kiêm Thành viên Hội đồng quản trị Tổng Công ty May Hưng Yên, CTCP (HUGACO) cho biết, thu nhập bình quân của người lao động năm 2025 đạt khoảng 160 triệu đồng/người/năm, tương đương 1,6 lần GRDP bình quân của tỉnh Hưng Yên. Theo bà Hoa, kết quả này phản ánh quá trình cải tiến năng suất lao động được duy trì liên tục nhiều năm qua.

Bà Phạm Thị Phương Hoa, Tổng Giám đốc kiêm Thành viên Hội đồng quản trị Tổng Công ty May Hưng Yên, CTCP (HUGACO) chia sẻ thông tin. (Ảnh: PV)

Để tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng, HUGACO đang tập trung đổi mới công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển mô hình sản xuất xanh nhằm nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu, đồng thời bảo đảm môi trường làm việc ổn định và nâng cao chất lượng đời sống người lao động.

Ở lĩnh vực phát triển hạ tầng công nghiệp, mô hình khu công nghiệp xanh cũng đang được triển khai tại Khu công nghiệp Dệt May Phố Nối do Công ty CP Phát triển Hạ tầng Dệt May Phố Nối (Vinatex-ID) làm chủ đầu tư.

Đến nay, Vinatex-ID đã hoàn thành đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung số 2, nâng tổng công suất xử lý của toàn khu lên 20.000 m³/ngày đêm. Nguồn nước sau xử lý đạt Cột A theo quy chuẩn QCVN 40:2025, đồng thời toàn bộ hệ thống được tích hợp thiết bị quan trắc tự động liên tục và kết nối dữ liệu với cơ quan quản lý môi trường địa phương. Đây được xem là nền tảng quan trọng để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về phát triển bền vững của thị trường quốc tế.

Trong lĩnh vực nguyên liệu, Công ty TNHH Một thành viên Dệt 8-3 (Emtexco) đang theo đuổi chiến lược chuyển dịch sang các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao và thân thiện môi trường.

Ông Viên Minh Đạo, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Dệt 8-3 (Emtexco) cho biết, doanh nghiệp hiện vận hành hệ thống hơn 4 vạn cọc sợi được đầu tư đồng bộ và đang từng bước giảm tỷ trọng sợi phổ thông để tập trung phát triển các dòng sợi khác biệt như sợi slub tạo hiệu ứng thời trang, sợi bọc chun co giãn, sợi Siro chất lượng cao và các dòng sợi tái chế đạt tiêu chuẩn quốc tế GRS, RCS.

Theo ông Đạo, việc phát triển nguyên liệu thân thiện môi trường, có khả năng truy xuất nguồn gốc kết hợp đầu tư điện mặt trời áp mái nhằm giảm phát thải khí nhà kính là hướng đi tất yếu để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thương hiệu thời trang toàn cầu.

Công nhân Công ty TNHH Một thành viên Dệt 8-3 (Emtexco)

Thông tin tại buổi họp báo cho thấy, mặc dù kinh tế toàn cầu phục hồi chậm, bất ổn địa chính trị và các chính sách thuế quan tiếp tục tác động tiêu cực đến nhu cầu tiêu dùng dệt may tại các thị trường chủ lực, nhưng lợi nhuận hợp nhất của Vinatex trong 6 tháng ước đạt khoảng 763 tỷ đồng, tăng 14,4% và hoàn thành 55% kế hoạch năm.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn đặt niềm tin vào những lợi thế nền tảng của Việt Nam như năng lực sản xuất ổn định, khả năng đáp ứng nhanh đơn hàng, chi phí cạnh tranh và uy tín đã được xây dựng trong nhiều năm. Về dài hạn, Vinatex xác định mục tiêu không chỉ là tăng doanh thu mà còn nâng cao thặng dư thương mại, tăng thu nhập người lao động trên 10% mỗi năm và duy trì tốc độ tăng trưởng năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) trên 5%.

Trong bối cảnh thị trường liên tục biến động, tư duy phát triển theo chiều sâu được xem là chìa khóa để ngành Dệt May Việt Nam không chỉ vượt qua khó khăn trước mắt mà còn giữ vững vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Những tháng cuối năm sẽ là phép thử quan trọng đối với khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Nhưng nhìn từ kết quả nửa đầu năm, có thể thấy ngành Dệt May Việt Nam đang lựa chọn một hướng đi rõ ràng hơn: tăng trưởng dựa trên năng suất, công nghệ và phát triển bền vững thay vì chỉ chạy theo số lượng.

Đồng hành cùng đời sống công nhân

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Công đoàn Dệt May Việt Nam đã chủ động phối hợp với Vinatex và các doanh nghiệp triển khai toàn diện các phong trào thi đua, chăm lo việc làm và đời sống người lao động, góp phần giữ vững ổn định tư tưởng đoàn viên trong toàn hệ thống.

Tổng kinh phí chăm lo trong giai đoạn này đạt gần 7,13 tỷ đồng, trong đó cấp ngành hỗ trợ 1,63 tỷ đồng, tập trung trực tiếp cho Tháng Công nhân. Hệ thống công đoàn đã hỗ trợ 5.848 đoàn viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; tài trợ kinh phí xây dựng, sửa chữa Mái ấm Công đoàn và trang bị thiết chế cơ sở.

Các chương trình phúc lợi trực tiếp cũng được triển khai đồng bộ như tổ chức thành công 3 phiên bán hàng lưu động với mức giảm giá từ 23% đến 70%, thu hút hơn 6.000 lượt người lao động mua sắm; triển khai chương trình Bữa cơm Công đoàn nhằm nâng cao dinh dưỡng và hỗ trợ người lao động trong điều kiện thời tiết nắng nóng.