Địa chỉ đỏ lưu giữ kí ức về cụ Huỳnh Thúc Kháng

Di tích Trụ sở Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ ở xã Nghĩa Hành

Tại Nhà trưng bày Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ ở xã Nghĩa Hành (Quảng Ngãi), người dân và du khách có thể tìm hiểu các kỉ vật gắn với thời gian cụ Huỳnh Thúc Kháng ở và làm việc tại đây. Bộ áo dài, khăn đóng, cặp kính lão, chiếc đèn bão, cây gậy… tuy giản dị nhưng gợi nhắc về cuộc đời và phong thái của cụ Huỳnh.

Ngôi nhà mái lá truyền thống ở miền Trung từng là nơi cụ Huỳnh Thúc Kháng sống và làm việc trong thời gian ở Trụ sở Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ. Thời gian cụ ở đây chỉ khoảng 5 tháng, từ tháng 12.1946 đến khi qua đời ngày 21.4.1947, nhưng hình ảnh về một nhà chí sĩ yêu nước thanh bạch, gần gũi với nhân dân vẫn được lưu giữ trong kí ức của người dân địa phương.

Ông Nguyễn Lãnh kể lại những câu chuyện về cụ Huỳnh Thúc Kháng được người thân truyền lại

Ông Nguyễn Lãnh, thôn Phú Bình Đông, xã Nghĩa Hành, cho biết những câu chuyện về cụ Huỳnh được người thân kể lại từ nhiều năm trước vẫn in đậm trong kí ức của ông.

“Nghe bà nội của tôi là bà Nguyễn Thị Yên kể lại, cụ Huỳnh đã sống, làm việc và mất tại đây. Sinh thời, dù là Đặc phái viên của Chính phủ nhưng cụ vẫn sống rất giản dị, hài hòa, vui vẻ, tính tình hiền hòa, gắn bó với mọi người xung quanh”, ông Lãnh chia sẻ.

Sự giản dị ấy cũng là điều khiến hình ảnh cụ Huỳnh trở nên gần gũi với người dân Nghĩa Hành. Một người từng đảm nhiệm những trọng trách lớn của đất nước nhưng trong cuộc sống vẫn giữ phong thái của một nhà nho, không màng danh lợi, luôn đau đáu với vận mệnh dân tộc và cuộc sống của nhân dân.

Những kỉ vật cụ Huỳnh Thúc Kháng sử dụng trong thời gian sống và làm việc tại Trụ sở Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ

Những kỉ vật được lưu giữ tại di tích vì thế không chỉ có giá trị về mặt lịch sử. Qua từng hiện vật, người xem có thể hình dung phần nào cuộc sống thường ngày của cụ Huỳnh, đồng thời hiểu thêm về nhân cách của một nhà chí sĩ đã dành trọn cuộc đời cho đất nước.

Năm 1994, Di tích Trụ sở Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VHTTDL) xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.

Từ đó đến nay, di tích trở thành một địa chỉ giáo dục truyền thống của địa phương. Hằng năm, nhiều người dân, học sinh và du khách tìm về tham quan, dâng hương, tìm hiểu về những năm tháng kháng chiến và cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Nhằm đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, học tập và tham quan, Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ngãi đã xây dựng Nhà trưng bày bổ sung di tích và đưa vào hoạt động từ tháng 5.2026.

Thế hệ trẻ tìm hiểu những hiện vật, tư liệu về cụ Huỳnh Thúc Kháng tại Nhà trưng bày

Nhà trưng bày có diện tích 269m², cùng các hạng mục phụ trợ, sân vườn, cây xanh và hệ thống thiết bị phục vụ trưng bày, với tổng kinh phí hơn 10 tỉ đồng. Khoảng 250 hiện vật, hình ảnh được giới thiệu, góp phần tái hiện quá trình hình thành, hoạt động của Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ và những dấu ấn lịch sử gắn với cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Trực tiếp xem những hình ảnh, kỉ vật của cụ Huỳnh Thúc Kháng, chị Trương Thị Thu Thùy, xã Nghĩa Hành, không khỏi xúc động. “Tôi rất xúc động và tự hào khi được tìm hiểu những kỷ vật, hình ảnh về cụ Huỳnh Thúc Kháng. Những hy sinh của cha ông đã mang lại cuộc sống hòa bình cho thế hệ hôm nay”, chị Thùy chia sẻ.

Không chỉ các cơ quan chức năng, người dân địa phương cũng góp phần gìn giữ di tích bằng tình cảm và trách nhiệm của mình. Bà Quách Thị Thanh Tâm, Trưởng thôn Phú Bình Đông cho biết người dân quê hương luôn dành tình cảm đặc biệt đối với cụ Huỳnh Thúc Kháng. Chi bộ, ban thôn thường xuyên vận động người dân chung tay bảo vệ, giữ gìn di sản.

“Người dân quê hương Nghĩa Hành có một tình cảm rất đặc biệt với cụ Huỳnh Thúc Kháng. Chi bộ, ban thôn vận động người dân xung quanh bảo vệ, giữ gìn di sản này để tạo điểm đến hấp dẫn cho người dân trong và ngoài tỉnh”, bà Tâm nói.

Di tích là địa chỉ giáo dục truyền thống, góp phần đưa những câu chuyện lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ

Từ giá trị lịch sử vốn có, xã Nghĩa Hành định hướng bảo vệ và phát huy di tích gắn với phát triển du lịch. Địa chỉ này được định hướng kết nối vào các tour, tuyến tham quan của tỉnh, đồng thời trở thành nơi tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế cho học sinh, đoàn viên, thanh niên.

Bà Vũ Thị Kim Loan, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Hành cho biết địa phương phối hợp với các trường học, Đoàn Thanh niên tổ chức hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế tại di tích, qua đó đưa những câu chuyện lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ.