Điểm tựa cho học sinh vùng cao yên tâm học tập

Với học sinh (HS) vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trường phổ thông dân tộc nội trú không chỉ là nơi học chữ mà còn là mái nhà thứ hai. Từ bữa ăn, giấc ngủ đến giờ học, rèn luyện, các em được thầy cô chăm lo, hướng dẫn từng ngày, giúp yên tâm học tập, hình thành kỹ năng sống và nuôi dưỡng ước mơ cho tương lai.

Học cách tự lập từ những điều giản dị

Đến Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Tây Ninh Hòa (xã Tây Ninh Hòa), chúng tôi bắt gặp hình ảnh những HS xa nhà tự chăm lo cho cuộc sống hằng ngày. Từ việc thức dậy đúng giờ, sắp xếp chăn màn, giữ gìn vệ sinh cá nhân đến cùng nhau lao động, chăm sóc cảnh quan trường lớp, mỗi công việc đều được các em thực hiện một cách chủ động, nền nếp. Em H Lan Anh - HS lớp 9B chia sẻ: “Ở trường nội trú, em không chỉ được học kiến thức mà còn học cách sống tự lập, biết chia sẻ và giúp đỡ nhau. Thầy cô luôn quan tâm, nhắc nhở và động viên nên dù xa nhà, em vẫn cảm thấy nơi đây gần gũi và ấm áp như một mái nhà”.

Tiết học ngoại ngữ tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Pi Năng Tắc.

Cô Nguyễn Thị Kim Tuyền - Phó Hiệu trưởng phụ trách nhà trường cho biết, năm học 2026 - 2027, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Tây Ninh Hòa đón 57 HS vào lớp 6, nâng tổng số HS toàn trường lên 198 em. HS ở đây đều là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều em còn gặp khó khăn trong học tập và cuộc sống. Vì vậy, nhà trường luôn quan tâm, tạo môi trường học tập thân thiện, để các em cảm thấy được yêu thương, tôn trọng và có thêm động lực vươn lên. 

Ông Nguyễn Thanh Bình - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tây Ninh Hòa cho biết, thời gian qua, địa phương tích cực hỗ trợ chi phí học tập; vận động nguồn lực xã hội tặng sách vở, quần áo, xe đạp và dụng cụ học tập cho HS có hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời, địa phương phối hợp với nhà trường theo dõi, cảnh báo sớm những trường hợp có nguy cơ bỏ học; trực tiếp đến từng gia đình vận động, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng. Các hoạt động giáo dục gắn với văn hóa dân tộc, trải nghiệm và hướng nghiệp cũng được tăng cường, tạo môi trường học tập gần gũi, giúp HS thêm gắn bó với trường lớp.

Năm nay là năm thứ 7 em Pi Năng Bảo - HS lớp 12A1 gắn bó với Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Pi Năng Tắc (xã Bác Ái Đông). Từ ngày bước vào lớp 6, ngôi trường cách nhà gần 30km đã trở thành nơi Bảo học tập, sinh hoạt và trưởng thành. Nhà Bảo ở thôn Ma Lâm, xã Bác Ái Tây. Em là con út trong gia đình có 5 anh chị em; cha mẹ quanh năm làm nương rẫy, gia đình thuộc diện hộ nghèo. Hoàn cảnh gia đình còn nhiều khó khăn, nhưng Bảo vẫn cố gắng bám lớp, nuôi ước mơ học tập để sau này có thể tự lo cho bản thân và đỡ đần cha mẹ. Mỗi chiều Chủ nhật, sau 2 ngày cuối tuần ở nhà, Bảo lại trở về trường. Quãng đường gần 30km nối những mái nhà vùng cao với ngôi trường nội trú. Ở đây, Bảo không phải lo học phí, chỗ ở hay những bữa ăn hằng ngày.

Thầy Bùi Quang Quyền - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Pi Năng Tắc cho biết, hiện trường có 466 HS, chia thành 14 lớp từ lớp 6 đến lớp 12. Khoảng 90% HS là con em đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ HS ở lại trường đạt 90%. Những em có nhu cầu về nhà hằng ngày là những em ở gần trường, có đơn xin phép và được lãnh đạo nhà trường chấp thuận. Cách quản lý chặt chẽ này giúp nhà trường nắm được tình hình từng HS, bảo đảm an toàn cho các em.

Bà LÊ THÁI TRƯỜNG THI - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo: Hiện trên địa bàn tỉnh có 10 trường phổ thông dân tộc nội trú, trong đó có 7 trường phổ thông dân tộc nội trú THCS, 2 trường phổ thông dân tộc nội trú THPT và 1 trường phổ thông dân tộc nội trú THCS và THPT. Các trường có vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện để HS dân tộc thiểu số học tập trong môi trường ổn định, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục.

Tạo điều kiện cho học sinh học tập, rèn luyện 

Nhịp sống tại các trường nội trú được sắp xếp khoa học, nền nếp nhưng vẫn gần gũi với HS. Từ khoảng 5 giờ 30 phút, các em thức dậy, rèn luyện thể thao. Buổi học sáng bắt đầu từ 7 giờ đến 10 giờ 30 phút; buổi chiều từ 13 giờ 45 đến 16 giờ 10. Buổi tối, từ 19 giờ đến 20 giờ 30, HS cùng nhau ôn bài, hoàn thành việc học trong ngày. Mỗi ngày, các em được nhà trường bảo đảm 3 bữa ăn, với thực đơn do đơn vị cấp dưỡng chuẩn bị theo hợp đồng với nhà trường. Bên cạnh những giờ học trên lớp, HS còn được tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa. Các câu lạc bộ tiếng Anh, Robocon, bóng chuyền, mã la, văn hóa - văn nghệ hay trò chơi dân gian trở thành những khoảng thời gian để HS thư giãn, giao lưu, khám phá khả năng của bản thân. Qua từng hoạt động, các em có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng, nâng cao thể chất, mở rộng hiểu biết và gắn kết hơn với bạn bè.

Cùng với nâng cao chất lượng dạy học, ngành giáo dục tỉnh sẽ tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để HS nội trú được ăn ở, sinh hoạt và học tập an toàn; chú trọng duy trì sĩ số, hạn chế HS bỏ học, nhất là những em có hoàn cảnh khó khăn. Đối với các trường phổ thông dân tộc nội trú THCS và THPT, việc giáo dục HS còn gắn với định hướng nghề nghiệp. Các trường cần tăng cường tư vấn, hướng nghiệp để HS nhận diện năng lực, sở trường và chọn hướng đi phù hợp sau khi tốt nghiệp. Cùng với đó, ngành giáo dục tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với nhà trường, gia đình và địa phương trong quản lý, giáo dục HS, quan tâm giáo dục kỹ năng sống, ý thức tự lập, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích ứng với môi trường học tập, làm việc sau này.