Điều gì xảy ra trong trung tâm thương mại Aeon bị sập ở Nhật sau động đất?

Theo đó, các công nhân tại trung tâm thương mại này đã mô tả với hãng tin Reuters về việc họ bị hất văng xuống sàn hoặc bị bao phủ trong một đám bụi mù mịt do trận động đất mạnh 7,1 độ richter làm rung chuyển tòa nhà hôm 28/7.

Hàng trăm người mua sắm và nhân viên cửa hàng, được nhân viên nhanh chóng hướng dẫn sơ tán, đã kinh hoàng chứng kiến một vụ nổ xé toạc tòa nhà, làm lộ ra các dầm thép của cấu trúc và bắn tung mảnh vỡ khắp bãi đậu xe.

Lực lượng cứu hộ, ban đầu lo sợ phải tiến vào đống đổ nát, đã đưa 8 người ra khỏi hiện trường của tòa nhà bị sập một phần vào sáng sớm ngày 29/7, trong đó có ba người chết. Nhà điều hành trung tâm mua sắm Aeon cho biết họ đang điều tra khả năng rò rỉ khí gas do tác động từ vụ động đất.

"Tôi nghĩ một quả bom đã phát nổ" - Takateru Sonoda, 41 tuổi, chủ một tiệm làm tóc kiêm quán cà phê gần trung tâm mua sắm này, nói với hãng tin Jiji Press.

“Mọi người hô hào sơ tán và còi báo động vang lên liên tục. Các tuyến đường gần đó bị tắc nghẽn, tình trạng rất hoảng loạn” - ông Sonoda cho biết.

Vụ nổ để lộ những dầm thép của trung tâm thương mại - Ảnh: Reuters

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hôm 29/7 cho biết đây là một “cuộc chạy đua với thời gian” để giải cứu những người vẫn còn mắc kẹt trong trung tâm thương mại và những người khác bị ảnh hưởng bởi trận động đất. Khoảng 170 binh sĩ đã được triển khai để hỗ trợ các hoạt động cứu hộ tại hiện trường.

Trung tâm thương mại này có quy mô lớn nhất trong tỉnh Kumamoto, vừa mới mở cửa trở lại vào tháng trước với tư cách là một khu phức hợp mua sắm và giải trí mới và được cải tiến để kỷ niệm sự phục hồi sau một trận động đất chết người khác diễn ra cách đây một thập kỷ.

Sau khi bị hư hại nặng nề trong trận động đất ở Kumamoto mạnh 7,3 độ richter vào tháng 4/2016, nhà điều hành đã cho gia cố trần nhà để chống động đất và cho thực hiện những cải tiến tổng thể về an toàn như một phần của quá trình tái thiết.

Tuy nhiên, một nhân viên làm việc tại một trong 200 cửa hàng của trung tâm thương mại nói với tờ báo Yomiuri rằng trận động đất hôm 29/7 đã làm rung chuyển tòa nhà trong 10 giây và khiến anh ngã quỵ xuống.

Một nhân viên 22 tuổi khác tại rạp chiếu phim của trung tâm thương mại nói với tờ báo rằng trận động đất xảy ra vào khoảng 4 giờ 30 chiều đã tạo ra một đám mây bụi, làm tăng thêm sự hoảng loạn.

Chủ tịch Aeon - Akio Yoshida cho biết trong một cuộc họp báo hôm 29/7 rằng nhân viên đã sơ tán 3.000 người mua sắm trong vòng nửa giờ sau khi động đất xảy ra. Nhưng một số ít người không may mắn vẫn ở bên trong mãi đến 50 phút sau thì vụ nổ xảy ra.

"Chúng tôi xác nhận rằng tất cả khách hàng đã được sơ tán. Chúng tôi tin rằng nhân viên cũng đã được sơ tán, nhưng sau đó người ta phát hiện ra rằng một số người vẫn ở lại bên trong, hoặc quay lại vì lý do nào đó" - Chủ tịch Yoshida nói trước truyền thông, đồng thời cho biết một người sống sót được tìm thấy bị thương trong phòng tắm.

Bên kia đường, trong một quán rượu cách trung tâm thương mại khoảng 300 mét, Kazuya Tsurunaga đang dọn dẹp bát đĩa và ly vỡ do trận động đất trước đó thì nghe thấy tiếng nổ đinh tai nhức óc. "Một đám khói lớn bốc lên nghi ngút, và vì gió thổi hướng về phía cửa hàng, nên cảm giác như tro núi lửa đang rơi xung quanh chúng tôi" - ông kể với đài truyền hình TBS.

Trong vài giờ đầu, cảnh sát và lính cứu hỏa không vào bên trong đống đổ nát vì nguy cơ tòa nhà tiếp tục sụp đổ giữa hàng loạt dư chấn, một quan chức cảnh sát cho biết. Đến cuối ngày 28/7, đã có hơn 100 dư chấn xảy ra ở Kumamoto.

Đoạn video do một sĩ quan cảnh sát quay bên trong tòa nhà vào sáng sớm 29/7 cho thấy nhiều phần trần nhà đã sụp đổ, mặt tiền các cửa hàng bị thổi bay và đồ đạc vương vãi khắp sàn nhà.

Bên ngoài trung tâm thương mại Aeon - nơi vụ việc xảy ra - Ảnh: Reuters

Một số người cứu hộ cho biết đã ngửi thấy mùi khí gas, người phát ngôn chính phủ Nhật Bản Minoru Kihara cho biết trong một cuộc họp báo hôm 29/7. Một phóng viên truyền hình đưa tin từ hiện trường cho biết một xe cứu thương liên tục kêu gọi người dân không đến gần trung tâm thương mại do có thể khí gas bị rò rỉ.

Các quan chức của Aeon cho biết trung tâm thương mại này sử dụng khí hóa lỏng (LPG) thay vì khí đốt đường ống, được bơm vào tòa nhà từ một bể chứa ngoài trời. Hệ thống này đã được kiểm tra an toàn vào tháng trước.

Bể chứa ngoài trời dường như vẫn còn nguyên vẹn sau vụ nổ, theo hình ảnh được ghi lại.

Khí đốt đường ống sẽ tự động bị ngắt bởi các nhà điều hành mạng lưới nếu hoạt động địa chấn đạt đến một ngưỡng nhất định hoặc đường ống bị hư hỏng.

Nhưng LPG cũng có các quy trình an toàn như vậy, một quan chức của Hiệp hội bán hàng LPG Nhật Bản cho biết. Các đồng hồ đo được điều khiển bằng vi tính sẽ tự động ngắt nguồn cung cấp nếu chúng phát hiện ra những bất thường như rò rỉ hoặc dao động áp suất, và được thiết kế để cắt nguồn cung cấp trong các hoạt động địa chấn lớn.

Các nhà cung cấp khí đốt và các nhà cung cấp dịch vụ an toàn cũng có thể ngắt nguồn cung cấp từ xa thông qua truyền dẫn vô tuyến trong trường hợp khẩn cấp.

Chủ tịch Aeon - Akio Yoshida cho biết khả năng vụ nổ do khí gas gây ra là "rất cao", nhưng cần phải điều tra kỹ lưỡng để hiểu rõ nguyên nhân.