Điều tướng La Mã làm với cô gái xinh đẹp tuyệt trần

Tác giả: B. H. Liddell Hart

Scipio Africanus: Vĩ đại hơn cả Napoleon

Cuốn sách tập trung khắc họa chân dung Scipio Africanus - vị danh tướng La Mã đã đánh bại Hannibal trong Chiến tranh Punic lần thứ hai - và đưa ra một luận điểm táo bạo: Scipio không chỉ ngang hàng mà còn vĩ đại hơn cả Napoleon Bonaparte. Sách nhấn mạnh khả năng thích ứng linh hoạt, nghệ thuật “đánh gián tiếp” và tầm nhìn chiến lược vượt thời đại của vị tướng La Mã này.

Điều tướng La Mã làm với cô gái xinh đẹp tuyệt trần

Một số thanh niên La Mã tình cờ gặp một cô gái xinh đẹp tuyệt trần, đã đưa cô ấy đến xin dâng tặng cho Scipio. Choáng ngợp trước vẻ đẹp của cô, nhưng ông gọi cha cô gái đến và trao trả lại cho gia đình.

Ngay cả đối với Mago và các thủ lĩnh quân Carthage khác, ông cũng hành động như một người chiến thắng hào hiệp, ông ra lệnh cho Lælius phải chăm sóc chu đáo đến họ đến khi họ được gửi về La Mã như minh chứng sống về chiến thắng của quân mình. Điều này đã vực dậy tinh thần của quân La Mã, thúc đẩy họ nỗ lực gấp đôi để hỗ trợ ông. Cuối cùng, ông giành thêm sự tin tưởng của đồng minh mới nhờ sự tử tế dành cho những con tin người Hispani, thay vì giam giữ họ để có được sự đảm bảo ủng hộ miễn cưỡng, ông đã trả tự do cho họ để họ trở về quê hương.

Hai câu chuyện này, được cả Livy và Polybius đề cập đến, đã giúp làm sáng tỏ phẩm chất của Scipio và nâng cao danh tiếng của ông với tư cách là trong những vị tướng giàu lòng nhân ái và tầm nhìn xa nhất. “Khi một trong những người phụ nữ bị bắt giữ - người vợ của Mandonius, anh trai của Andobales, Vua của người Ilergetes, quỳ dưới chân ông, rơi lệ cầu xin ông đối xử với họ tử tế hơn những gì quân Carthage đã làm trong phạm vi có thể, ông đã cảm động và hỏi bà ấy họ thiếu thốn điều gì... Nhưng khi bà ấy không trả lời, ông cũng cử những viên quan đến và giao nhiệm vụ chăm sóc những người phụ nữ ấy.

Khi họ trình diện và đảm bảo với ông rằng họ đã luôn cung cấp đầy đủ tất cả những gì những người phụ nữ yêu cầu, bà vẫn lặp lại lời cầu xin của mình, điều này khiến Scipio càng bối rối hơn. Lúc ấy, ông đã nghĩ rằng quân của mình đã bỏ bê nhiệm vụ và khai man, ông khuyên người phụ nữ hãy yên tâm, chính ông sẽ chỉ định những người khác đến chăm sóc và đảm bảo rằng họ sẽ có đầy đủ mọi thứ.

Sau một hồi do dự, người phụ nữ lên tiếng: “Thưa chỉ huy, nếu ngài nghĩ rằng chúng tôi đang thỉnh cầu để có thêm lương thực, thì ngài đã hiểu lầm ý tôi rồi.” Lúc này, Scipio chợt hiểu ra ý bà muốn nói gì, ông nhìn thấy những người con gái của Andobales và các phụ nữ khác cũng đang đứng gần đó, ông xúc động đến rơi nước mắt, bởi ông hiểu bà đã tế nhị ám chỉ đến mối nguy hiểm mà họ đang gặp phải khi bị bắt giữ như vậy. Vì thế, ông đã nắm tay bà và nói rằng xin bà và những người khác hãy yên tâm, vì ông sẽ chăm sóc họ như thể họ là chị em ruột và con cái của chính mình, đồng thời sẽ chỉ định những người đáng tin cậy đến chăm sóc họ.” (Polybius)

Bức tranh Sự tiết chế của Scipio (họa sĩ Sebastiano Ricci) mô tả quyết định trả cô gái về với gia đình. Ảnh: Wikidata.

Sự việc thứ hai theo lời kể của Polybius là: “Một số thanh niên La Mã tình cờ gặp một cô gái có nhan sắc và vóc dáng xinh đẹp tuyệt trần, vì biết rằng Scipio thích phụ nữ, nên đã đưa cô ấy đến chỗ ông... nói rằng họ xin dâng tặng cô gái cho ông. Quả thực, ông vô cùng ngạc nhiên và choáng ngợp trước vẻ đẹp của cô, nhưng rồi ông nói với họ rằng nếu ở cương vị một người bình thường, ông sẽ nhiệt liệt đón nhận món quà này, nhưng thân là một vị tướng, thì ông không thể nhận điều này được...

Vì vậy, ông bày tỏ lòng biết ơn đối với những thanh niên ấy, nhưng sau đó gọi cha cô gái đến và trao trả lại cho gia đình, đồng thời lập tức yêu cầu ông gả cô cho bất kỳ công dân nào mà cô gái muốn lựa chọn. Sự tự chủ và tiết chế mà Scipio thể hiện trong sự việc này đã giúp ông được quân sĩ tán thành nồng nhiệt.”

Lời tường thuật của Livy cho thấy bối cảnh lớn hơn của sự việc, rằng trước đó cô đã được hứa hôn với một thủ lĩnh trẻ của quân Celtiberia - tên là Allucius, người vô cùng si mê cô. Sau khi Scipio nghe được điều này, ông liền gọi Allucius đến và trao cô cho anh ta, sau đó khi cha mẹ anh ta yêu cầu mang lễ vật tạ ơn đến, ông đã đưa những món ấy cho Allucius như của hồi môn từ chính mình.

B. H. Liddell Hart

Bách Việt Books và NXB Tài chính