Dinh dưỡng giữ vai trò trung tâm trong phòng ngừa và điều trị bệnh tim mạch

Sáng 1/8, Hội Dinh dưỡng Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh phối hợp Hội Dinh dưỡng Việt Nam tổ chức Hội nghị Dinh dưỡng TP. Hồ Chí Minh mở rộng lần thứ XIV năm 2026 với chủ đề "Dinh dưỡng dự phòng và điều trị bệnh lý tim mạch".

Sự kiện quy tụ hơn 400 đại biểu cùng nhiều chuyên gia y tế trong và ngoài nước tham dự trực tiếp và trực tuyến, tập trung thảo luận các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa và điều trị bệnh tim mạch thông qua can thiệp dinh dưỡng.

Dinh dưỡng giải pháp can thiệp từ gốc

Phát biểu khai mạc, BS CKII Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh, dinh dưỡng không còn chỉ được xem là yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch mà đã trở thành giải pháp can thiệp xuyên suốt từ dự phòng đến điều trị.

Bà Diệp cho rằng, nhiều bằng chứng khoa học cho thấy, chế độ ăn hợp lý, giảm natri, tăng chất xơ và hạn chế chất béo bão hòa giúp kiểm soát huyết áp, cải thiện rối loạn mỡ máu, làm chậm quá trình xơ vữa động mạch và góp phần kéo dài tuổi thọ.

Đồng quan điểm, TS. BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh, cho rằng, dinh dưỡng đang trở thành một trụ cột của y học hiện đại. TS Châu ví dinh dưỡng như một "liều thuốc" an toàn, hiệu quả và có thể áp dụng rộng rãi trong cộng đồng nếu được triển khai đúng cách.

Vì vậy, ngành y tế thành phố đang đẩy mạnh tích hợp tư vấn dinh dưỡng vào phác đồ điều trị, đồng thời nâng cao chất lượng thực phẩm và năng lực tư vấn của đội ngũ y tế tuyến cơ sở nhằm tăng hiệu quả chăm sóc sức khỏe người dân.

Theo PGS. TS Đỗ Văn Dũng, Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, bệnh tim mạch hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới cũng như tại Việt Nam.

Mỗi năm, thế giới ghi nhận khoảng 20 triệu ca tử vong do bệnh tim mạch; riêng Việt Nam có khoảng 200.000 người tử vong vì căn bệnh này. Đáng lo ngại, khoảng 40% số ca tử vong xảy ra ở nhóm dưới 70 tuổi, cho thấy xu hướng trẻ hóa ngày càng rõ rệt.

PGS. TS Đỗ Văn Dũng cho hay, để giảm gánh nặng bệnh tim mạch, điều trị bằng thuốc là chưa đủ mà cần tác động vào các yếu tố nguy cơ ngay từ đầu, đặc biệt là dinh dưỡng và các rối loạn chuyển hóa. PGS. TS Dũng đề xuất xây dựng chiến lược can thiệp đa tầng, từ hoàn thiện chính sách y tế công cộng, kiểm soát thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối và chất béo chuyển hóa, quy hoạch đô thị khuyến khích vận động đến tăng cường giáo dục dinh dưỡng trong trường học, nơi làm việc và cộng đồng.

Bên cạnh đó, chế độ ăn và lối sống cần được cá thể hóa cho từng người bệnh, ưu tiên tăng chất xơ, giảm carbohydrate tinh chế, lựa chọn chất béo không bão hòa, kết hợp vận động thể lực và điều trị y khoa khi cần thiết.

Ở góc độ nghiên cứu quốc tế, GS. TS Shigeru Yamamoto, giáo sư nghiên cứu xuất sắc tại Đại học Y tế và Phúc lợi Aomori (Nhật Bản), cho biết, lượng chất xơ trong khẩu phần của người Việt hiện chỉ khoảng 8g/ngày, thấp hơn nhiều so với khuyến nghị.

GS. TS Shigeru Yamamoto đề xuất bổ sung các nguồn đạm thực vật như "thịt đậu nành" - sản phẩm được chế biến từ protein đậu nành bằng công nghệ nhiệt và áp suất cao - bởi loại thực phẩm này vừa hỗ trợ kiểm soát đường huyết, vừa góp phần giảm mỡ máu và huyết áp.

Ưu tiên thực phẩm tự nhiên, giàu tính kiềm

Trong khuôn khổ Hội nghị, Hội thảo chuyên đề "Thực phẩm kiềm và ứng dụng trong nâng cao sức khỏe" cũng thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, lợi ích của thực phẩm có tính kiềm không nằm ở việc "kiềm hóa cơ thể", mà ở chỗ đây chủ yếu là nhóm thực phẩm tự nhiên như rau xanh, trái cây, các loại đậu và hạt - nguồn cung cấp dồi dào vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa và chất xơ.

Việc tăng cường nhóm thực phẩm này trong khẩu phần giúp cải thiện chuyển hóa, hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường hay béo phì.

Các chuyên gia khuyến nghị xây dựng chế độ ăn cân đối, đa dạng, đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối, đường và chất béo bão hòa. Trong đó, nước khoáng kiềm thiên nhiên có thể là một nguồn bổ sung khoáng chất hữu ích khi được sử dụng hợp lý.

Ông Phạm Ngọc Duy, Trưởng phòng nghiên cứu và phát triển sản phẩm Công ty CP Nước khoáng Khánh Hòa (Vikoda) cho biết, giá trị cốt lõi của sản phẩm nước khoáng kiềm thiên nhiên nằm ở việc bảo toàn nguyên trạng nguồn nước khoáng ngay từ khâu khai thác.

Theo quy chuẩn đối với nước khoáng thiên nhiên, nước được dẫn trực tiếp từ mạch khoáng ngầm đến dây chuyền đóng chai khép kín, không tiếp xúc với không khí hay các tác nhân bên ngoài, qua đó giữ nguyên thành phần khoáng và độ tinh khiết tự nhiên.

Doanh nghiệp này cho biết, quy trình sản xuất áp dụng công nghệ vi lọc (Micro Filtration - MF) kết hợp tiệt trùng bằng tia cực tím (UV), giúp loại bỏ vi sinh vật mà không sử dụng hóa chất hoặc nhiệt độ cao, nhờ đó bảo toàn các khoáng chất tự nhiên như natri, kali, canxi, bicacbonat và axit metasilicic. Sản phẩm có độ kiềm tự nhiên pH 9.0 cùng hàm lượng silica đáp ứng các quy chuẩn an toàn hiện hành.

Được phát hiện từ năm 1957, mỏ nước khoáng Đảnh Thạnh là một trong những nguồn khoáng thiên nhiên lâu đời của Việt Nam. Theo doanh nghiệp, Vikoda đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 6-1:2010/BYT đối với nước khoáng thiên nhiên, với nguồn nước được khai thác từ tầng nước ngầm có vành đai bảo vệ sinh thái, đóng chai ngay tại nguồn và không làm thay đổi thành phần khoáng tự nhiên trong toàn bộ quá trình xử lý.

Đại diện Vikoda cho biết, giá trị của sản phẩm được hình thành từ ba yếu tố chính. Thứ nhất là nguồn nước khoáng thiên nhiên Đảnh Thạnh được khai thác ở độ sâu hơn 220m, có nhiệt độ tại vòi khoảng 72°C, lực phun tự nhiên đạt 8,1m, nằm trong vành đai bảo vệ sinh thái rộng 35 ha và duy trì độ kiềm tự nhiên ổn định.

Thứ hai là các nghiên cứu về lợi ích sức khỏe, ghi nhận khả năng hỗ trợ giảm độ nhớt của máu, cải thiện triệu chứng trào ngược dạ dày, góp phần bảo vệ mật độ xương và hỗ trợ phục hồi sau vận động.

Thứ ba là hệ thống quản lý chất lượng đáp ứng các quy chuẩn và tiêu chuẩn trong nước, quốc tế như QCVN, FDA, Halal, ISO 9001:2015, ISO 22000, HACCP; đồng thời sản phẩm liên tục được người tiêu dùng bình chọn đạt danh hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao trong 22 năm.