Định hình vai trò doanh nghiệp Nhà nước trong giai đoạn tăng trưởng hai con số

Doanh nghiệp Nhà nước phải đóng vai trò quan trọng nhất và đi đầu trong việc triển khai các công nghệ, sản phẩm chiến lược. (Ảnh: Vietnam+)

Việt Nam đang hướng tới mục tiêu cao nhằm hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của đất nước - đến năm 2030 kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 kỷ niệm 100 năm thành lập nước, trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để đạt được 2 mục tiêu này, yêu cầu đặt ra là phải duy trì tăng trưởng cao liên tục từ nay đến năm 2045, tức là trong khoảng 20 năm tới.

Trước bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, khó lường và đặt ra áp lực lớn đối với nền kinh tế, thông điệp của Đảng và Nhà nước là kiên định, không lùi bước trước các mục tiêu đã đề ra, trong đó doanh nghiệp có vốn Nhà nước được xác định giữ vai trò then chốt, mang tính quyết định đối với việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững.

Tại Hội nghị đánh giá công tác quý 1/2026 và phương hướng nhiệm vụ thời gian tới của các doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu vào ngày 19/3, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh sự cần thiết của việc phát huy tối đa nội lực thông qua việc hoàn thiện thể chế, đặc biệt là các quy định mới như Luật số 68/2025/QH15 và Nghị quyết số 79-NQ/TW.

Nhân tố đổi mới sáng tạo

Truyền đạt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại các cuộc họp của Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng chỉ ra doanh nghiệp Nhà nước phải đóng vai trò quan trọng nhất và đi đầu trong việc triển khai các công nghệ, sản phẩm chiến lược. Theo đó, khu vực kinh tế Nhà nước phải đóng vai trò là "bệ đỡ,” mở đường và tiếp sức cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và hình thành các cụm liên kết ngành có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Cụ thể, Bộ trưởng khẳng định nếu muốn duy trì tăng trưởng hai con số bền vững, nền kinh tế không thể tiếp tục phụ thuộc vào vốn hay tài nguyên đất đai. Thay vào đó, trọng tâm phải chuyển dịch mạnh mẽ sang phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các doanh nghiệp Nhà nước phải là đơn vị đi đầu, chủ động tận dụng các cơ chế ưu đãi và nguồn lực hỗ trợ đầu tư lớn chưa từng có từ Nhà nước để triển khai các công nghệ, sản phẩm chiến lược. Đây được xem là "chìa khóa" để các doanh nghiệp bứt phá, đóng góp cho sự phát triển của quốc gia.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định nếu muốn duy trì tăng trưởng hai con số bền vững, nền kinh tế không thể tiếp tục phụ thuộc vào vốn hay tài nguyên đất đai. (Ảnh: BTC/Vietnam+)

Báo cáo đánh giá công tác quý 1 và phương hướng nhiệm vụ thời gian tới của các doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu, ông Vũ Hồng Phương, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước (Bộ Tài chính) cho biết mặc dù đối mặt với nhiều thách thức từ tình hình địa chính trị thế giới như xung đột tại Trung Đông hay biến động chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, song các doanh nghiệp do Bộ quản lý vẫn cơ bản duy trì ổn định sản xuất.

Cụ thể, năm 2025, tổng doanh thu hợp nhất đạt 1,6 triệu tỷ đồng (bằng 107,4% kế hoạch), lợi nhuận trước thuế đạt 117.000 tỷ đồng (bằng 219% kế hoạch), nộp ngân sách Nhà nước đạt 133.000 tỷ đồng (bằng 117% kế hoạch năm).

Các chỉ tiêu tài chính cơ bản đều đạt và tiệm cận kế hoạch đề ra, không phát sinh doanh nghiệp thua lỗ, góp phần bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước. Bước sang quý 1/2026, các chỉ tiêu doanh thu, lợi nhuận và nộp ngân sách đều cho thấy sự tăng trưởng so với cùng kỳ, tạo nền tảng quan trọng cho cả năm.

Chín nhóm giải pháp hành động

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và duy trì bền vững trong những năm tiếp theo, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng đã đưa ra 9 nhóm giải pháp trọng tâm mà các cơ quan và doanh nghiệp thuộc Bộ Tài chính phải thực hiện nghiêm túc.

Thứ nhất, tập trung quán triệt và thực hiện hiệu quả các nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế Nhà nước và văn hóa. Thứ hai, chủ động triển khai Luật số 68/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Thứ ba, các đơn vị chức năng thuộc Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, cải cách thủ tục hành chính, phân cấp mạnh mẽ để tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.

Thứ tư, thực hiện nghiêm chỉ tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 và tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Thứ năm, các doanh nghiệp khẩn trương xây dựng chiến lược phát triển giai đoạn 5 năm. Trong đó, Bộ trưởng đặc biệt lưu ý Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN) phải có chiến lược để lọt vào danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới vào năm 2030. Các đơn vị còn lại phấn đấu vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.

Bộ trưởng yêu cầu các doanh nghiệp Nhà nước đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW. (Ảnh: BTC/Vietnam+)

Thứ sáu, tập trung rà soát các dự án đầu tư trọng điểm, giải quyết dứt điểm các dự án chậm tiến độ, kém hiệu quả, kiên quyết không để tình trạng dàn trải gây thất thoát vốn. Thứ bảy, các doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và nâng cao năng lực quản trị, kiện toàn bộ máy tinh gọn, hiệu lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Thứ tám, nâng cao công tác dự báo, xây dựng các kịch bản ứng phó kịp thời trước những biến động khó lường của thị trường quốc tế, đặc biệt đối với các mặt hàng chiến lược như điện, xăng dầu. Thứ chín, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị thuộc Bộ và doanh nghiệp, đảm bảo thông tin thông suốt, chất lượng tham mưu kịp thời.

Với những doanh nghiệp còn tồn tại vướng mắc, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng giao Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước tổng hợp, phân loại kiến nghị để các đơn vị thuộc Bộ giải quyết theo thẩm quyền, hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét đối với những nội dung vượt thẩm quyền./.

(Vietnam+)