Định hướng mới cho ngành xuất bản từ Chỉ thị 04 của Ban Bí thư

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Chỉ thị 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.

Chỉ thị khẳng định, sau hơn 70 năm phát triển, xuất bản là lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và nhân dân, có nhiệm vụ tuyên truyền, xây dựng và bảo vệ nền tư tưởng của Đảng, chính sách và phát luật của nhà nước, đồng thời là bộ phận quan trọng của nền văn hóa Việt, góp phần bồi đắp tri thức, tạo lập giá trị xã hội, định hướng thẩm mỹ và nâng cao dân trí.

Phát triển theo hướng ngành kinh tế – công nghệ

Theo Chỉ thị 04, hoạt động xuất bản cần đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của người dân, lấy người đọc làm trung tâm, thúc đẩy hình thành văn hóa đọc.

Xuất bản được định hướng phát triển theo hướng ngành kinh tế – công nghệ, hình thành chuỗi giá trị nội dung số, tài sản số, gia tăng hiệu quả kinh tế, đồng thời phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt trên trường quốc tế và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.

Đảng và Nhà nước giữ vai trò định hướng, kiến tạo hoạt động xuất bản thông qua cơ chế, chính sách và đầu tư, trong đó nhấn mạnh các mô hình hợp tác công tư, hiện đại hóa công nghệ và hạ tầng.

Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới đào tạo và phương pháp quản trị được xác định là nhiệm vụ cấp bách để xây dựng đội ngũ làm xuất bản chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.

Mục tiêu đến năm 2030: hệ thống tinh gọn, hiện đại

Đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là xây dựng hệ thống xuất bản tinh gọn, hiện đại, hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực hoạt động đa nền tảng, đa sản phẩm.

Ngành xuất bản sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, ưu tiên xuất bản các ấn phẩm số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong các khâu hoạt động.

Song song, hệ thống thư viện số, tủ sách điện tử và không gian đọc được phát triển, ưu tiên tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chỉ thị cũng đặt mục tiêu 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử, 80% cơ sở in đạt trình độ công nghệ hiện đại.

Tầm nhìn đến năm 2045, ngành xuất bản được định hướng phát triển mạnh, đa dạng, hiện đại, đáp ứng nhu cầu của người dân, trở thành ngành kinh tế số, doanh nghiệp số, có năng lực cạnh tranh quốc tế và tham gia thị trường toàn cầu. Việt Nam trở thành trung tâm sáng tạo, giao lưu, hợp tác xuất bản trong khu vực Đông Nam Á và quốc tế.

Hoàn thiện thể chế, tăng cường quản lý và bảo vệ bản quyền

Để thực hiện các mục tiêu, Ban Bí thư yêu cầu hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, xây dựng cơ chế tài chính và chính sách ưu đãi vượt trội nhằm huy động nguồn lực phát triển ngành.

Nội dung xuất bản được xác định là sản phẩm cốt lõi, cần được đầu tư trọng điểm; đặt hàng các công trình khoa học, các tác phẩm văn hóa nghệ thuật có giá trị, xứng tầm, đáp ứng nhu cầu đọc và giải trí lành mạnh của người dân.

Hoạt động xuất bản được yêu cầu đổi mới mô hình quản trị, phát triển các hình thức xuất bản mới gắn với chuyển đổi số; thúc đẩy hợp tác công – tư, nâng cao hiệu quả hoạt động xuất bản, in và phát hành.

Chỉ thị nhấn mạnh việc tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật trong lĩnh vực xuất bản, đặc biệt là các hành vi vi phạm trên không gian mạng.

Đồng thời, hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền tác giả, bản quyền, nâng cao nhận thức xã hội về sở hữu trí tuệ; có chính sách bảo vệ người làm xuất bản trước các hành vi xâm hại trong môi trường số.

Chỉ thị yêu cầu phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, xây dựng không gian đọc hiện đại, nâng cao chất lượng các giải thưởng về sách; hình thành hệ thống thư viện, phát hành gắn với chuyển đổi số.

Hạ tầng kỹ thuật số và dữ liệu dùng chung của ngành xuất bản được chú trọng xây dựng, bảo đảm liên thông giữa các cơ quan quản lý, nhà xuất bản, cơ sở in và phát hành.

Chỉ thị khuyến khích mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực xuất bản, thúc đẩy trao đổi bản quyền, xuất bản song ngữ, đưa sách Việt Nam ra thị trường toàn cầu.

Cùng với đó, ngành xuất bản được yêu cầu xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, có bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Nhật Hạ